Binlerce Çinli yetkili, ülkenin önümüzdeki beş yıllık ekonomik ve siyasi yol haritasını onaylamak üzere Çin Ulusal Halk Kongresi'nin (ÇUHK) açılış oturumu için Pekin'de bir araya geldi. Başbakan Li Çiang, kongrenin yıllık genel kurulunda hükümetin çalışma raporunu ve bütçe taslağını meclise sundu.
Çin ekonomisinin 2025'te yüzde 5 artışla 140,19 trilyon yuana (yaklaşık 20,3 trilyon dolar) ulaştığını belirten Li, 2026 için Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) büyüme hedefini yüzde 4,5 ila 5 olarak açıkladı. Bu karar hükümetin önceki üç yılda "yüzde 5 civarında" belirlediği büyüme hedefini geriye çekmesi anlamına geliyor. Aynı zamanda pandemi nedeniyle hedefin belirlenmediği 2020 yılı hariç tutulduğunda 1990'ların başından bu yana kaydedilen en mütevazı hedef olarak tarihe geçti.
Nitelik odaklı yeni ekonomik yaklaşım
Economist Intelligence Unit Kıdemli Ekonomisti Tianchen Xu büyüme hedefinin oldukça gerçekçi olduğunu belirterek, "Bu 'önce sayı' zihniyetinden 'önce kalite' zihniyetine doğru daha ileri bir geçiştir." değerlendirmesini yaptı.
Xu, Pekin yönetiminin yüksek büyüme oranlarını her zaman olumlu karşılamadığını ifade etti. Bunun nedenini ise yerel yetkililerin ekonomik faydası az olan maliyetli yatırımlar ve veri manipülasyonlarıyla büyümeyi abartmaya teşvik edilmesi olarak açıkladı. Xu'ya göre yeni hedef hane halkı gelir artışı ve kamu hizmetlerine erişimin genişletilmesi gibi daha somut ekonomik sonuçlar sunmayı amaçlıyor.
Bütçe politikası ve kamu harcamaları
Hükümet bütçe açığının GSYH'ye oranı için üst limiti geçen yıl olduğu gibi yüzde 4 olarak korudu. Başbakan Li, bütçe açığının 2026'da 1,27 trilyon yuan (180 milyar dolar) artışla 5,89 trilyon yuana (850 milyar dolar) ulaşmasını hedeflediklerini aktardı.
Merkezi hükümetin 1,3 trilyon yuan (190 milyar dolar) değerinde ultra uzun vadeli devlet tahvili çıkaracağı duyuruldu. Ayrıca kamu bankalarının sermaye yenilemesi için 300 milyar yuan (43,4 milyar dolar) özel amaçlı devlet tahvili ihracı planlanıyor. Yerel yönetimlerin de büyük projelerin finansmanı ve borç baskısını hafifletmek için 4,4 trilyon yuan (640 milyar dolar) özel amaçlı borç tahvili çıkarması öngörülüyor.
Genel kamu bütçesinin 2026'da 30 trilyon yuanı (4,3 trilyon dolar) aşması beklenirken, bunun yaklaşık dörtte biri olan 755 milyar yuan yatırımlara ayrılacak. Taslak bütçede merkezi hükümet harcamalarının yüzde 5,5 artırılacağı bildirildi.
Savunma harcamaları yüzde 7 artışla 1,9 trilyon yuana (276,8 milyar dolar) çıkarılırken, eğitim harcamalarının yüzde 5, bilim ve teknoloji harcamalarının ise yüzde 10 artırılması planlanıyor. Savunma bütçesindeki artış son beş yılın en düşük oranı olmasına rağmen bölgedeki diğer ülkelerden yüksek kalmaya devam ediyor.
İstihdam ve enflasyon hedefleri
Geçen yıl kentlerde 12,67 milyon yeni istihdam yaratıldığını ve işsizlik oranının yüzde 5,2 olarak gerçekleştiğini belirten Li, 2026'da 12 milyondan fazla yeni istihdam sağlamayı amaçladıklarını söyledi. Hedef kentlerdeki işsizlik oranını yüzde 5,5 civarında tutmak.
Hükümet, tüketici fiyatlarında artış kaydedilmeyen bir yılın ardından enflasyon hedefini geçen yılki gibi yüzde 2 olarak belirledi. Bu hedef yirmi yılı aşkın sürenin en düşük seviyesi konumunda bulunuyor. Geçen yıl gıda ve enerji fiyatları hariç tutulduğunda fiyat artışları yüzde 0,7 seviyesinde kalmıştı.
Dış belirsizlikler ve sektörel dönüşüm
Başbakan Li, Çin ekonomisinin derin yapısal problemlerle ve hızla değişen uluslararası ticaret ortamıyla karşı karşıya olduğunu kabul etti. ABD'nin tarife şokunun ekonomik etkilerine nadir bir şekilde değinen Li geçen yıl uygulanan yeni teşvik önlemlerinin bu darbeyi hafiflettiğini söyledi.
Çin üretim ve ihracata dayalı bir ekonomiden tüketim ve ileri teknoloji odaklı bir yapıya geçmeye çalışıyor. Entegre devreler, havacılık ve uzay, biyotıp ve dron teknolojilerini kapsayan düşük irtifa ekonomisi gibi gelişmiş endüstrilere devlet desteği devam edecek.
"İki Toplantı" olarak bilinen yıllık parlamento toplantısı çarşamba günü başladı ve 12 Mart'ta sona erecek. Bu hafta ayrıca Çin'in 2026-2030 dönemi orta vadeli gelişim hedeflerini özetleyecek 15. Beş Yıllık Planı'nın yayınlanması bekleniyor.