Avrupa Birliği (AB) kimyasallar, mobilya ve makineler dahil olmak üzere çeşitli sektörlerdeki Çin menşeli ürünlerin ithalatını azaltmak amacıyla korunma önlemleri uygulamayı planlıyor. Bloomberg’e konuşan kaynaklar ithalat kotaları veya gümrük vergileri şeklinde uygulanabilecek önlemlerin 2027’nin ilk çeyreğinde gündeme getirilebileceğini belirtti.
Kaynaklara göre Avrupa Komisyonu, kısa süre önce hibrit araçların AB’ye girişini kısıtlamak için attığı adımı tekrarlamayı hedefliyor. Komisyon, bu kapsamda Pekin ile anlaşmaya vararak Çin’den yapılan otomobil ithalatını yılda 350 bin araçla sınırlandırdı. Kaynaklara göre bu miktar, misilleme yapılmasını caydıracak kadar yüksek bir seviye olarak değerlendirildi.
Son adım, AB’nin geçen yıl 360 milyar avroya (404 milyar dolar) ulaşan Çin ile arasındaki devasa ticaret açığını azaltmaya yönelik kapsamlı girişiminin bir parçası. AB’nin ticaret işlerini yürüten Komisyon, yerli sanayiyi desteklemeye çalışırken Pekin’in misilleme yapmasını ve bir ticaret savaşının başlamasını önlemek için hassas bir denge gözetiyor. Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen, bu ayın başlarında gazetecilere yaptığı açıklamada, “Sanayilerimiz harekete geçilmesini talep etti ve biz de onları dinledik. Bazı ek korunma önlemleri de dahil olmak üzere karşılık vereceğiz” dedi.
Korunma önlemleri, bir sektördeki ithalatın AB’ye ani ve büyük miktarda artması durumunda Birliğin o sektöre ait ürünleri kısıtlamasına olanak tanıyor. Bloomberg’in daha önce bildirdiğine göre AB, bu durumun söz konusu olduğu alanları belirlemek amacıyla ticaret verilerini incelemeye başladı. Önlemler, hibrit araçlarda olduğu şekliyle ithalat kotaları şeklinde uygulanabileceği gibi belirli bir hacmin üzerindeki ithalata vergi uygulayarak aşırı ürün akışını sınırlayan tarife kotaları biçiminde de uygulanabilir.
Pekin’le anlaşma yapılacak mı?
AB, Pekin’in onayını almadan bu önlemleri tek taraflı olarak yürürlüğe koymayı tercih edebilir. Kaynaklar, planların ve AB’nin hedef alacağı kesin sektörlerin, üye ülkeler ve Çin ile yapılacak görüşmelerin ardından değişebileceği uyarısında bulundu. Çin Ticaret Bakanlığı, bu ayın başlarında yaptığı açıklamada, AB’nin “baskı uygulayarak çıkar elde edeceğini hayal edemeyeceğini ve Çin’in kendi çıkarlarını koruma konusundaki kararlılığını ve kapasitesini küçümsememesi gerektiğini” belirtti.
Çin yine bu ayın başlarında, boyaların, pigmentlerin, pestisitlerin ve ilaçların üretiminde kullanılan kimyasal ara madde p-nitrotoluenin ithalatına yönelik bir damping karşıtı soruşturma başlattığını duyurdu. Kaynaklara göre hibrit otomobillere yönelik planlanan uygulama ve AB’nin daha önce çelik konusunda attığı adım gibi yeni korunma önlemleri de Dünya Ticaret Örgütü kurallarına uygun olacak ve Avrupa Ekonomik Alanı dışındaki diğer ülkelere de uygulanacak.
Kaynaklardan bazıları, Komisyonun hibrit araçlara yönelik kotanın uygulanmasına ilişkin teklifleri gelecek haftalarda sunmayı ve böylece düzenlemenin aralık ayında yürürlüğe girmesini hedeflediğini belirtti. Bu önlemler dört yıl boyunca geçerli olacak. Çin’in kotası, ilk yılın ardından her yıl yüzde 6 artırılacak. Kaynaklardan biri, Japonya ve Güney Kore gibi diğer ülkelerden gelen araçlara yönelik kotaların da benzer bir mantıkla belirleneceğini söyledi.
Devasa ticaret açığı
Çin’den gelen düşük maliyetli ve zaman zaman sübvanse edilen ürünler Avrupa pazarını dolduruyor, sanayileri zayıflatıyor ve istihdamı riske atıyor. Buna, talebin düşmesi ve birçok Avrupa ürününün Çin pazarına erişiminin sınırlı olması da eklenince, günlük 1 milyar doları aşan ve giderek büyüyen devasa bir ticaret açığı ortaya çıkıyor.
AB liderleri, bu ayın başlarında Brüksel’de düzenlenen zirvede, ticaret açığını azaltmak ve Çin’i misilleme yapmaktan caydırmak amacıyla Birliğin yürütme organının tüm ekonomik sektörlerde hızla harekete geçmesi ve yeni yetkiler oluşturması gerektiği konusunda ortak bir tutum sergiledi.
Komisyon, tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye yönelik bir araç ile saldırgan ticari eylemlere hızla karşılık verilmesini sağlayacak bir mekanizmaya ilişkin teklifleri aralık ayının ortasından önce sunmayı planlıyor. Kaynaklara göre yeni mekanizma, belirli mal ve hizmetlerin Birliğin tek pazarına erişimini kısıtlayarak bunu sağlayacak. Bu kısıtlamalar, mevcut seçeneklere kıyasla daha esnek ve daha geniş kapsamlı olacak.
Pekin’in, hibrit araçların ötesinde ihracatına çok daha fazla kısıtlama getirilmesine sıcak bakıp bakmadığı belirsizliğini koruyor. Çin, AB’nin yeni araçlar devreye sokma ihtimaline güçlü tepki gösterdi. AB’nin ticaretten sorumlu yetkilisi Maroš Šefčovič’in, gelecek yılın başlarında kaydedilen ilerlemeyi değerlendirmek ve sonraki adımları görüşmek üzere Çinli mevkidaşlarıyla bir araya gelmesi bekleniyor.
Şimdiye kadar varılan anlaşmalar kapsamında Pekin’in bazı otomobil parçaları, zeytinyağı ve dondurma üzerindeki gümrük vergilerini de düşürmesi öngörülüyor. AB ayrıca Çin pazarına erişimi iyileştirmeyi ve kritik mineraller ile kalıcı mıknatısların ihracatına ilişkin prosedürleri kolaylaştırmayı hedefliyor.