ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, büyük petrol şirketlerinin Venezuela’da önemli yatırımlar yapmaya istekli olmadığını söyledi. Bu açıklama, ABD Başkanı Donald Trump’ın bu şirketlerin ABD hükümetinin Venezuela’nın petrol endüstrisini yeniden canlandırma planına katılacağı yönündeki beklentilerine gölge düşürdü.
Öne çıkanlar
• “Yavaş hareket eden, yönetim kurulları olan büyük petrol şirketleri ilgilenmiyor” diyen Bessent, Minnesota Ekonomi Kulübü’nde yaptığı konuşmada Trump’ın büyük yatırımlar vaat eden söylemleriyle çelişti.
• Bessent, buna karşın başka kesimlerden ilgi olduğunu belirterek, ABD Hazine Bakanlığı’nın telefonlarının “susmak bilmediğini” ve “bağımsız petrol şirketleri ve bireylerden, sondajcılardan, Venezuela’ya dün gitmek isteyenlerden” çok sayıda telefon aldıklarını söyledi.
• Bessent'in bahsettiği sondajcılar henüz keşfedilmemiş bölgelerde arama sondajı yapan küçük şirketler veya bireylerden oluşuyor. Bu faaliyetler yüksek risk–yüksek getiri niteliği taşıyor ve verimli petrol kuyularının keşfine yol açabilir. aAncak bu aktörlerin, piyasayı anlamlı şekilde etkileyecek büyük miktarlarda petrol üretme kapasiteleri yok.
• Bessent’in açıklamaları, Trump ve yönetimindeki diğer isimlerin büyük petrol şirketlerinin Venezuela’nın devasa petrol rezervlerine yatırım yapacağı yönündeki ısrarlarına ilişkin şüpheleri artırdı.
• Uzmanlar, Venezuela’nın ağır ham petrolünü çıkarmanın zorluğu, siyasi ve ekonomik istikrarsızlık, harap durumdaki altyapının yeniden inşasının yüksek maliyeti, petrol şirketlerinin Venezuela hükümetinin kendilerine borçlu olduğunu söyledikleri tutarlar ve şu anda düşük seyreden petrol fiyatları gibi engellere dikkat çekerek bu şirketlerin katılımının kesinliğini sorguluyor.
Arka plan
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun 7 Ocak'ta açıkladığı üç aşamalı plana göre ABD, yeni bir hükümet kurulmasını sağlama çabalarında baskı unsuru olarak Venezuela petrolü üzerindeki kontrolleri sıkılaştıracak. Rubio, senatörlerle yapılan bir bilgilendirmenin ardından gazetecilere, “Şu anda sürecin ortasındayız ve aslında tüm petrolü devralmaya yönelik bir anlaşmayı uygulamak üzereyiz” dedi. Trump da bu hafta Venezuela’nın derhal 30 milyon ila 50 milyon varil petrolü ABD’ye devredeceğini söyledi. Rubio, bu petrolün “piyasa fiyatlarıyla satılacağını” ve ardından “yolsuzluğa değil, rejime değil, Venezuela halkına fayda sağlayacak şekilde dağıtılacağını” ifade etti. New York Times’ın haberine göre Venezuela’nın devlet petrol şirketi petrolü ABD’ye satmak üzere müzakereler yürüttüğünü doğruladı. ABD ayrıca Venezuela’ya girip çıkan ve yaptırım altındaki tankerler için uygulanan ablukayı delen, Venezuela bağlantılı iki petrol tankerine Karayipler ve Atlas Okyanusu’nda el koydu. Trump New York Times’a ABD’nin Venezuela’nın petrol arzı üzerindeki kontrolünün birkaç yıl sürebileceğini söyledi.