Trump’ın yeni Fed Başkanı Kevin Warsh zor bir enflasyon sınavıyla karşı karşıya

Sonunda ABD Başkanı Donald Trump muradına erdi. Şubat 2018’de ilk döneminde kendi atadığı ancak özellikle son zamanlarda çok sert biçimde eleştirdiği Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, sekiz yıl dört ayın ardından görev süresinin dolmasıyla ayrıldı. Yerine, Trump’ın çok istediği yeni başkan Kevin Warsh yemin ederek göreve başladı. Trump, Powell’ın gitmesinden ve yerine Warsh’ın gelmesinden o kadar memnun ki; yemin töreninde, “Bazı seleflerinin aksine, Kevin ekonominin canlandığını anlıyor, bu iyi bir şey” dedi. Ve töreni Fed binasında değil de Beyaz Saray’ın Doğu Salonu’nda düzenleyerek Warsh’ın artık görevde olmasından duyduğu memnuniyeti açıkça ortaya koydu. Powell’ın dönemi, Başkan ile merkez bankası başkanı arasındaki en gergin ilişkilerden biri oldu. Trump, faiz oranlarını istediği kadar hızlı düşürmemesi nedeniyle Powell’a defalarca “aptal”, “geri zekalı”, “gerçek bir salak” gibi sözlerle ağır biçimde saldırdı. Yemin töreninde ekonomiyi canlandırmak için Warsh’ın yardımına ihtiyaç duyduğunu söyledi. Warsh ise, 17’nci Fed Başkanı olarak güçlü bir mesaj verdi: Misyonunun daha düşük enflasyon, daha güçlü büyüme, daha yüksek net maaş ve daha güvenli bir Amerika olduğunu söyledi. Ancak önemli bir ikilem var. İran savaşı akaryakıt fiyatlarının fırlamasına, finans piyasalarının istikrarsızlaşmasına ve ekonomi genelinde enflasyon endişelerinin artmasına neden oldu. Nisan ayında tüketici enflasyonu yüzde 3,8 ile son üç yılın en yükseğine çıktı. Manşet enflasyondaki artışın yanında akaryakıt yüzde 28, havayolu yolculuğu yüzde 21 ve enerji maliyetlerinde yüzde 18 gibi keskin artışlar yaşandı. Tahvil piyasası da huzursuzlanıyor. 10 yıllık ABD Hazine tahvilinin getirisi yemin töreninin hemen öncesinde 20 Mayıs’ta yüzde 4,6’ya ulaştı. Mart başında 4,04’tü. ABD’nin borcunun 39 trilyon dolara ulaştığı bir dönemde faizlerin yüksek kalması ekonomi üzerinde büyük maliyet oluşturuyor. Trump bunun için faizlerin düşmesini, borç yükünün hafiflemesini istiyor. Bu gelişmeler, Warsh’ın Trump’ın çağrılarına kulak verip Fed’i faiz oranlarını düşürmeye zorlayıp zorlamayacağı konusunda kuşkular doğuruyor. Yeni Fed Başkanı, hassas bir ekonomik dönemi, faiz oranlarını düşürmek isteyen Trump’ı ve giderek daha da kutuplaşan bir yönetim kurulunu yönetmek zorunda kalacak. Peki, Kevin Warsh faiz oranlarını düşürebilecek mi? Son zamanlarda giderek artan sayıda ekonomist ve Fed yetkilisi, İran’la savaşın tetiklediği enflasyonu dengelemek için faiz oranlarının düşürülmemesi gerektiği konusunda uyarıda bulundu. Warsh ise yapay zekaya güveniyor. Teorisi yapay zekanın yarattığı verimlilik patlamasının, enflasyon olmadan büyüme sağlayacağı yönünde… Yapay zekadan elde edilecek verimlilik artışlarının, enflasyonu tetiklemeden ekonominin daha hızlı büyümesine yardımcı olacağını ve Fed’in borçlanma maliyetlerini düşürmesini sağlayacağını söylüyor. Düşünce kuruluşu Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü’nde araştırmacı ve eski bir Fed ekonomisti olan David Wilcox, Warsh’ın “nazikçe ifade etmek gerekirse karmaşık koşullarla” karşı karşıya olduğunu belirterek şunları ekliyor: “Gerçekten de faiz indirimlerinde ısrarcı bir başkan ile sorunlu bir enflasyon senaryosu arasında imkansız bir durumda sıkışıp kalmış durumda.” Trump, Warsh’a “Bağımsız ol, kendi işini yap” diye hitap etti ve “Onun, şimdiye kadar sahip olduğumuz en büyük Fed başkanlarından biri olarak tarihe geçeceğini düşünüyorum” dedi. Bakalım, Warsh’tan beklediği performansı görebilecek mi?