Arama

ŞA-RA Enerji Türkiye’den dünyaya enerji nakil hatlarında tek ve onaylı tedarikçi olarak yükseliyor

ŞA-RA kamunun en büyük müşteri olduğu enerji nakil hatları pazarının yüzde 70’ine hakim. Ancak yurt dışında Avrupa ve ABD’deki ihalelerde yine bir Türk şirketi olan Mitaş ile sıkı rekabet ediyor.

04 Kasım 2025, 08:00 Güncelleme: 08 Kasım 2025, 11:39
ŞA-RA Enerji Türkiye’den dünyaya enerji nakil hatlarında tek ve onaylı tedarikçi olarak yükseliyor
ŞA-RA Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Mertay Türk

Enerji ekipmanları sanayisi, ana faaliyetleri elektrik üretimini, iletimini ve dağıtımını yapabilmek için gereken ekipman ve mühendislik hizmetlerinin tümünü içeriyor. En basit tanımıyla santralde üretilen elektriğin tüketiciye ulaştırılmasını sağlayan altyapı. Örnek olarak nakil hatları için direkler, izolatörler, iletkenler, cıvata, somun gibi bağlantı elemanları, trafo ve şalt cihazları, pano sistemleri, aydınlatma direkleri üretimiyle bunların müteahhitlik hizmetleri verilebilir. Sektörün en büyük müşterisi tüm şebekenin patronu TEİAŞ (Türkiye Elektrik İletim A.Ş.) Tedarikçi tarafında ise rekabet yok denecek kadar az. Sektörün en büyüğü TEİAŞ’ın yanı sıra özel enerji şirketlerinin de oluşturduğu pazarı yüzde 70 pay (enerji nakil hatları) ile domine eden ŞA-RA Enerji.

Elektrik mühendisi Şadi Türk ve muhasebeci Raşit Mor’un (2019’da vefat etti) 1985 yılında Ankara Ostim’de küçük bir atölye olarak kurdukları ŞA-RA, bu alanda o dönem tekel konumunda olan kamu şirketi Mitaş’a fason üretimle işe başladı. Bugün 120 ülkeye ihracat yapan ŞA-RA, aralarında ABD, Kanada, Almanya, İsviçre ve Finlandiya’nın da bulunduğu birçok gelişmiş ülkenin TEİAŞ muadili elektrik kurumlarının onaylı terarikçisi. ŞA-RA Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Başkanı ve ailenin ikinci kuşak temsilcisi Mertay Türk, enerji nakil hattı alanında hem komponentleri üreten hem müteahhitliğini yapan dünyada tek firma olduklarını söylüyor. İSO 500’ün 2024 yılı listesinde 13,4 milyar TL üretimden satışla 137’nci (2023’te 121) sırada yer alan şirketin aynı dönemde ihracatı ise yaklaşık 129,3 milyon dolar oldu. Halka arz için SPK onayı (31 Aralık 2024’te başvurdu) bekleyen ŞA-RA’nın piyasa değeriyle ilgili Mertay Türk, “ŞA-RA Enerji şirketimiz için halka arz sürecindeyiz ve değerleme çalışmamız tamamlanmadı. Yaklaşık iskontolu 650 milyon dolar ile 800 milyon dolar arası bir değerleme bekliyoruz” diyor.

İç pazarda ikinci büyük oyuncu ise Mitaş’ı 2013 yılında özelleştirmeden devralan Volkan Karabağ’ın 1974 yılında kurduğu Ankara merkezli Emta Enerji. Ancak ŞA-RA ile Mitaş arasında asıl büyük rekabet yurt dışı ihalelerinde yaşanıyor. “Sektörde iki Türk firmasıyız. Hem dostuz hem rakip” diyen Mertay Türk, “Dünyanın her yerinde birbirimizle rekabet ediyoruz. Amerika’da bile rekabet içindeyiz” diyor. Mertay Türk’ün “Onlar varken biz hiçbir şeydik” dediği Mitaş İSO 500’de 2024 listesinde 10,9 milyar TL üretimden satışla 183’üncü (2023’te 193) sırada yer aldı. Aynı dönemde ihracatı 247 milyon 290 bin dolar oldu. Mertay Türk, “Geldiğimiz noktada onlardan daha büyük bir yapı olduk. Bir yerde bunun kabullenmesi çok kolay olmuyor” diyor.

Birinci kuşak yani Şadi Türk ve Volkan Karabağ arasındaki sert rekabete karşın ikinci kuşak Mertay Türk ve Barış Karabağ daha iyi anlaşıyor.

Dedesi TEK’te şofördü

ŞA-RA’nın kurucuları Şadi Türk ve Raşit Mor’un ortaklık hikayeleri 1980’li yıllarda mesai arkadaşı oldukları Ankara merkezli Başöz Enerji’ye kadar uzanıyor. Daha sonra TEİAŞ’a iş yapmaları da Şadi Türk’ün babası Rahmi Türk’ün o dönem elektrik iletim ve dağıtım faaliyetini bünyesinde toplayan Türkiye Elektrik Kurumu’nda (TEK) tır şoförü olarak çalışmasından kaynaklı. Türk, Başöz’de mühendis olarak görev yaparken Raşit Mor da şirketin muhasebe sorumlusu olarak çalışıyordu. Beş yıllık kariyerin sonunda işini kurmaya karar veren Şadi Türk, Raşit Mor’a ortaklık teklif etti ve birlikte kurdukları ŞA-RA’da hakim hissedarlık yapısı hiç değişmedi. Zira bugün de Türk ailesinin yüzde 80, Mor ailesinin yüzde 20 hissesi bulunuyor.

İşe fason üretimle başlayan ve ağırlıklı olarak kamu şirketi Mitaş’a iş yapan Şadi Türk ve Raşit Mor, ilk büyüme hamlelerini 1991 yılında Ankara Polatlı’da aldıkları hazır bir fabrika binasına taşınarak yaptı. 70 dönümlük arsa üzerindeki fabrikada enerji nakil hattı direğinin yanı sıra aydınlatma direği de üretilmeye başlandı. Bugünkü gibi bir rekabet yoktu, firma sayısı az, iş çoktu.

2000 yılına geldiğinde Sezai Türkeş Fevzi Akkaya’nın (STFA) Adana Ceyhan yolu üzerinde yaklaşık 4 bin 800 dönüm arazi üzerindeki bütün tesislerini satın alan ŞA-RA, enerji nakil hattı direği, galvanizli çelik, trafo merkezi çeliği, her türlü civata ve somun, enerji nakil hattı bağlantı elemanları, silikon izolatör, aluminyum iletken üretimleriyle büyük ve entegre bir yapıya kavuştu: “Macera asıl orada başlıyor. Şu an ürettiğimiz cıvata somunu zaten STFA üretiyordu. Biz oraya kendi markamızı taşıyıp onu geliştirdik. Aynı şekilde Enerji Nakil Hattı Hırdavatı (ENH) dediğimiz alanda biz yokken oradaki fabrikayı satın aldık, o alana da girmiş olduk. ENH’nin çeliğini, hırdavatını, cıvatasını üretir hale gelen entegre bir yapıya kavuştuk.”  

İhracat yeteneği 1990’lı yıllarda Polatlı fabrikasını almasıyla başlamıştı aslında ama 2000 yılında üretimin artmasıyla ŞA-RA hem yurt içi satışlarda hem de ihracatta İSO 500’e girmeye başladı. ŞA-RA o tarihten bu yana 25 yıldır İSO 500 listelerinde yer alıyor.

Hem üretici hem müteahhit

Şirket şu anda Ankara Polatlı’da ve Adana’da toplam 11 fabrikada üretim yapıyor. Enerji nakil hattı alanında bütün komponentleri üreten aynı zamanda müteahhitliğini yapan bir firma haline geldi. Mertay Türk, bunu dünyada yapabilen tek şirket olduklarını söylüyor: “Bunun iletken kısmı alüminyumla, geri kalanları daha ağırlıklı çelikle alakalı. Firmalar ya alüminyum alanında ya da çelik alanında gelişiyor. Biz ikisine de girdik. 2022’de iletkeni de üretmeye başladık. Hem onu üreten hem de çeliğini üreten şu an benim bildiğim kadarıyla dünyada bir firma yok. Aynı zamanda da müteahhitliğini yapıyoruz bu işin.”

Adana tesislerinde galvanizli çelik ve enerji nakil hattı direklerini üreten iki, galvanizleme işlemlerini yapan yine üç tane fabrika var. Bu, ŞA-RA’nın başlangıçta ilk adım attığı ana işkolu olan lokomotif alanlarından biri.

ŞA-RA Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Mertay Türk: “Enerji nakil hattı alanında hem bütün komponentleri üretiyor hem de müteahhitliğini yapıyoruz. Bunu dünyada yapabilen tek şirketiz.” 

Bunun dışında cıvata somun üretimi yapan fabrikası şimdi başta enerji, savunma, otomotiv ve telekomünikasyon sektörlerine de tedarik yapıyor. Bu alana öncelik vermeyi ve geliştirmeyi isteyen Türk’ün gerekçesi büyüme potansiyeli: “Çünkü derya deniz bir alan orası, iki yapıyı birleştirmek istediğinizde ya cıvata ya kaynak kullanıyorsunuz.”

ŞA-RA’nın enerji nakil hatlarının bağlantı elemanlarını üreten hırdavat fabrikası ise Türkiye’de bu alandaki en büyük kapasiteye sahip tesisi ve aynı zamanda tek ihracat yapan fabrikası. Şirketin yine Adana yerleşkesinde silikon izolatör üretiliyor. Bu alanda da hacmi büyütme ve ihracata açılma hedefi var.

Polatlı tesisleri ise Adana’da yapılan büyük yatırımdan sonra sac üretimine odaklandı. Burada ayrıca aydınlatma direkleri, paratoner direkler, bayrak direkleri de üretiliyor. Otokorkuluk, otobariyer, güvenlik sistemleri yapan bir üretim hattı da var. 

Mertay Türk, yeni yatırım alanı olarak ana iş kolunda kalmaya kararlı. Alüminyum sektörüne giren şirket bu alanda boru ya da kablo üretimi planlıyor. Ayrıca cıvata alanında piyasadaki en büyük üreticiyle aralarında mesafeyi kapatmak için yatırım yapacak.

Dünyada onaylı tedarikçi

ŞA-RA Enerji, dünyada 120 ülkeye ihracat yapıyor. Örneğin Hollanda merkezli yüksek gerilim şebekesini yöneten elektrik sistem operatörü TenneT, Almanya’nın doğu eyaletleri ve Hamburg’un bir kısmında faaliyet gösteren TenneT’in iştiraki 50Hertz, Finlandiya’nın elektrik sistem operatörü Fingrid ve İsviçre’nin sistem operatörü Swissgrid, ŞA-RA’nın müşterileri arasında. Bu kurumların ihalelerinde en büyük yarış iki Türk şirketi ŞA-RA ile Mitaş arasında yaşanıyor: “TenneT’te iki Türk şirketi olarak varız. 50Hertz’de Avrupalılar ve tek Türk şirketi olarak biz varız.” Şirket ayrıca Uzakdoğu’da, Güney Amerika’da, Orta Amerika’da, Afrika’da, Kanada’nın batı kıyısındaki eyaleti BC Hydro’nun TEİAŞ muadili sistem operatörünün tedarikçileri arasında.

Mertay Türk, yurt dışında onaylı tedarikçi haline gelmenin uzun yıllar aldığını söylüyor: “Biz buralarda marka bilinirliği, kaliteli ürünle yılların verdiği emekle onaylı tedarikçiyiz. Bugün yeni bir firma kursam, sınırsız param da olsa, yatırımları çok pırıl pırıl da yapsam bu bölgelerde onaylı tedarikçi olmak yılları alır. Çünkü sizden referans istiyorlar, süreçleri oturtmak çok kolay değil. Yılların sağladığı altyapı var, insan kaynağı var. Bu alanda çok emek verdik.”

ŞA-RA özellikle yüksek gerilim enerji nakil hattında müteahhitlik projelerinde en çok iş bitiren ve elinde en çok proje olan şirket. Bu alanda yurt dışında aktif. Şu anda Özbekistan ve Pakistan’da devam eden müteahhitlik, anahtar teslim projeleri var. ŞA-RA’nın radarında son dönemde enerji ve dijitalleşme alanında büyük dönüşüm projeleriyle dikkat çeken Suudi Arabistan bulunuyor.

İç pazarı büyüten sadece TEİAŞ’ın yaptığı alımlar değil. Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) ihaleleri sonrası yapılacak yatırımlar da pastayı büyütüyor. Şu an yine ciddi yatırımlar geliyor. ŞA-RA, dağıtımda müteahhit olarak iletimde ise hem üretim hem müteahhit olarak faaliyet gösteriyor.

ŞA-RA, Avrupa’ya sattığı ürünlerde daha fazla kâr ederken, Amerika’da müşteri müteahhit yatırımcı olduğu için o günün koşullarına göre işin kârlılığı değişebiliyor. Ortalama FAVÖK kârlılığı ise yüzde 25.

Halka arz sürecinde

Halka arz için 31 Aralık 2024 tarihinde SPK’ya başvuran ŞA-RA Şirketler Grubu çatısı altındaki ŞA-RA Enerji  yeni kapasite yatırımlarının yanı sıra dijital dönüşüm, sürdürülebilirlik ve yeşil dönüşüm alanlarına kaynak ayırmayı planlıyor. Mertay Türk, hazırlık süreciyle birlikte yaklaşık iki yıldır halka arzın gündemlerinde olmasından yorulmuş. “Süreç istediğimiz gibi gitmedi, açıkçası olur mu olmaz mı bilemiyoruz. Kontrolümüz dışında gelişiyor. Olursa, iyi bir döneme denk gelmesini isteriz” diyen Mertay Türk, halka arzı bir kurtarıcı alan olarak görmediklerini hatta ihtiyaç duydukları bir alan olmaktan bile çıkabileceğini söylüyor: “O yüzden çok da önemli bir konu değil. Sürekli gündemimizde olması bizi biraz yorduğundan bir an önce netleşirse iyi olur, olmazsa da gündemden çıkarmayı düşünüyoruz.”

Ana iş kolu dışında ilk yatırımını 1999 yılında turizm alanında yapan ŞA-RA, şu anda Belek, Marmaris ve Bodrum’da toplam 4 bin 500 yatak kapasiteli dört tane beş yıldızlı otele sahip. Bu alanda hacmi büyük ama çok bilinen bir grup değil. Çünkü 10 yıl kiralama şartlı satın almalar yaptı. Şu anda dört otelin ikisini kendisi işletirken, ikisi kirada.

Türk’ün otelcilik alanında ciddi bir oyuncu olma planı var. Enerji taahhüt müteahhitliği dışındaki diğer inşaat işleri için Mertay Türk “Çok agresif olduğumuz bir alan değil” diyor. ŞA-RA ilk günden itibaren çok fazla oyuncunun olmadığı bir alana doğdu. En büyük işvereni kamu olduğu için ‘konforlu’ bir alanda büyüdü. Kurucuları bu fırsatı iyi değerlendirerek hem içerde hem dünyada güvenilir bir marka yarattı. Son beş yıldır patron koltuğunda oturan şirketin ikinci kuşağı Mertay Türk ana iş kolunda güçlenmekten ve ‘patron şirketi’ olarak kalmaktan yana. 


Sayfa Sonu

Yüklenecek başka sayfa yok