Steve Hanke, Johns Hopkins Üniversitesi’nde ders veren özelleştirme, para kurulu, dolarizasyon, finansal reform yanlısı liberal bir ekonomist. Arjantin, Endonezya, Estonya, Bulgaristan, Bosna-Hersek, Ekvator, Litvanya ve Karadağ gibi birçok ülkede yeni döviz kuru rejimleri kurdu, danışmanlık yaptı. Hanke, 2009 yılından beri Hanke’nin Yıllık Sefalet Endeksini (Hanke’s Annual Misery Index - HAMI) hazırlıyor. 2024 sonu verileriyle bu endekste 162 ülke arasında sondan beşinci sıradayız. Sudan, Arjantin, Suriye ve Yemen’den sonra... Venezüella, Zimbabwe, Lübnan bizden daha iyi durumdalar. Türkiye kuşkusuz iç savaştaki, derin ekonomik krizdeki bu ülkelerden daha güçlü, büyük ve dinamik bir ekonomi... Ancak enflasyon ve faiz oranının yüksek olması Türkiye’yi hak etmediği bu noktaya getiriyor. 2025 sonunda enflasyon ve faiz oranlarının düşmesiyle daha iyi konuma geleceğiz.
Kısaca endeksin nasıl hazırlandığına bakalım: Hanke, mazisi 1960’larda ABD’li ekonomist Arthur Okun’a dayanan bu endekste bazı değişiklikler yaparak ülkelerin işsizlik oranı, tüketici enflasyon oranı ve banka kredi faiz oranının toplamından yıllık reel GSYİH büyümesini çıkartarak hazırlıyor. Ancak işsizlik oranını ikiyle çarpıyor. Formül şöyle: [(İşsizlik oranı x 2) + tüketici enflasyon oranı + banka kredi faiz oranı] - yıllık reel GSYİH büyümesi=
Peki bu endekste en başarılı ve dolayısıyla halkı en mutlu ülkeler hangileri? Tahminlerin aksine Avrupa, İskandinavya ülkeleri ya da ABD, Avusturalya değil.
2024 sonu itibarıyla Hanke’nin Yıllık Sefalet Endeksi’nde en iyi ülke Tayland. İlk 10’da bu ülkeyi Tayvan, Togo, Fildişi Sahili, İsviçre, Bahreyn, Katar, Çin, Vietnam ve Japonya izliyor.
Peki, Tayland niye geçen yılın en mutlu, sefaletten en uzakta ülkesi? “Çünkü” diyor Hanke, “Güçlü bir büyüme (yüzde 2,6) ve dikkat çekici derecede düşük bir işsizlik (yüzde 1) sağlamayı başardı ve enflasyonu yıllık yüzde 1,1 gibi bir seviyede tuttu. Tayland Merkez Bankası hedefini, ‘istikrarlı, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir makroekonomik ve finansal ortam yaratmak’ olarak belirliyor.”
Tayland’ın “kalkınmada büyük başarı öykülerinden biri” olduğunu vurgulayan Dünya Bankası, Ekim 2026’da, IMF-Dünya Bankası yıllık toplantılarının Bangkok’ta yapılacağını ve Tayland ile bölgenin canlı ekonomilerini sergileme fırsatı sunulacağını belirtti.
Ekonominin 2025’te daha güçlü iç talep ve mali teşvik önlemleriyle ivme kazanması ve büyümenin yüzde 2,9’a çıkması öngörülüyor. Turizm ve özel tüketim, daha yavaş bir tempoda da olsa büyümenin temel itici güçleri olmaya devam edecek. Enflasyonun 2025’te merkez bankasının hedefinin altında oran olan yüzde 0,8 olması öngörülüyor.
Özellikle pandeminin ardından sorunlu küresel ortamda başarılı bir şekilde yol alması ve makroekonomik istikrarı koruması Tayland’ın hanesine artı puanlar getirdi. Kişi başı milli gelir 2024’te 6 bin 490 dolarla en yüksek seviyeye çıktı.
Tayland, ekonomik canlılığı sürdürülebilir hale getirmek için yenilikçi ve çeşitlendirilmiş bir yapıya dönüşmeye çabalıyor. Büyük ölçüde ihracata ve turizme dayalı bir ekonomisi olan ülke, özellikle mamul malların ihracatına odaklanıyor ve birçok endüstride dünya çapında markalar yaratıyor. Turizmin bu yıl 40 milyon ziyaretçiden 101,5 milyar dolar gelirle yüzde 7,5 büyümesi hedefleniyor ve sektörü ekonomi için önemli bir ivmelendirici haline getiriyor. Bu modelin başarısında, Tayland Bahtı’nın istikrarlı ve çoğu zaman düşük değerli para birimi olarak seyri önem kazanıyor.
