Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, 2027’nin başlarında görevinden ayrılacağını açıkladı. ECB’nin duyurusuna göre Lagarde 7 Şubat’ta görevinden ayrılacak. Lagarde, 2019’da Mario Draghi’nin yerine geçerek kurumun dördüncü başkanı ve bu göreve gelen ikinci Fransız olmuştu. Görev süresinin Ekim 2027’de sona ermesi planlanıyordu. Lagarde yayınladığı video mesajında, “Bu kurumdan, iyi bir iş çıkarmış olmanın verdiği memnuniyetle ve geleceğe hazır bir ECB bırakarak ayrılıyorum” dedi.
Alman tahvilleri ve euro bölgesindeki diğer ülkelerin tahvilleri sınırlı kazançlarını korudu. Almanya’nın 10 yıllık devlet tahvillerinin getirisi 1 baz puan düşerek yüzde 3,36’da kalırken, Fransız tahvillerinin getiri farkı 154 baz puanda sabit kaldı. Lagarde’ın ayrılması, Avrupa’nın en önemli liderlik yarışlarından birinin önünü açıyor. Yarışı kazanan isim, euro bölgesindeki 21 üye ülkenin ve 350 milyondan fazla insanın faiz oranlarını yöneten kurumun başına geçecek.
Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa yaptığı açıklamada, “ECB’nin yeni yönetimine sorunsuz bir geçiş sağlamak amacıyla, halefinin atanmasına yönelik süreç bugün başlatılacak ve Avrupa Konseyi’nin zamanında karar alması hedefiyle gecikmeden ilerletilecek” dedi. Bu gelişme, Frankfurt merkezli ECB açısından hassas bir dönemde yaşanıyor. Banka, İran savaşının yol açtığı yüksek enflasyonla mücadele ederken jeopolitik gelişmelerdeki oynaklık, tahvil piyasalarındaki tedirginlik ve Avrupa’nın savunma ile altyapıya yönelik devasa harcamalarıyla da karşı karşıya.
Yerine kim geçecek?
İspanya’dan Pablo Hernandez de Cos ve Hollanda’dan Klaas Knot, Lagarde’ın görevini devralmak için yarışıyor. Bloomberg’in ekim ayında görüştüğü ekonomistler, İspanya Merkez Bankası’nın eski başkanı ve halihazırda Uluslararası Ödemeler Bankası’nın başında bulunan De Cos’un favori aday olduğunu düşünüyor.
Lagarde’ın ayrılacağına ilişkin söylentiler giderek artıyordu. Lagarde, sekiz yıllık görev süresini tamamlayacağına dair kesin bir taahhütte bulunmayı defalarca reddetmişti. Bu arada, yıllık Davos toplantısını düzenleyen Dünya Ekonomik Forumu’nun başına geçmek istediğine dair spekülasyonlar da yaygınlaşmıştı.
Lagarde, gelecek ilkbaharda yapılacak Fransa cumhurbaşkanlığı seçimlerinde kampanya çalışmalarına katkıda bulunmak isteyebileceğinin de sinyalini verdi ancak cumhurbaşkanlığına aday olmayı düşünmediğini belirtti. Muğlak açıklamaları ECB’deki çalışma arkadaşlarını rahatsız etti. Bazıları, bunun bölgenin en önemli ekonomik kurumlarından biri açısından kötü bir görüntü oluşturmasından endişe duyuyor. Lagarde çalışanlara gönderdiği bir notta, “ECB, tarihi boyunca görevini yerine getirmeyi sürdürürken liderlik geçişlerini başarıyla yönetmiştir. Bu durum da farklı değil. Önümüzdeki dönemde ECB’nin Avrupa’ya aynı özveriyle hizmet etmeye devam edeceğini biliyorum” dedi.
Açıklama, ABD ile İran’ın hala kalıcı bir barış anlaşmasına varamadığı bir dönemde geldi. ECB, haziran ve eylül aylarında borçlanma maliyetlerini artırdı. Piyasalar, para politikasının daha da sıkılaştırılmasını bekliyor. Bu arada, dünya genelinde tahvil getirileri hızla yükseldi. Yatırımcılar, özellikle Lagarde’ın memleketi Fransa’nın kamu maliyesi konusunda giderek daha fazla endişe duyuyor. Fransa’nın 10 yıllık tahvillerini elde tutmak için yatırımcıların talep ettiği ek getiri, Almanya’nın tahvillerine kıyasla yakın zamanda 2011’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Bu durum, ECB’nin olası bir müdahalede bulunabileceğine ilişkin spekülasyonlara yol açtı. Lagarde, tahminlerin enflasyonun 2027 sonlarına doğru hedef seviyesine yaklaşacağına işaret ettiğini savunmuş olsa da eleştirmenler, “ufukta kara bulutlar belirdiğinde” görevini terk etmeyeceğine dair verdiği sözü bozmakla suçlayacak.
Kasım ve aralıkta adaylar için zirve düzenlenecek
Lagarde’dan önce görev süresini tamamlamayan tek başkan Hollandalı Wim Duisenberg’di. Ancak Duisenberg’in görev süresinin kısaltılması, ECB’nin 1998’de faaliyete geçmesinden önce Fransa ile Almanya arasındaki anlaşmazlığı çözmek amacıyla önceden kararlaştırılmıştı. Avrupalı liderler, halef seçmek amacıyla kasım ve aralık aylarında zirve toplantıları düzenleyecek. Öne çıkan adayların yanı sıra sürpriz bir ismin de seçilmesi ihtimal dışı değil. Nitekim Lagarde’ın kendisi de adaylar arasında ancak son anda öne çıkmıştı.
Hükümetlerin ayrıca, görev süresini bir yıl erken sonlandırarak 2027’nin başlarında Uluslararası Para Fonu’na (IMF) katılmak üzere ayrılacak olan Isabel Schnabel’in yerine de bir isim belirlemesi gerekiyor. Başekonomist Philip Lane’in görev süresi de mayıs ayında sona ereceğinden, hükümetlerin muhtemelen üç pozisyonun tamamı için aynı anda bir uzlaşmaya varmaya çalışması bekleniyor.
Lagarde’ın görevinden erken ayrılması, ECB’nin bağımsızlığına siyasi müdahale edildiği yönündeki suçlamalara yol açabilir. Yeni takvim, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un son görev süresi sona ermeden önce Lagarde’ın yerine geçecek kişinin belirlenmesine katkıda bulunmasına olanak tanıyor. Anketler, aşırı sağcı aday Marine Le Pen’in Elysee Sarayı için yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turunu kazanabileceğine işaret ediyor. Fransa Merkez Bankası Başkanı da görevinden erken ayrıldı. Macron, kendi genel sekreterini yürüten Emmanuel Moulin’i bu göreve atadı.