Çin, Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) liderlik etmek üzere aday göstermeyi planlıyor. Bu durum, ABD’nin DSÖ’den ayrılmasının ardından Pekin’e etkisini genişletme fırsatı verebilir. Pekin, ABD Başkanı Donald Trump yönetimindeki ABD’nin Birleşmiş Milletler (BM) ve BM’ye bağlı bazı kuruluşlarla ilişkilerini azaltmasıyla birlikte, uzun süredir BM kuruluşları ve diğer çok taraflı yapılarda daha fazla sorumluluk üstlenmeye çalışıyor.
DSÖ, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ndeki mevcut Ebola salgını ve yakın zamanda yaşanan Covid-19 pandemisi gibi hastalıklar ve sağlık krizleriyle mücadeleye yönelik uluslararası çabalara öncülük ediyor. Reuters’a konuşan diplomatlar ve kaynaklar, Çin’in mevcut genel direktör Tedros Adhanom Ghebreyesus’un yerine geçmesi için anne ve çocuk sağlığı politikaları ile uluslararası işbirliği alanlarında 20 yıllık deneyime sahip üst düzey halk sağlığı yetkilisi Song Li’yi aday göstermeyi planladığını söyledi.
Bir diplomatik kaynak, planlanan adaylığın Çin’in ABD’nin geri çekildiği bir alandaki boşluğu doldurmak istediğinin açık bir göstergesi olduğunu ifade etti. BM’nin sağlık kuruluşu, en büyük bağışçısını kaybetmesinin ardından kapsamlı bir yeniden yapılanmaya zorlandı; faaliyetlerini azaltıyor, üst düzey yönetim kadrolarını kesiyor ve binlerce işi ortadan kaldırıyor.
Trump yönetimi, pandeminin ele alınış biçimi nedeniyle DSÖ’yü defalarca eleştirdi ve Covid-19’un ortaya çıktığı yer olan Çin’e karşı taraflı davranmakla suçladı. DSÖ ise bu suçlamayı reddediyor. Çin, DSÖ için ek finansman açıkladı ancak ABD’nin geride bıraktığı açığı kapatmaktan hala çok uzak.
Aday gösteren ülkeler
DSÖ, bölgesel komitelerin nihai toplantılarının ardından, kasım ayının başında açıklanması beklenen süreçte adayların tam listesini yayımlayacak. Bununla birlikte, Suudi Arabistan, Belçika, Katar, Botsvana, Endonezya ve İspanya’yı temsil eden altı aday, kimliklerini DSÖ’nün internet sitesinde kamuoyuna açıklamayı şimdiden tercih etti.
Song, pandemi sırasında DSÖ ile Çin arasındaki ilişkiler konusunda devam eden gerilimler nedeniyle incelemelerle karşı karşıya kalabilir. 2020 yılında Song, pandemi sırasında anne ve çocuk sağlığının yönetimine ilişkin ulusal standartlar oluşturmak amacıyla Çin’deki kadınlara Covid-19’un önlenmesi ve kontrolü konusunda rehberlik sunan bir makalenin baş editörüydü. Seçilmesi halinde Song, Margaret Chan’ın ardından DSÖ’nün başına geçen ikinci Çin vatandaşı olacak.