Arama

Yapay zeka yazarların yerini alabilir mi: 140 milyar dolarlık sektörde büyük kriz

Yapay zeka araçlarının yazar ve yayıncıların iş akışlarına sızması, 140 milyar dolarlık kitap pazarında sahte içeriklerden telif haklarına kadar birçok yeni tartışmayı beraberinde getiriyor.

01 Ağustos 2026, 11:45

Yazar Steven Rosenbaum, bu yılın başlarında aldığı bir telefonla büyük bir şok yaşadı. Üç yıl boyunca araştırıp yazdığı kitabının yapay zeka tarafından uydurulmuş alıntılar içerdiğini öğrendi.

Rosenbaum, gerçeği keşfettikten iki ay sonra kitabında hatalar olduğunu öğrendiğinde bunun imkansız olduğunu düşündüğünü söyledi. Yazar, "Geleneksel bir yayıncılık sürecinden ve çoklu incelemelerden geçmişti." dedi.

Yazar, kurgu dışı kitabında yapay zeka araçlarını kullandığını açıkça belirtmişti. Ancak bu araçları sadece kaynakları özetlemek ve araştırma yapmak için kullanmıştı.

Rosenbaum, "Fark edemediğim şey, bazı durumlarda bu özetleri doğrudan alıntı gibi görünen metinlere dönüştürmesiydi." ifadesini kullandı. Tehlikenin yapay zekanın kötü yazması değil, hiç var olmamış gerçeklere bağlı ikna edici metinler yazması olduğunu vurguladı.

Yapay zekanın hızlı gelişimi, 140 milyar dolarlık yayıncılık sektörünü tamamen değiştiriyor. Telif hakkıyla korunan materyallerin izinsiz kullanımı da çok önemli bir endişe haline geldi.

Geçen hafta Anthropic şirketi, yazar ve yayıncılarla 1,5 milyar dolarlık bir anlaşma yaptı. Şirket, büyük dil modellerini eğitmek için 480 binden fazla yayımlanmış eseri izinsiz kullanmıştı.

Yayıncılar yapay zeka konusunda ikiye bölündü

Teknolojinin bizzat edebiyatın yaratılmasında kullanılması yayıncılık dünyasını endişelendiriyor. Sektör, on yıllardır benzer yöntemlerle işleyen bir yapıya sahip.

Yayıncılar ve yazarların bir kısmı bu teknolojiye dokunmamaya yemin ediyor. Diğer bir kesim ise bunu devasa bir fırsat olarak görüyor.

Üst düzey bir kitap yöneticisi, her hafta yapay zeka içerdiğinden şüphelendikleri bir kitap gördüklerini belirtti. Gri alanı yargılamanın zor olduğunu ve ne kadar kitabı bilmeden yayımladıklarını bilmediklerini ekledi.

Edebiyat ajanları da yapay zeka üretimi metinlere boğulduklarını söylüyor. UTA Publishing Eş Başkanı Christy Fletcher, "Bize kitap gönderen insanlarda bunu görüyoruz." dedi. Fletcher, metnin bir yapay zeka tarafından yazılıp yazılmadığını anlamak için okuyucunun kendini eğitmesi gerektiğini aktardı.

Mart ayında Fransız yayıncı Hachette, Mia Ballard'ın "Shy Girl" adlı romanını raflardan çekmek zorunda kaldı. Kitabın ABD lansmanı da yapay zeka ile yazıldığı iddiaları üzerine iptal edildi. Ballard ise bu iddiayı reddetti.

Kitap, Hachette tarafından alınmadan önce kendi kendine yayımlanan bir eser olarak takipçi kitlesi oluşturmuştu. Bir yönetici herkesin kitabı beğendiğini ve bu olaydan sonra tüm editörlerin gergin olduğunu söyledi.

Yapay zeka politikaları yayıncıdan yayıncıya değişiyor

Diğer yayıncılardaki yöneticiler, benzer skandalların yaşanmasının an meselesi olduğunu söylüyor. Teknoloji geliştikçe sektör kurallar koymaya çabalıyor.

Authors Equity Kurucu Ortağı Madeline McIntosh, "Yapay zeka yazılımın her köşesine sızmış durumda." değerlendirmesini yaptı. Sadece kalem ve kağıt kullanmadığınız sürece yapay zekaya temas edildiğini ekledi.

Yayıncıların mevcut yönergeleri, yapay zekanın araştırma ve düzenleme gibi süreçlere yardımcı olabileceğini öne sürüyor. Ancak metin oluşturmak için kullanılmasına karşı çıkılıyor.

İngiltere'deki Yazarlar Derneği İcra Kurulu Başkanı Anna Ganley, 12 bin 500 üyeleri olduğunu ve her birinin farklı kırmızı çizgileri olacağını ifade etti.

Yayıncılar artık sözleşmelere yapay zeka maddeleri ekliyor. Pan Macmillan, standart sözleşmelerinin eserlerin tamamen insan yapımı olduğunu garanti ettiğini belirtiyor. Bloomsbury de yayınlarında üretken yapay zeka kullanımını yasaklıyor.

Portland merkezli bağımsız yayıncı Microcosm Publishing ise çok daha sert bir yaklaşım benimsiyor. Şirket, imla düzeltmeleri, gerçeklik kontrolü veya alıntı ekleme gibi hiçbir yapay zeka müdahalesini kabul etmediklerini açıkladı.

Kurgu dışı kitap satışlarında düşüş yaşanıyor

Yapay zekanın zorlukları bir kitabı kimin yazdığını belirlemenin ötesine geçiyor. Teknoloji, okuyucuların ne satın aldığını ve yayıncıların nasıl çalıştığını da değiştiriyor.

Kişisel gelişim, yemek pişirme, biyografi ve finans gibi alanlardaki kurgu dışı kitapların satışları darbe alıyor. İnsanlar pratik tavsiyeler için giderek daha fazla sohbet botlarına yöneliyor.

Nielsen verilerine göre İngiltere'de kurgu dışı kitap satışları geçen yıl yüzde 6 düştü. Yayıncılar bu düşüş ile sohbet botlarının yükselişi arasında doğrudan bir bağlantı olduğunu düşünüyor.

Yapay zekanın etkisi, en çok kendi kitabını yayımlama pazarında görülüyor. Araçlar sayesinde kitap yazmanın kolaylaşmasıyla bu pazar büyük bir patlama yaşıyor.

ABD'de geçen yıl kendi kendine yayımlanan yeni kitap sayısı üçte bir oranında artarak 4 milyonu aştı. En büyük platform olan Amazon, yazarlardan yapay zeka ile oluşturulmuş içerikleri bildirmelerini istiyor. Amazon, yazarların oluşturabileceği kitap sayısını haftalık format başına 10 ile sınırladı.

Sektördeki bazı yöneticiler, başlangıçtaki yapay zeka dalgasının ardından kaliteli insan yazarlığına daha fazla talep olacağına inanıyor. ABD ve İngiltere'de yayıncılar eserleri "İnsan Tarafından Yazıldı" logosuyla tescillemek için çalışmalar yürütüyor.

Steven Rosenbaum ise kitabının yeni versiyonunu yayımlamadan önce kelimesi kelimesine incelemek için bir doğruluk kontrolörüyle çalışıyor. Rosenbaum, yapay zekadan uzaklaşmayacağını sözlerine ekledi.


Sayfa Sonu

Yüklenecek başka sayfa yok