Financial Times’ın iki AB yetkilisine dayandırdığı habere göre Brüksel yönetimi, özellikle kimya ve endüstriyel makine sektörlerinde faaliyet gösteren şirketler için yeni tedarik kriterleri getirmeyi değerlendiriyor.
Tek tedarikçiye sınır geliyor
Plan kapsamında şirketlerin bir tedarikçiden sağlayabileceği ürün oranının yüzde 30 ila 40 arasında sınırlandırılması öngörülüyor. Geri kalan ihtiyaçların ise aynı ülkeden olmayan en az üç farklı tedarikçiden karşılanması gerekecek.
AB’nin bu adımla özellikle kritik ham madde ve sanayi girdilerinde oluşabilecek arz risklerini azaltmayı hedeflediği belirtiliyor.
Çin’in küresel hakimiyeti endişe yaratıyor
Düzenleme hazırlıkları, Çin’in birçok stratejik mineral ve ileri teknoloji girdisindeki küresel etkisini artırdığı bir döneme denk geliyor. Pekin yönetimi, zaman zaman ihracat kısıtlamaları ve fiyat baskılarıyla yarı iletkenler, elektrikli araçlar ve savunma sanayisinde kullanılan kritik materyaller üzerindeki kontrolünü güçlendiriyor.
Avrupa tarafı ise bu bağımlılığın ekonomik olduğu kadar jeopolitik risk de oluşturduğunu düşünüyor.
Yeni vergiler gündemde
Haberde, Avrupa Komisyonu’nun ticaretten sorumlu üyesi Maros Sefcovic’in Çin menşeli kimyasal ürünler ve makinelere yönelik yeni gümrük vergileri üzerinde çalıştığı da aktarıldı.
Bu hamleyle AB’nin Çin ile günlük yaklaşık 1 milyar euroyu bulan ticaret açığını azaltması ve Avrupa şirketlerini Çin’in “ticareti baskı unsuru olarak kullanma” stratejisine karşı koruması amaçlanıyor.
ABD ile ortak hamle
AB ve ABD, geçen ay nadir minerallerin üretimi ve tedarik güvenliği konusunda ortak bir mutabakat zaptı imzalamıştı. Böylece Çin’in kritik ham maddelerdeki hakimiyetine karşı alternatif tedarik zincirleri oluşturulması hedeflenmişti.
Henüz hazırlık aşamasında olan yeni düzenlemelerin, 29 Mayıs’ta gerçekleştirilecek AB-Çin toplantısında gündeme gelmesi bekleniyor. Planın daha sonra haziran sonunda yapılacak AB Liderler Zirvesi’nde değerlendirilerek onaya sunulabileceği ifade ediliyor.
Reuters’a konuşan Avrupa Komisyonu sözcüsü ise 29 Mayıs’taki toplantıyı doğrularken, mevcut görüşmelerin henüz resmi teklif niteliği taşımadığını vurguladı.