Özellikle pandemide tedarik zincirlerindeki bozulmayla daha da derinleşen gıda enflasyonundaki kesintisiz artış Türkiye’yi diğer ülkelerden bariz şekilde ayrıştırmaya başladı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, gıda fiyatları dünyada 2024’te yıllık yüzde 6,7 artarken Türkiye’deki artış yıllık yüzde 43,6 olarak gerçekleşti. Türkiye ocak ayında yüzde 41,76 olarak gerçekleşen gıda enflasyonuyla Güney Sudan, Zimbabve ve Arjantin’in ardından dünyada dördüncü sırada bulunuyor. Önüne bir türlü geçilemeyen bu orantısız artış dar gelirli ailelerin evine daha az gıda girmesine neden olurken, çocuk ve gençlerin sağlıklı ve yeterli beslenmelerinin de önüne set çekiyor.
Gençlerin içinde bulunduğu bu durum başta belediyeler olmak üzere bazı sosyal girişimleri sorunu çözmeye yönelik projeler geliştirmeye zorluyor. Askıda Ne Var da son projesiyle bu konudaki farkındalığa katkı sağlayan girişimlerden. 13 yıldır üniversite öğrencilerine yemek, kıyafet, bilgisayar, kitap, kurs, tiyatro bileti gibi ürün ve hizmetleri ücretsiz sağlayan Askıda Ne Var, #BizdenOlsun Projesi kapsamında Türkiye’deki 37 devlet üniversitesinin yemekhane sistemine entegre oldu. Böylece kişiler ve kurumlar, ortalama 30 TL ödeyerek bir öğrenci için üniversite yemekhanelerinde askıya yemek bırakabiliyor. Üniversite öğrencileri, Askıda Ne Var web sitesine veya mobil uygulamasına kaydolduktan sonra askıdaki yemeği, öğrenci kimliklerine yükleyebiliyor ve üniversite yemekhanesindeki turnikelere kimliklerini okutarak ücretsiz şekilde yemek yiyebiliyorlar.
Öğrencinin ilgili yardımı gizlilik içerisinde almasını sağlayan proje, toplumsal kültürümüzün bir parçası olan “alan elin veren eli görmediği” bir sistemle işliyor. Sistem öğrencinin aldığı desteğin gizlilik içinde gerçekleşmesini sağlarken, günde yalnızca bir öğün askıdan alınabilecek şekilde kurgulandı. Ayrıca askıdan yemek alan ancak tüketmeyen öğrenciler, yeni bir yemek hakkı elde edene kadar yeniden yemek alamıyor. Böylece yemeklerin eşit ve adil bir şekilde dağıtılması hedefleniyor.
Yüzde 51,4’ü sağlıksız besleniyor
Türkiye Gençlik STK’ları Platformu (TGSP) tarafından 2023 yılında yapılan araştırmaya göre Türkiye’deki gençlerin yüzde 76,2’si maddi imkansızlıklarla mücadele ediyor, yüzde 51,4’ü ise öğrenim hayatları boyunca sağlıklı beslenemediğini düşünüyor.
Askıda Ne Var, hayata geçirdiği #BizdenOlsun kampanyasıyla gençlerin hayatlarına olumlu katkı sunabilmeyi ve yaşadıkları maddi zorlukları bir nebze azaltabilmeyi hedefliyor. Proje sayesinde bir üniversite öğrencisi her gün bir öğün yemeğini askıdan alırsa ayda ortalama 1000 TL tasarruf etmiş olacak. Bu sayede hem öğrencilerin üzerindeki stres azalacak hem de tasarruf ettikleri bütçe ile kültür sanat etkinliklerine katılma, kursa gitme, daha fazla kitap alma gibi imkanlara erişimleri artacak.
İlk günde askıya 200 bin öğün bırakıldı
Askıda Ne Var Kurucusu Oğuzhan Canım, projeyle bu yıl sonuna kadar 1 milyon öğün yemeğin üniversite öğrencilerine ücretsiz ulaşmasını sağlamayı hedeflediklerini belirtiyor. Kampanyanın duyurulduğu ilk günde 200 bin öğün yemeğin askıya bırakıldığını vurgulayan Canım, şunları söylüyor:
“İyilik kimden, nereden gelirse gelsin unutulmaz oluyor. Kurduğumuz sistemin sosyal etkisinin en güzel çıktısı, yıllar evvel askıdan ücretsiz ürün veya hizmet alan öğrencilerin şimdi çalışıyor olması ve bizi unutmaması. Neredeyse her ay birçok farklı marka yöneticisinden e-posta alıyoruz. Öğrenciyken Askıda Ne Var’dan faydalandıklarını ve şu an çalıştıkları şirket aracılığıyla dezavantajlı öğrencilere destek olmak istediklerini söylüyorlar. İşte sosyal etki, sosyal dönüşüm böyle bir şey. #BizdenOlsun projesiyle hedeflediğimiz 1 milyon öğüne ulaştığımızda sistemden faydalanacak öğrencilerin de gelecekte sisteme ne büyük katkı sunacaklarını düşünmek bizi çok heyecanlandırıyor. Umarım tüm markalar, çalışanlar, gönüllüler bu dönüşümün paydaşı olurlar.”
Proje paydaşlarından katkı
Proje ortağı Borusan Kocabıyık Vakfı olurken sponsorları ise Mavi, Tavuk Dünyası ve DeBa Ventures. Ptot Film tüm prodüksiyon sürecini gönüllü olarak üstlenirken yaratıcı ajans olarak Blab destek veriyor. Ayrıca iletişim çalışmalarıyla askıya bırakılan yemek sayısını artırabilmek için Onedio, TEM Agency, Speaker Agency, Forbes Türkiye de projenin görünürlüğüne gönüllü olarak katkı sağlıyor.
Proje ortağı Borusan Kocabıyık Vakfı’nın Eğitim ve Proje Geliştirme Müdürü Doç. Dr. Evren Barın Egrik, projenin yaratacağı sosyal etkinin başka kurumların ve bireylerin katkılarıyla halka halka büyüyeceğine inandıklarını belirterek şöyle konuşuyor:
“Yemeğe erişim konusundaki sayısal veriler bize bir gerçeğin yalnızca maddi halini gösteriyor, oysa bu maddi veri altında belki hiçbir zaman gün yüzüne çıkmayacak olan durumlar, olaylar ve hikayeler var. İnsanların hayatlarını değiştiren kırılma noktaları… Vakfımızın yaptığı çalışmalarda, azımsanmayacak sayıda öğrencinin giderek artan bir düzeyde yemeğe ulaşımında büyük bir problem yaşadığını, bunun sonucunda hem beden ve ruh sağlıkları hem de eğitim ve sosyal yaşamlarında yoksunluk çektiklerini gözlemledik. Projenin hayallerimizin ötesinde bir ölçeğe ulaşmasını diliyor, herkesi hikayeleri değiştirmeye davet ediyoruz.”
Projenin sponsorlarından Mavi’nin CEO’su Cüneyt Yavuz ise “Gençlerin Mavi’si olarak gençler için fayda yaratmayı ve gençlerin hayatlarına değer katmayı her zaman çok önemsiyoruz. #BizdenOlsun fırsat eşitliği sağlamaya yönelik anlamlı bir adım. Biz de bu iyilik hareketinin dayanışmanın gücüyle daha da büyümesini umuyoruz” sözleriyle ifade ediyor.
Tavuk Dünyası Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Ceylan Özmen de Askıda Ne Var’ın bu girişimiyle iyiliğin dönüştürücü etkisini büyütmede çok değerli bir adım attığını vurgulayarak, şunları söylüyor:
“Biz de gençlerimizin hayatlarını iyileştirmek, daha iyi beslenmelerine katkı sağlamak için çıktığımız bu yolda, Askıda Ne Var ile stratejik partnerliğimizin üçüncü yılını doldurduk. Bu yolculukta gençler için yapmaya çalıştıklarımızın onlar için de kıymetli olduğunu görmek bizi ayrıca çok motive ediyor. Bu kapsamda #BizdenOlsun kampanyası da öğrencilerin hayatına gerçek anlamda fayda sağlamayı hedefleyen sosyal bir marka olma amacımızı pekiştiren mutluluk ve gurur verici bir proje oldu.”