ABD ordusunun Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu alkoymasının ardından, Wall Street gözlemcileri en büyük kazananı hızla ilan etti: Dünyanın dört bir yanında sorunlu varlıklara yatırım yapmasıyla tanınan, net serveti 6,7 milyar dolar olan hedge fon yöneticisi Paul Singer. Singer’ın kurucusu olduğu Elliott tarafından desteklenen Houston merkezli bir girişim olan Amber Energy, yakın zamanda ABD mahkemesinde yapılan bir açık artırmada Venezuela petrol şirketi Citgo’yu 5,9 milyar dolara satın alma hakkını kazandı. Citgo’nun Louisiana, Teksas ve Illinois’de üç rafinerisi ile dört bin Citgo akaryakıt istasyonundan oluşan bir dağıtım ağı bulunuyor. Bu rakam, birçok kişi tarafından çok ucuz bir fiyat olarak değerlendiriliyor.
Kazançtan pay alacak başka yatırımcılar da var
Trump’ın yönetime geçiş ekibinin finansmanına katkı sağlamış bir Trump destekçisi olan Singer gerçekten de en büyük kazanan olabilir ancak Citgo anlaşmasından fayda sağlamaya hazırlanan tek Wall Street devi o değil. Forbes’un anlaşmaya dahil birkaç kişiyle yaptığı görüşmelere göre Elliott ve Amber’ın Citgo’yu işletme teklifini destekleyen başka büyük oyuncular da var. Buna ek olarak, kazançtan pay alması beklenen başka hedge fonlar ve yatırım şirketleri de bulunuyor.
Anlaşmaya aşina bir kişiye göre Elliott, özkaynağın üçte birini finanse ediyor ve Wall Street’in ağır toplarından oluşan bir konsorsiyuma liderlik ediyor. Bu grubun içinde, iki ayrı kaynağa göre milyarderler Howard Marks ve Bruce Karsh tarafından yönetilen Los Angeles merkezli alternatif yatırımcı Oaktree Capital Management yer alıyor. Konsorsiyumun bir diğer üyesi ise 43 milyar dolar varlık yöneten hedge fon Silver Point Capital. Greenwich, Connecticut merkezli şirket, Goldman Sachs Group’un sabit getirili menkul kıymetler bölümünde üst düzey görevler yapmış eski ortaklar Ed Mulé ve Robert O’Shea tarafından kurulmuş ve yönetiliyor.
İki kaynağa göre bir başka milyarder Trump destekçisi olan ve bir süre ABD Hazine Bakanlığı için aday olarak düşünülen Marc Rowan’ın (net serveti 8,3 milyar dolar) yönettiği Apollo Global Management borç finansmanına liderlik ediyor. Mahkeme belgelerine göre bu, Amber’ın 3,8 milyar dolar tutarında birinci dereceden teminatlı borç üstlenmesini ve 2,85 milyar dolarlık dönüştürülebilir tahvil ihraç etmesini içeriyor. Ayrıca Elliott bağlantılı bir kuruluştan 25 milyon dolarlık bir özkaynak yatırımı da söz konusu.
Bunun yanı sıra, Citgo’ya teklif vermek amacıyla özellikle Ağustos 2024’te kurulan Amber’ın oluşturulmasına yardımcı olan enerji yöneticileri ve patronları var. Amber’ın başkanı, 1997’de milyarder Paul Foster ile birlikte Western Refining’i kuran Jeff Stevens. Şirket, Teksas’ın El Paso kentinde tek bir tesisle başlamıştı. Stevens ve Foster daha sonra Western’i 2017’de 6 milyar dolara Andeavor’a sattı. O dönemde Andeavor’un CEO’su, şu anda Amber’ın CEO’su olan Greg Goff’tu. İki yıl sonra Andeavor, 2019’da Marathon Petroleum’a 36 milyar dolara satıldı.
Marathon hisselerini elinde tutan Goff ve Stevens, Marathon’a karşı yürütülen sonraki aktivist baskılar sırasında Elliott’ın enerji ekibi (John Pike liderliğinde) ile tanıştı. İlk olarak 2019’da CEO Gary Heminger’ın emekli edilmesini sağlamayı başardılar; ardından taraflar, 2020’de Marathon’un o dönemde dört bin istasyon işleten iştiraki Speedway’in, Japon 7-11’in ana şirketine 21 milyar dolara satılmasını organize etti. Elliott ayrıca, 2,7 milyar dolarlık hisseye sahip olduğu Phillips 66’da da yıllardır varlık satışları için baskı yapıyor.
On yılı aşan dava süreci
Amber’ın Citgo için kazanan teklifi, Trump’ın son hamlesinden çok önce tartışmalıydı. On yılı aşan dava süreci, aylar süren ifadeler ve uzun bir açık artırma sürecinin ardından, Delaware’de görev yapan ABD Bölge Yargıcı Leonard Stark, kararını açıkladığı 168 sayfalık gerekçeli görüşünde, teklifinin en az bir rakibinden 2 milyar dolar daha düşük olmasına rağmen Amber lehine hüküm verdi.
Citgo için en büyük rakip teklif, 2011’de Venezuela’nın merhum Devlet Başkanı Hugo Chavez tarafından madenlerine el konulan küçük bir Kanadalı madencilik şirketi olan Gold Reserve liderliğindeki bir konsorsiyumdan gelmişti. Bu konsorsiyum başlangıçta alacaklılardan Koch Industries tarafından desteklenmişti. Gold Reserve Başkan Yardımcısı Paul Rivett, yaklaşık 8 milyar dolarlık teklifle kazanamamasına hala öfkeli. Rivett, J.P. Morgan’dan finansman ayarladığını söyleyerek, “Citgo neden daha düşük teklif verene gidiyor?” diye soruyor.
Yargıç, Amber’ın teklifini onayladığı kararında, davadaki özel kayyumun (açık artırma sürecini denetleyen yargıç temsilcisi) Amber’ın teklifini Gold Reserve’e tercih etmesinin nedeninin, anlaşmanın kapanma ihtimalinin daha yüksek olması olduğunu açıkladı. Bu hafta Yargıç Stark’ın kararını bozdurmak için ABD Üçüncü Daire Temyiz Mahkemesi’ne son bir itirazda bulunan Gold Reserve’e göre Citgo açık artırma süreci çıkar çatışmalarıyla gölgelenmişti: Hukuk firması Weil, Gotshal & Manges ile yatırım bankası danışmanlık firması Evercore, mahkeme tarafından atanan özel kayyumun kilit danışmanlarıyken, aynı zamanda Elliott için ayrı hukuki işler karşılığında ücret alıyordu. Delaware’li yargıç bu itirazları daha önce “usulen hatalı” ve “vazgeçilmiş argümanlara dayalı” olarak nitelendirmiş ve meşruiyetlerini tanımayı reddetmişti.
Dikkat çekici bir diğer nokta: Venezuela da PDVSA da 5,9 milyar doların hiçbirini almayacak. Bu tutarın tamamı, söz konusu varlıklar karşılığında teminatlı tahvil satın almış bir düzine şirket ve yatırımcının alacaklarını karşılamak için ayrıldı. Bunlar arasında 1,4 milyar dolar alması beklenen ConocoPhillips; 400 milyon dolar nakit ve 650 milyon dolar dönüştürülebilir borç alacak Vancouver borsasında işlem gören madencilik şirketi Rusoro; ve Greenwich merkezli hedge fon Contrarian Capital Management’ın bir iştiraki olan Red Tree Investments (en az 330 milyon dolar alması bekleniyor) bulunuyor. Bir diğer büyük kazanan ise, Hugo Chavez’in 2011’de madencilik varlıklarını milliliştirmesinden ardından Venezuela’ya karşı açılan Crystallex davasının alacaklarını satın alan, New York merkezli 9 milyar dolarlık hedge fon Tenor Capital Management. Yıllar süren davaları finanse ettikten sonra Tenor, Crystallex taleplerini karşılamak üzere Amber tarafından ayrılan 1 milyar doların üzerinde bir tutarın aslan payını alacak.
Özel kayyum ve yargıç nihayetinde Elliott ve Amber’dan yana tavır aldı; çünkü bu taraflar, Venezuela’nın 2016’da çıkardığı ayrı bir tahvil grubuyla önceden uğraşmıştı. PDVSA 2020 tahvilleri olarak bilinen bu tahviller, Citgo hisselerinin yüzde 50,1’iyle teminatlandırılmıştı ve bu durum, Gold Reserve gibi diğer alacaklılarla potansiyel bir çıkar çatışması yaratıyordu. Süreç boyunca Amber, PDVSA 2020 tahvillerinin yüzde 75’inden fazlasını elinde tutan bir grupla anlaşarak tüm tahvilleri 2,1 milyar dolara satın aldı ve ardından bunları ortadan kaldırdı. Rakip teklif sahibi Gold Reserve ise, New York Güney Bölgesi’nde ayrı bir davada bu tahvillerin geçerliliğinin tartışmalı olduğunu düşünerek bu tahvil sahipleriyle anlaşmaya çalışmadı. Eğer tahviller geçersiz sayılmış olsaydı, sahipleri Citgo açık artırmasından hiçbir pay alamayacak, daha fazla para diğer alacaklılara kalacaktı. Ancak ABD Yargıcı Katherine Failla geçen eylül ayında tahvillerin geçerli olduğuna hükmetti.
Elliott, sorunlu egemen borç piyasalarında yolunu bulma konusunda derin bir deneyime sahip. Şu anda 81 yaşında olan Singer, Arjantin’in 2001 ekonomik çöküşünün ardından sorunlu Arjantin devlet tahvillerini satın almasıyla ünlenmiş, on yılı aşkın süre inatla elinde tutmuş ve nihayet 2016’da kazanmıştı. Nominal değeri 617 milyon dolar olan, 117 milyon dolara satın aldıkları tahvillerden 2,4 milyar dolar tahsil ettiler. Oaktree da Venezuela’da daha önce deneyim sahibiydi: 2010’da ülkede sorunlu bir denizaltı petrol hizmetleri yüklenicisini satın almış ve sonunda Londra’daki bir tahkim kurulundan PDVSA’ya karşı 644 milyon dolarlık bir karar çıkarmıştı.
Yaptırımların kaldırılmasına bağlı
64 yaşındaki Goff, eski Citgo’yu parçalayıp satmakla pek ilgileniyor gibi görünmüyor. Aksine, günde yaklaşık 800 bin varil işleyen eski Citgo tesislerini elde tutmak ve geliştirmek istiyor. Goff, Amber’ın ilk ve tek basın bülteninde, “Sermaye yatırımı ve operasyonel mükemmeliyet yoluyla işi güçlendirmek için yetenekli CITGO ekibiyle çalışmayı dört gözle bekliyoruz” dedi.
Yaptırımlar öncesinde rafineriler, ağır ve yüksek kükürtlü Venezuela petrolü için optimize edilmişti. ABD yaptırımları nedeniyle büyük ölçüde ABD, Meksika ve Kanada’dan gelen petrolle ikame edildi. Gelecekte tekrar Venezuela petrolüne dönülüp dönülmeyeceği, yaptırımların sona ermesine ve ne kadar ucuza temin edilebileceğine bağlı. Amber indirimli ham petrol bolluğundan faydalanabilirse, önemli bir değer yaratabilir.
Değer tahmini 18 milyar dolara kadar çıkıyor
Elliott yalnızca 5,9 milyar dolar ödüyor olsa da Citgo’nun değeri bunun çok üzerinde olabilir. Mahkeme belgelerinde atıf yapılan analistler, Citgo’nun değerini 11 ila 13 milyar dolar arasında tahmin ederken, Venezuela tarafı uzun vadeli iyimser potansiyele dayanarak 18 milyar dolar iddia ediyor. Geçen yıl Citgo yaklaşık 1 milyar dolar faaliyet geliri (FAVÖK) üretti; bu da Amber’ın varlıklar için FAVÖK’ün yaklaşık 6 katını ödediği anlamına geliyor. Bu, Valero ve Marathon gibi ABD’nin önde gelen rafinerilerinin sırasıyla 11 ve 10 kat FAVÖK’ten işlem görmesiyle karşılaştırıldığında önemli bir iskonto gibi duruyor. Daha küçük PBF ve Delek ise düşük kazançlar nedeniyle çok daha yüksek çarpanlardan işlem görüyor.
Rodriguez karara itiraz ediyor
Anlaşma henüz kapanmadığı için Amber, Elliott ve Stevens resmi olarak yorum yapmayı reddetti. Yargıç Stark’ın kararının temyizde bozulma ihtimali ya da jeopolitik değişiklikler nedeniyle satışın yeniden gözden geçirilmesi olasılığı varken bu muhtemelen akıllıca hareket. Venezuela’nın yeni devlet başkanı Delcy Rodriguez son aylarda Venezuela’nın Citgo’nun zorla satışını tanımadığını ve tanımayacağını söyleyerek Yargıç Stark’ın kararına da itiraz ediyor. PDVSA ise Citgo’nun çok ucuza satıldığını savunarak, karın bir kısmının Venezuela’ya verilmesi gerektiğini söylüyor.
Amber anlaşmasından bir kısmı dönüştürülebilir borç olmak üzere 1,6 milyar dolar alması beklenen Rusoro Mining’in yöneticilerinden Gordon Keep de kazananlardan biri. Keep Rusoro’nun talebinin 2011’de Chavez’in Choco dahil altın madenlerine el koymasına dayandığını, bu madenlerin yılda 100 bin ons üretim yaptığını söyledi. 69 yaşındaki Keep, “Bir zamanlar ciddi bir şirketti,” diyor. Anlaşma kapandıktan sonra Rusoro’nun, şu anki 675 milyon dolarlık piyasa değerinden çok daha fazla nakdi hissedarlara dağıtmasını bekliyor. Venezuela’nın Rusoro’ya hala borçlu olduğu 650 milyon dolar içinse, “Başka yollar arayacağız" diye ekliyor.