Çin'in en üst düzey ekonomik planlama kurumu olan Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC) yetkilileri rafineri yöneticileriyle görüştü. Yetkililer, rafine ürün sevkiyatlarının derhal geçici olarak askıya alınması için sözlü talepte bulundu. İsimlerinin açıklanmasını istemeyen kaynaklar, rafinerilerden yeni sözleşme imzalamamalarının istendiğini aktardı.
Şirketlerden halihazırda taahhüt edilmiş sevkiyatların iptali için müzakere etmelerinin istendiği belirtildi. Gümrüklü antrepolarda tutulan jet ve sığınak yakıtı ile uluslararası uçuşlar için yapılan yakıt ikmalleri bu karardan muaf tutuldu. Hong Kong ve Makao'ya yapılan tedariklerin de kısıtlamalara dahil edilmediği eklendi.
Çin, kota sistemiyle yönettiği rafine yakıt ihracatında Asya'nın en büyük üçüncü ülkesi konumunda bulunuyor. Ülkenin 2026 yılı için belirlediği ilk ihracat kotası dilimi 19 milyon ton seviyesinde gerçekleşti. Asya bölgesinde ihracat hacminde Güney Kore ve Singapur ilk iki sırayı alıyor.
Orta doğu krizinin sektörel etkileri
Hafta sonu başlayan ABD ve İsrail saldırılarından bu yana Basra Körfezi'nden petrol çıkışı durma noktasına geldi. Ham petrol akışının kesilmesi ve fiyatların hızla yükselmesi rafineri üretimlerini olumsuz etkiledi. Pekin yönetiminin aldığı bu önleyici karar, kriz derinleşirken iç pazardaki ihtiyaçlara öncelik verme çabası olarak değerlendirildi.
Çin son yıllarda hidrokarbon tedarikini çeşitlendirmeye çalışıyor. Buna rağmen petrol ithalatının yaklaşık yarısını hala Körfez bölgesinden sağlamaya devam ediyor. Bu ithalat verilerinin içinde İran'ın yaptığı sevkiyatların neredeyse tamamı yer alıyor.
Japonya'dan Endonezya ve Hindistan'a kadar bölgedeki rafineriler üretim oranlarını düşürmeye ve ihracatı askıya almaya başladı. Çin'den gelen bu son hamlenin Asya'daki arz sıkıntısını şiddetlendirmesi bekleniyor. Uzmanlar, bu durumun rafineri marjlarını daha da yukarı çekeceğini ifade etti.
Şirketler ve piyasa verileri
PetroChina Co., Sinopec, CNOOC Ltd., Sinochem Group ve Zhejiang Petrochemical Co. hükümetten düzenli ihracat kotası alıyor. Bu beş şirket Bloomberg'in yorum taleplerine yanıt vermedi. NDRC yetkilileri de Bloomberg ve Reuters'ın sorularını şimdilik yanıtsız bıraktı.
LSEG fiyatlandırma verileri, dizel işleme marjlarının perşembe günü 49 dolar civarında seyrettiğini gösterdi. Bu rakam son üç yılın en yüksek seviyelerini temsil ediyor. Jet yakıtı kırılma marjlarının ise varil başına 55 doların üzerinde olduğu belirtildi.
LSEG gemi takip verilerine göre bu ay 70.000 ton jet yakıtı sevkiyatı yapıldı. Aynı dönemde 35.000 ton dizel ve 35.000 ton benzin yurt dışına gönderildi. Mart ayı ihracat programının büyük ölçüde sabitlenmesi nedeniyle kargoları geri çağırmanın zor olduğu ifade edildi.
Sektör kaynakları, yeni hükümet talimatının ihracatı nisan ayından itibaren kesmesinin beklendiğini dile getirdi. Çin menşeli kargo alıcısı üç bölgesel şirket, perşembe günü Reuters'a konu hakkında bilgi verdi. Şirketler, mart ayı teslimatlarını önceki yükleme programlarına uygun olarak alacaklarını söyledi.
Mart ayında benzin, dizel ve jet yakıtı toplam ihracatının sabit kalması öngörülüyor. Şirketlerin Asya pazarındaki güçlü marjları nakde çevirmesiyle ihracatın yaklaşık 3,8 milyon metrik ton civarında kalacağı tahmin ediliyor. Çin'in geniş rafineri sektöründeki üretimin büyük kısmı iç talebi karşılamaya yönlendiriliyor.
Zhejiang Petrochemical Corp ve Fujian rafinerisi olmak üzere iki Çinli rafineri bu ay üretim miktarını azaltmaya başladı. Orta Doğu'daki devam eden çatışmalar ham petrol akışını bozmaya devam ediyor. Bu durumun fiyatları artırmasıyla daha fazla tesisin üretimi kısıtlaması bekleniyor.