Sıradan yatırımcılar, OpenAI veya Anthropic'in yaklaşan halka arzlarından hisse alamıyor. Ancak bu durum onları durdurmuyor. Birçok kişi farklı bir ikincil piyasa işlemine yöneliyor. Çalışanlara veya konferans katılımcılarına dağıtılan kullanılmış tişört ve kapüşonlular büyük ilgi görüyor. Bu ürünler artık yüzlerce dolara yeniden satılıyor.
eBay'de yapay zeka şirketlerinin promosyon ürünlerinde bir balon yaşanıyor. Geçtiğimiz günlerde şapka, kapüşonlu ve küçük eşyalardan oluşan OpenAI Codex kutuları 475 dolara kadar alıcı buldu. Kullanılmış bir OpenAI kapüşonlusu ise 246,99 dolara satıldı. Anthropic markalı bir kalem 39,99 dolara alıcı buldu. 956 milyar dolarlık yapay zeka şirketinin orijinal bir çalışan tişörtü ise 120 dolara satıldı.
Kolej çağındaki kızı Sunny ile eBay'de tişört dükkanı işleten Mitchell Brody, "Bunların yarının nostaljik rock konseri tişörtleri olacağını düşünüyorum." dedi. Brody, şu anda çalışanlara verilen bir OpenAI tişörtünü 249,99 dolara satıyor. Brody ayrıca, "Bu tam bir teknoloji tutkunu şıklığı. İnsanların yirmili yıllarda aldıkları OpenAI çift dikişli tişörtleriyle övünecekleri bir gün gelecek." ifadesini kullandı.
İkinci el pazarında yeni bir balon
İkinci el satıcıları, yapay zeka ürünlerinin diğer şirket promosyonlarına göre kat kat yüksek fiyatlara satıldığını doğruluyor. Örneğin Brody'nin mağazasında, teknoloji devi Google'ın çalışanlarına verdiği bir atlet 24,95 dolara listeleniyor. SpaceX'in orijinal bir şirket polosu bile sadece 11,92 dolara satılıyor.
Kimliğini açıklamak istemeyen bir satıcı, "Bunu daha önce sadece Silikon Vadisi Bankası çöktüğünde görmüştüm. O zaman da promosyon ürünleri büyük fiyatlara satılıyordu." değerlendirmesini yaptı. Banka kurtulduğunda ise bu balon sönmüştü. Yakın zamanda SVB logolu bir şarap kadehi ve peynir tahtası seti 23 doların altında bir fiyata satıldı.
Bir tişört veya kalem, şirket hissesinin veya özgeçmişteki bir tecrübenin yerini tutmuyor. Ancak Silikon Vadisi prestijine ait olma illüzyonu insanları cezbediyor. Aynı satıcı, "Özellikle bu şirketlerde çalışan insanları tanımanın sıradan olduğu San Francisco'da yaşamıyorsanız, bu ürünleri giydiğinizde oldukça havalı görünürsünüz." dedi. Alıcıların çoğu büyük teknoloji merkezlerinin dışında yaşıyor. Satıcı, "Ohio ve New York'un kuzeyi gibi yerlerden çok fazla talep alıyorum." ifadesini kullandı.
Sınırlı üretim ürünler statü sembolü oldu
Satıcılara göre asıl değer sadece logodan kaynaklanmıyor. Ürün lansmanlarına ve şirket kilometre taşlarına bağlı hiper sınırlı üretimler fiyatı artırıyor. Bu giysiler, özel bir etkinliğe katıldığınızı kanıtlayan Silikon Vadisi saygınlık göstergesi işlevi görüyor.
İsteyen herkes boş bir tişörte şirket logosu basabiliyor. Bu nedenle alıcılar kıyafetlerin üretim etiketlerini titizlikle inceliyor. Orijinalliği doğrulamak için orijinal konferans ambalajları aranıyor. Ürünlerin çoğu ikinci el mağazalarında bulunuyor veya sektördeki arkadaşlar tarafından hediye ediliyor.
Brody, "En değerli tişörtler çalışanlara verilenler, bu size içeriden biri havası katıyor." dedi. Sadece tek bir uçuş numarasına özel SpaceX tişörtlerinin büyük primler yaptığını belirten Brody, "Başkalarının halka açık bir web sitesinden satın alamayacağı bir şey elde edebilirseniz, bu gerçek bir övünç kaynağıdır." değerlendirmesini yaptı.
OpenAI, bu ilgiyi gelire dönüştürmek için fırsatçı bir yaklaşım benimsiyor. Eskiden sadece şirket içi çalışanlara yönelik olan OpenAI Supply Co, çarşamba günü sessizce halka açıldı. Site, 40 dolarlık şapka ve 15 dolarlık çorap gibi özel giysiler satıyor. Arşiv sayfasında eski ürünler satıştan kalkma tarihleriyle listeleniyor. Şirket, Nike'ın sınırlı sayıda ürettiği ürünlere benzer bir kıtlık algısı yaratıyor. Sitenin hakkında bölümünde ise ürünlerin sadece bir eşya değil, şirket kültürünün materyal bir somutlaşması olduğu belirtiliyor.
Teknoloji ürünleri devasa bir pazar oluşturuyor
Silikon Vadisi daha önce de benzer çılgınlıklar yaşadı. Koleksiyonerler, batan girişimlerin anı eşyaları için her zaman yüksek meblağlar ödedi. Evcil hayvan ürünleri satan Pets.com, Webvan veya Theranos ve WeWork'ün kalıntıları büyük ilgi gördü. Apple, 2000'li yılların başında da bu kültürün ön saflarında yer alıyordu. Tutkunlar sınırlı sayıdaki ücretsiz tişörtler için Apple mağazası açılışlarında sıraya giriyordu. Bu tişörtler daha sonra eBay'de 200 veya 500 dolara satılıyordu.
Geçmişteki teknoloji başarılarına ait kalıntıların milyon dolarlık varlık sınıfına dönüşmesi ise son on yılda gerçekleşti. Özellikle eski Apple ve Steve Jobs anıları büyük değer kazandı. Boston merkezli müzayede evi RR Auction, teknoloji tarihinin en büyük satışlarından bazılarını yönetti. Jobs'ın garajında el yapımı orijinal bir Apple-1 bilgisayar kartı 2,75 milyon dolara satıldı. Jobs ve Steve Wozniak tarafından imzalanan 1976 tarihli Wells Fargo çeki 2,4 milyon dolara alıcı buldu. Nadir bir erken dönem Apple tanıtım afişi ise 650 bin dolara satıldı. Google ve Microsoft anı eşyaları da satılıyor ancak bunlar milyonlar değil, binlerce dolar seviyesinde kalıyor.
RR Auction Başkan Yardımcısı Bobby Livingston, bu durumu üst düzey bir katılım ödülü olarak tanımlıyor. Livingston, "Bir yaratıcının paradigma değiştiren bir ürün ortaya çıkardığı o an, onlar için duygusal bir mihenk taşıdır ve bunun derin bir anlamı vardır." dedi. Ancak piyasa oldukça acımasız bir yapıya sahip.
Livingston, "Eğer kimse o ürünü duymamışsa, başarısız şirketlerin tişörtleri ve eşyaları hiçbir değer taşımaz." değerlendirmesini yaptı. Livingston ayrıca, "Apple'ın sadık bir tarikatı var, geri kalanlar ise tarihin tozlu raflarında kaybolup gidiyor." ifadesini kullandı.
Yapay zeka ürünlerinin resmi bir müzayede kategorisine dönüşmesi için muhtemelen 25 yıla daha ihtiyaç var. Ancak köpüklenme belirtileri şimdiden görülüyor. Nvidia CEO'su Jensen Huang'ın imzaladığı erken dönem grafik kartları 8 bin ile 10 bin dolar arasında satılıyor. Yapay zeka etkileyicisi Linus Ekenstam, geçen yıl Google Gemini TPU aldı. Akrilik bir kutuya hapsedilmiş bu çipi bir aile yadigarı olarak görüyor. Ekenstam, bunu nesilden nesile aktarmayı planlıyor.
Bugünlerde hızlı para kazanmak isteyenlerin ağırlıklı olarak Anthropic ürünlerine yönelmesi gerekiyor. Bir yapay zeka şirketinde çalışan Alejandro Navia, üzerinde "düşünüyor" yazan ücretsiz bir Anthropic beyzbol şapkası almak için uçuşunu değiştirdi. Sırf sırada beklemek için New York'a gitti. Bu şapkalar şu anda eBay'de 50 ile 100 dolar arasında satılıyor.
Navia, bundan para kazanabileceğini öğrendiğinde ürünü satmayı düşündü. Ancak daha sonra hızla bu fikirden vazgeçti. Navia, "Buna sahip olmayı efsanesi ve övünme hakkı için tercih ederim." dedi. Silikon Vadisi'nin bu ürünler aracılığıyla belgelendiğini belirten Navia, "Ah, o zaman sen de oradaydın, çok havalı, tepkisini seviyorum." ifadesini kullandı.