Türkiye’nin en büyük mikrofinans şirketi Tam Finans’ı satın alan Mısırlı kim? Mounir Nakhla (Türkiye’de herkes ona Münir diyor), duruşu ve karizmasıyla patronun kendisi olduğunu hissettiren biri. Kurucusu olduğu MNT-Halan, sadece ülkesi Mısır’ın değil Afrika’nın da ilk unicorn’u olma ünvanını taşıyor. Nakhla, 2024’ün Temmuz ayında özel sermaye şirketi Actera Group ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’ndan (EBRD) satın aldığı 300 milyon doları aşan kredi portföyüne sahip Tam Finans’ın da tek başına bir unicorn olma potansiyeline sahip olduğunu söylüyor ve “Sadece bir unicorn’un değil birden fazla unicorn’un kurucusu diyebilirsiniz” diyor gülerek.
Nakhla’nın MNT-Halan çatısı altında topladığı girişimlerin hepsi Mısır’da hızlı bir büyüme gösterdi. Tam Finans için de bir büyüme stratejisi var: “İlk önce Türkiye’de coğrafi büyümemizi artırıp işimizi büyüteceğiz. Tarım alanındaki varlığımızı ayrı bir şirket kurarak büyütmek istiyoruz. Mobil uygulamamız üzerine yeni özellikler ekleyerek geliştirmeye devam ediyoruz. Ayrıca üçüncü taraflarla ortaklıklar kuracağımız bir platform olarak kullanacağımız bir fintek kurup müşterilerimize yani mikro KOBİ’lere daha fazla hizmet sunarak bir ekosistem yaratmayı hedefliyoruz.”
Nakhla’nın kim olduğu Türkiye’den önce Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) merak edilmişti. Mısır dışındaki büyümesine 2023’te ilk olarak BAE’de başlayan Nakhla, ülkede altı ay gibi kısa bir sürede 40 bine yakın mavi yakalı çalışana (maaşlarına karşılık) mikrofinansman sağladıklarını söylüyor. Onu 2024 Şubat ayında Pakistan yatırımı izledi. Pakistan’da bankacılık lisansına sahip bir mikrofinansman bankası satın aldıklarını söyleyen Mounir Nakhla: “Aslında zarar eden bir bankayı lisansı için satın aldık. Şimdi sıfırdan inşa ediyoruz” diyor. Pakistan’da gerek bireysel gerek işletmeler açısından bankacılığın gelişmediğini ancak nüfusun dijitalizasyona çok yatkın olduğunu söyleyerek orada da dijital ağırlıklı bir banka yapısı kuracaklarının sinyalini veriyor.
Türkiye’yle birlikte yeni büyüme alanı olarak gördüğü coğrafyayı da şöyle çiziyor: “Orta ve Doğu Avrupa’yı, Kafkasları ve Türki Cumhuriyetleri de içine alacak şekilde Asya ülkeleri…”
Nakhla’nın, MNT-Halan’ı Mısır dışında büyütme hedefi, aralarında Uluslararası Finans Kurumu’nun (IFC) bulunduğu yatırımcılardan büyük destek buldu. Son olarak Temmuz 2024’te aldıkları 157,5 milyon dolar yatırımın 40 milyon doları IFC’den geliyordu. Kalanı da DPI (Development Partners International), Lorax Capital Partners, Apis Partners LLP tarafından yönetilen fonlarla Lunate ve GB Corp’tan geldi. Şirketin aldığı ilk yatırım bu değil. Ocak 2023 ve Eylül 2021’deki yatırım turlarında da yatırımcılardan sırasıyla 400 ve 120 milyon dolar topladı.
Mikrofinans mucizesi
Nakhla, ilk şirketini çok değil bundan sadece 14 yıl önce kurdu. London School of Business’ta öğrenim görürken Mısır’da mikrofinans alanında çalışan amcasının da sayesinde mikrofinansmanın yarattığı etkiyi görerek bu alanda çalışmaya karar vermiş. 2018’de MNT Holding çatısı altında birleştirdiği şirketler Nakhla’nın kurup büyüttüğü işler. Asya’da olduğu gibi Afrika’da da kısa mesafeli, ulaşım için tercih edilen üç tekerlekli tuk tuk ve motorsiklet çağırma hizmeti sunan Halan, Kasım 2017’deki lansmanından sonra 1 milyon indirme sayısına ulaşarak Afrika’nın en hızlı büyüyen uygulaması olmuş. Nakhla’nın ondan önce kurduğu şirket Tasaheel. 2015’te kurduğu bu şirketl dört yıldan kısa bir sürede Mısır genelinde 200’den fazla lisanslı şube açtı, 6 binden fazla da çalışanı bulunuyor.
Nakhla’nın 2010 yılında kurup genel müdürlüğünü yaptığı Mashroey de iki ve üç tekerlekli araç satışı yapan bir mikrofinans şirketi olarak kuruldu. Daha sonra ürün portföyüne, elektronik, elektrikli ev aletleri ve uygun fiyatlı konut projeleri de ekleyen şirketin Mısır genelinde 100’den fazla şubesi var.
Nakhla, kredi kartı penetrasyonu yüzde 8 seviyesinde olan Mısır’da “dijital ağırlıklı finansal hizmet sağlayıcı” olarak hızlı büyüdü. Hem tüketicilere hem mikro KOBİ’lere finansmana erişim sağlayan MNT-Halan, bugüne kadar 7 milyon kişiye kredi sağladı ve Mısır’da toplam 850 şubeye sahip. Şirket, dijital cüzdan hizmeti sayesinde müşterilerine ödeme tarafında da hizmet sağlıyor. Altı ay gibi kısa sürede 300 bin kart sayısına ulaşmış durumdalar. Mobil aplikasyonunu kullananların sayısı 2 milyonu aştı. 2024 sonunda para piyasası fonu çıkartan grup 2025 yılında buna ilaveten farklı varlık sınıflarında yatırım fonları çıkartmak için hazırlıklarını sürdürüyor. MNT-Halan bünyesinde hizmet veren e-ticaret uygulamaları ile aylık yaklaşık 2,5 milyon tüketiciye dokunuyor.
Türkiye, Mounir Nakhla’nın, MNT-Halan’ı üç kıtada faaliyet gösteren bölgesel bir finansal yapıya dönüştürme hedefinde önemli bir yere sahip. Nakhla, Türkiye’de KOBİ ve mikro KOBİ alanında büyük fırsatlar sunduğuna söylüyor ve burayı bir “hub” olarak görüyor. Konuşurken itidalli: “Halen Türkiye’de çok yeniyiz. Öğreniyoruz. Öğrendiğimiz için de henüz stratejimiz son şeklini almadı.” Dijital alandaki ürün geliştirme ve iyileştirmeye yoğunlaşacaklarını anlatıyor.
Satın almayla hız kazandık
Nakhla Türkiye’deki büyüme alanlarından söz ederken Tam Finans Genel Müdürü Hakan Karamanlı da Tam Finans’ın bugüne kadar mikro KOBİ’lere kullandırdığı krediler ile büyüdüğünü ve bu alanda lider konumda olduğuna dikkat çekiyor. Yeni dönemde de bu stratejilerini sürdürecekler. Son bir yılda çoğu mikro olan yaklaşık 50 bin firmaya 48 milyar TL (1,2 milyar dolar) mikrofinansman sağlayan şirket bu alanda yüzde 5’lik bir pazar payına sahip. Ancak müşteri sayısı bakımından pazarın yüzde 54’üne hakim durumda. Bu makas garip değil. Karamanlı, Tam Finans’ın stratejik olarak büyük tutarlı işlem yapmadığını tamamen küçük kobilere yoğunlaştığını hatırlatıyor. Önlerinde hızlı bir büyüme dönemi var. Karamanlı: “Biz hızlı büyüyen bir şirkettik, satın alma ile büyümemiz daha da hızlanacak. Önümüzdeki dönemde 10 yeni şube açacağız. 2025’te de yeni şubeler açmaya devam edeceğiz” diyor.
Karamanlı, Nakhla’nın dijital kanallarda büyüme ile ne kastettiğini de biraz daha açıyor ve “Yenilediğimiz dijital kanal uygulamalarımız da olacak. Bu uygulama ile geliştireceğimiz iş birlikleri ve entegrasyonlar vasıtasıyla KOBİ’lere finansman dışındaki ihtiyaçları için de çözümler sağlayacağız. Örneğin basit bir ön muhasebe programı olacak, faturalarını buradan kesebilecekler. Değişik kurumlardan özel indirimler alacaklar. Entegrasyon sayesinde faturalarına çok kolay ulaşıp bizim üzerimizden finansmana ulaşabilecekler” diyor. KOBİ’lerin alacaklarının kalitesini izlemelerine imkan veren bazı ürünler de çıkarmayı planlıyorlar. Bu sayede onlara ücretsiz risk yönetimi ve risk izleme hizmeti de sunmuş olacaklar. “Sanki alacak bizim alacağımızmış gibi o alacağın sağlığını onlar adına izleyeceğiz. Altı ay içinde bunları hayata geçireceğiz” diyor Karaman.
CTO’lar yönetiyor
Tam Finans’ın 60 kişilik bir Ar-Ge merkezi var ve 11 yıldır, kendi geliştirdikleri yapay zeka destekli algoritmalarını kullanıyorlar. Tam Finans’ın tepe yönetiminde yer alan altı yönetici de Türkiye’nin en büyük şirketlerinden bazılarında teknolojiden sorumlu en üst düzey yönetici (Chief Tecnology Officer) olarak çalışmış isimlerden oluşuyor. 16 yıl Garanti BBVA’da çeşitli pozisyonlarda çalıştıktan sonra bir süre CTO’luk görevini de üstlenen Hakan Karamanlı da bunlardan biri. Karamanlı teknoloji alanındaki bu bilgi birikimini önemsiyor. Çünkü artık bir yönüyle kendisi de fintek şirketi yapısına bürünen Tam Finans bünyesinde KOBİ’lere hizmet sağlayacak bir fintek şirketi kuracaklar.
Tam Finans’ın bir diğer projesi de şirketi adeta bir risk değerlendirme merkezine dönüştürmek. Şu anda ellerinde 700 bini aşkın şirketin kaydı bulunduğunu söyleyen Karamanlı, bu data üzerinden alternatif skorlamalar yaparak kredibilitelerini ölçümleyeceklerini söylüyor. Karamanlı “Bu sayede bir erken uyarı mekanizması kurduk. Çok da iyi çalışıyor” diyor.
Yatırım yaptığı ülkelerde mikro krediler ve finansmanlara ağırlık veren Nakhla ile Türkiye’de mikro işletmelerin mikrofinansman ihtiyaçlarına fokuslanan Tam Finans şimdilik aynı hedefe koşuyor gibi görünüyor. Bakalım bu “mikro üstadı” iki firmanın evliliği Tam Finans’ı nerelere taşıyacak?