Daron Acemoğlu’na 2024 yılında Ekonomi Nobeli’ni getiren, onu dünyanın pek çok saygın bilim insanından ayrıştıran çalışmasının konusu neydi hatırlayalım... Ekonomist olmadığım için yanılıyorsam konunun uzmanları beni düzeltsin ama benim anladığım şu: Acemoğlu ve arkadaşlarının temel sorusu, “Neden bazı ülkeler zenginleşirken diğerleri ısrarla fakir kalıyor?” idi.
Coğrafi konum, ticarete/üretime yatkın kültür, doğal kaynakların zenginliği, halkların çalışkanlığı mıydı zenginliğin formülü? Yoksa siyasi regülatörün ekonomiyi yönetme biçiminin, o ülke kurumlarını maruz bıraktığı ortamın zenginleşmede olumlu/olumsuz bir rolü var mıydı?
Ülkedeki kaynakların varlığı/çokluğu mu yoksa ekonomik ortamın ‘fair play’ zemininde olması mı ülkelerin fakir mi, zengin mi olacağını belirliyordu... Araştırmaları gösterdi ki “kapsayıcı kurumlar” yani sağlıklı rekabeti teşvik eden, mülkiyet hakkını koruyan, yatırım ve üretimi güvence altına alan bir ortamda orta sınıf büyüyor ve zenginlik oluşuyordu.
Tersi yani “sömürücü kurumlar”a sahip ülkelerde ise güç az sayıda elitte toplanıyor, sağlıklı rekabet oluşmuyor, kaynaklar belli bir kesimde kalıyor ve tek bir zümre çok zenginleşirken halkın kalanı fakir kalıyordu. İşte bu ayrımı ortaya koymak, Daron Acemoğlu’na 2024 Ekonomi Nobeli’ni getirdi. Bildiğiniz üzere Aralık 2024’ten beri “Forbes Türkiye - WSI Londra Yapay Zeka Toplantıları” serisi yürütüyoruz. Bu toplantılarda ülkemizdeki YZ çalışmalarını dünyayla karşılaştırıyor, yönetim kurulu seviyesinden, tepe yönetimlere, sektörel - fonksiyonel bazda pek çok yuvarlak masa toplantısı gerçekleştiriyor, çıktılarını okuyucularımızla tüm Forbes haber platformlarından paylaşıyoruz.
Şimdi sıra, bu serinin en heyecan verici toplantısına geldi! Zira 24 Mart’ta, Nobel ödüllü, değerli ekonomistimiz Daron Acemoğlu’nu ağırlıyor ve YZ toplantılarımızda bir tür ‘zirve’ yapıyoruz! Yapay zekanın tüm iş dünyasının en önemli gündemini oluşturduğu şu günlerde dünyaca ünlü iktisatçımız Acemoğlu’nun konuya bakışını Forbes takipçileriyle paylaşacak olmanın heyecanını taşıyoruz.
Tüm dünyanın verimlilik artışı, maliyet azaltması, rekabet unsuru olarak sarıldığı YZ ile dünyanın nasıl dönüşeceğine dair öngörüleri, “Teknoloji zenginlik üretemez!” diyen Acemoğlu’ndan dinlemek bence çok heyecan verici olacak. Hele de karşısında soruları soran da bir endüstri mühendisi, dijital pazarlama gurusu, yapay zeka konusunun dünyadaki en önde gelen uzmanlarından, WSI Londra ve Türkiye yönetici ortağı ve Forbes yazarı Hande Ocak Başev olursa... Araştırmalarında, teknolojiyi kurumlarına ‘kapsayıcı’ biçimde yayan şirketlerden doğan refahın, YZ çağında nereye evrileceğine -bir mühendis yerine- Acemoğlu’nun penceresinden bakacağımız saatleri iple çekiyorum.
Forbes Türkiye - WSI Londra olarak 24 Mart’ta İstanbul’da gerçekleştireceğimiz “Daron Acemoğlu Yapay Zeka Toplantılarımız” maalesef sınırlı bir ‘özel davetli’ grubuyla yapılacak olsa da bu toplantıların kapsamlı bir özeti niteliğindeki özel Daron Acemoğlu röportajımızı da Forbes takipçilerine hem aynı gün dijital platformlarımızdan hem de takip eden ayın dergisinde ulaştıracağız.
Aynı gün iki ayrı oturum olarak yapacağımız toplantıların genel akışı ise şöyle: İlki sabah gerçekleşecek oturumun ev sahipliğini “Özyeğin Üniversitesi Yapay Zeka Platformu” üstlendi. Swiss Hotel Bosphorus’taki, “Görünmeyen El, Yapay Akıl” oturumunda Acemoğlu’nun “güçlü kurumlar olmadan piyasanın ve teknolojinin topluma faydasızlığı tezini” YZ özelinde masaya yatıracak ve hâlâ muhakeme yeteneğinden yoksun olan YZ’nin ‘akılsızlığını’ irdeleyeceğiz!
Öğleden sonraki ikinci oturumda ise daha spesifik bir alana dalarak bu kez Agrotech ev sahipliğinde, Ferko Assembly Hall’da “Tarım, Teknoloji ve Yeni Ekonomik Düzen”i, Hande Ocak Başev’in sorularıyla Acemoğlu’ndan dinleyeceğiz. “Kökler ve Kodlar” başlıklı bu sohbette de “büyümenin meyvelerini kimler”in toplayacağına ışık tutmaya çalışacağız…