ABD Başkanı Donald Trump'ın BBC'ye karşı açtığı 10 milyar dolarlık dava, istemeden de olsa kendi kişisel mali durumu hakkında ayrıntıları gün yüzüne çıkarmasına yol açabilir. günü Bu hafta başında mahkeme kararıyla, Trump’ın varlıklarını elinde bulunduran tröstten, Trump'ın ticari faaliyetlerinin ve itibarının iddia ettiği ölçüde zarar gördüğünü kanıtlamak amacıyla mali belgelerin yayın kuruluşuna teslim edilmesi istendi.
Öne çıkanlar
• Trump BBC'yi, 6 Ocak 2021'de yaptığı konuşmanın videosunu aldatıcı biçimde düzenlemekle suçluyor. BBC'nin 2024 yılında yayımladığı bir belgeselde kullanılan bu görüntülerin, Trump'ın 6 Ocak olaylarında şiddeti teşvik etmeye çalıştığı yönünde yanlış bir izlenim oluşturmak ve izleyicileri 2024 seçimleri öncesinde kendisine karşı önyargılı hale getirmek amacıyla kurgulandığını öne sürüyor.
• ABD Başkanı görüntülerin kendisine verdiği iddia edilen zarar nedeniyle BBC'den 10 milyar dolara kadar tazminat talep ediyor. BBC ise bu zararın gerçekten iddia edildiği kadar büyük olduğunu kanıtlaması için Trump'tan mali durumuna ilişkin bilgi vermesini istiyor.
• BBC, Trump'ın varlıklarını elinde bulunduran cayılabilir tröste mahkeme celbi göndererek mali durumuna ve bağlantılı olduğu yaklaşık 400 şirketin değerine ilişkin çok sayıda mali belgeyi, vergi beyannameleri de dahil olmak üzere talep etti. Tröst ise davanın tarafı olmadığını ve istenen mali bilgilerin kapsamının aşırı geniş olduğunu savunarak bu belgeleri teslim etmek zorunda olmadığını ileri sürdü.
• Yargıç Enjolique A. Lett, geçen hafta yapılan duruşmada ve pazartesi günü yayımladığı yazılı kararda mali belgelerin teslim edilmesi gerektiğine hükmetti. Kararında, "Tröstün elinde bulunan bilgiler, BBC'nin yapmayı tercih edebileceği herhangi bir zarar analizinde ilgili ve maddi öneme sahiptir" ifadelerini kullandı.
• Lett, tröstün 10 gün içinde belgeleri teslim etmeye başlamasını emretti. Ancak Trump'ın avukatlarının kararı temyize götürerek mali belgelerin gizli kalmasını sağlamaya çalışması hala mümkün.
• Trump'ın hukuk ekibi Forbes'un temyize gidilip gidilmeyeceğine ilişkin sorusuna yanıt vermedi. Bunun yerine yalnızca Trump'ın "güçlü davasının, BBC'yi iftira ve pervasız seçimlere müdahale nedeniyle hesap vermeye zorladığını" belirtti.
Forbes değerlemesi
Forbes'a göre Trump'ın net serveti 6,4 milyar dolar. Serveti kripto para varlıkları, gayrimenkul yatırımları, lisans anlaşmaları ve Trump Media & Technology Group'taki hissesi başta olmak üzere çeşitli varlıklardan oluşuyor. Bu varlıkların tamamı cayılabilir tröst bünyesinde tutuluyor.
Trump, ABD başkanlığı görevindeki iki döneminde de Trump Organization veya diğer şirketlerinden resmen ayrılmadı. Bunun yerine varlıklarını, mali işlerinde doğrudan kontrolünü azaltmayı amaçlayan cayılabilir bir tröste devretti. Tröst, oğlu Donald Trump Jr. tarafından yönetiliyor. Trump ise tröstün tek kurucusu ve tek yararlanıcısı konumunda bulunuyor yani tröste varlık koyabilen veya tröstten para çekebilen tek kişi kendisi.
Bu yapı Trump ile mali varlıkları arasında belirli bir mesafe oluştursa da ABD Başkanı'ndan yeterince bağımsız olmadığı gerekçesiyle eleştirilerin hedefi oldu. Geçen yıl yapılan bir bildirimde Trump'ın "önemli ölçüde etki veya kontrol kullanma hakkına sahip olduğu ya da fiilen bunu kullandığı" doğrulandı.
Trump Organization, Trump'ın yeniden seçilmesinin ardından yayımladığı etik açıklamasında ABD Başkanı'nın varlıklarının tröstte kalacağını belirtti ve ticari çıkarlarıyla ilgili etik konularda danışmanlık vermesi için bağımsız bir etik danışmanı görevlendirdi. Ancak şirket daha sonra Trump'ın önerisi üzerine bu danışmanın görevine son verdi. Trump ve Trump Organization, Trump'ın ticari bağlarının hukuka aykırı olmadığını savunmaya devam ediyor. Şirket, "Ne federal yasa ne de Amerika Birleşik Devletleri Anayasası, herhangi bir başkanın görevdeyken işletmelerini, yatırımlarını ve diğer varlıklarını sahiplenmesini, işletmesini veya yönetmesini yasaklamaktadır." açıklaması yaptı.
BBC hangi bilgileri talep ediyor?
BBC'nin mahkeme celbi, tröstün varlıklarını ve değerini gösteren geniş kapsamlı mali belgeleri talep ediyor. Ancak Yargıç Lett'in pazartesi günkü kararı, ilk aşamada bu talebi yalnızca 1 Ocak 2023 ile günümüz arasındaki belgelerle sınırlandırdı. Talep edilen belgeler arasında tröstü oluşturan anlaşma, tröstün toplam değeri, sahip olduğu tüm varlıklar ve mülkler ile tröst tarafından sunulan vergi beyannameleri yer alıyor.
Ayrıca tröstün değerinin her yıl nasıl değiştiğine ilişkin mali kayıtlar da isteniyor. Bu belgeler, BBC belgeseli nedeniyle Trump'ın şirketlerinin gerçekten gelir kaybedip kaybetmediğini gösterebilir. Mahkeme celbi ayrıca tröst bünyesindeki bireysel şirketler ve varlıklar hakkında da bilgi talep ediyor. Bunlar arasında tapu kayıtları, her şirketin değeri ve tröstün ilgili şirket üzerindeki mülkiyetini gösteren belgeler bulunuyor. Bunun yanı sıra tröstün sahip olduğu fikri mülkiyet hakları ile motorlu araçlar, mücevherler, sanat eserleri, antikalar, koleksiyon ürünleri gibi somut kişisel mallar ve kripto paralar gibi dijital varlıklar hakkında da ayrıntılı bilgi verilmesi isteniyor. Bu bilgiler dikkat çekici olabilir çünkü Trump'ın kamuya açıkladığı mali bildirimler ABD Başkanı'nın meme coin'i ve diğer kripto para girişimlerinden milyarlarca doları tam olarak nasıl kazandığını ayrıntılı biçimde ortaya koymuyor.
Mahkeme celbi, tröst bünyesinde bulunan ve bu kapsamda bilgi istenen yüzlerce Trump bağlantılı şirketi de tek tek sıralıyor. Bunlar arasında Trump'a ait mülklerle bağlantılı şirketler, kripto şirketi World Liberty Financial, Trump Media & Technology Group, Trump Organization ve Trump'ın lisans anlaşmalarını yöneten şirketler bulunuyor. Bu mali belgeler ayrıca Trump'ın en büyük oğullarının yatırımları hakkında da belirli ölçüde bilgi sağlayabilir. Bunun nedeni, oğullarının Trump'a bağlı birçok şirkette aktif rol üstlenmeleri ve Donald Trump Jr.'ın tröstü denetlemesi.
Arka plan
Trump, BBC'ye aralık ayında dava açarak yayın kuruluşunun 2024 tarihli Panorama belgesinde 6 Ocak konuşmasını düzenleme biçimiyle kendisine iftira attığını iddia etti. Belgeselde Trump'ın mitingde destekçilerine şu sözleri söylediği aktarılıyor: "Capitol'e doğru yürüyeceğiz. Ben de sizinle birlikte olacağim. Ve savaşacağız. Cehennem gibi savaşacağız." Ancak Trump'a göre bu, konuşmasının düzenlenmiş bir versiyonu. Etkinlikteki tam ifadesi ise şöyleydi: "Capitol'e doğru yürüyeceğiz ve cesur senatörlerimizi ve kongre üyelerimizi destekleyeceğiz."
BBC'nin belirttiğine göre Trump, "cehennem gibi savaşacağız" ifadesini yaklaşık 50 dakikadan daha uzun bir süre sonra kullandı. Trump'ın bu düzenlemeye yönelik eleştirileri sonucunda BBC'de birden fazla yönetici görevinden ayrıldı ve yayın kuruluşu özür dileyerek yapılan kurgunun "Trump'ın doğrudan şiddet çağrısında bulunduğu yönünde yanlış bir izlenim yarattığını" kabul etti. Bununla birlikte BBC, yapılan düzenlemenin hukuken iftira niteliğinde olduğunu kabul etmeyi reddetti. Trump'ın BBC'ye açtığı dava kendisini eleştiren medya kuruluşlarına karşı başlattığı daha geniş çaplı hukuki girişimlerin bir parçasını oluşturuyor. Trump ayrıca New York Times, The Wall Street Journal, CNN, ABC News ve CBS News gibi medya kuruluşlarına karşı da davalar açtı.