International Data Corporation (IDC) perşembe günü yayımladığı raporda sektöre dair çarpıcı veriler paylaştı. Rapora göre küresel akıllı telefon pazarı 2026 yılında tarihinin en büyük düşüşünü yaşayacak.
Artan bellek çipi fiyatları cihaz maliyetlerini hızla yükseltiyor. Bu durum akıllı telefon sevkiyatlarının son on yılın en düşük seviyesine gerilemesine neden oluyor.
Araştırma şirketi, akıllı telefon sevkiyatlarının yüzde 12,9 oranında düşeceğini öngörüyor. Böylece pazar büyüklüğünün 1,12 milyar adede gerilemesi bekleniyor. Bu rakam bir önceki yıl kaydedilen 1,26 milyar adetlik sevkiyatın oldukça gerisinde kalıyor.
Daha önceki tahminlerini sert bir şekilde aşağı yönlü revize eden IDC, yıllardır süren kademeli kazanımların tamamen silindiğini belirtiyor. Elektronik endüstrisinin her köşesini etkileyen benzeri görülmemiş bir bellek sıkıntısı yaşanıyor.
Yapay zeka rekabeti arzı tüketiyor
Meta, Google ve Microsoft gibi teknoloji şirketleri yapay zeka altyapılarını hızla genişletiyor. Bu durum şirketlerin küresel bellek çipi tedarikinin büyük bir bölümünü ele geçirmelerine yol açıyor.
Üreticiler kâr marjı daha yüksek olan veri merkezlerine öncelik veriyor. Tüketici cihazları arka planda kalırken akıllı telefon üreticilerinin iş modelleri büyük bir tehlikeye giriyor.
İşlem görevlerini yürüten DRAM ve depolama sağlayan NAND gibi çiplerin maliyeti rekor hızda artıyor. Güç tüketen yapay zeka uygulamalarının sorunsuz çalışması için kritik olan bu bileşenler arz krizini derinleştiriyor.
IDC Dünya Çapında Müşteri Cihazları Başkan Yardımcısı Francisco Jeronimo, tanık oldukları durumun geçici bir sıkışma olmadığını bellek tedarik zincirinden kaynaklanan tsunami benzeri bir şok olduğunu söyledi.
Çinli üreticiler ağır darbe alıyor
Maliyet artışları özellikle bütçe dostu cihaz üreten şirketleri zor durumda bırakıyor. Analistler şirketlerin bu harcamaları tüketicilere yansıtmak zorunda kalacağını, öte yandan yüksek fiyat seviyelerindeki talebin ise zayıfladığını belirtiyor.
Yaşanan kriz en çok giriş seviyesi Android cihaz üreten markaları vuracak. Xiaomi ve Oppo gibi Çinli oyuncular halihazırda tüketiciler için yoğun bir rekabet içinde bulunuyor. Bu şirketler iç pazarda pay kapmak ve küresel sahnede güçlenmek için en iyi bileşenlere büyük paralar harcıyor.
Giriş seviyesi cihazlar, bu yeni maliyet baskılarına en çok maruz kalan segment olarak öne çıkıyor. IDC belleğin şirketlerin malzeme maliyetleri içinde artık çok daha büyük bir paya sahip olduğunu vurguluyor.
Buna karşılık Apple ve Samsung pazar paylarını artıracak pozisyonda bulunuyor. Güçlü bilançolara ve premium konumlandırmaya sahip bu şirketlerin krizi daha rahat atlatacağı küçük rakiplerin ise zorlanacağı veya pazardan tamamen çıkacağı tahmin ediliyor. Apple'ın iPhone serisinin büyük bölümü gibi premium telefonlar bu krizden daha az etkileniyor.
Mobil işlemcilerin en büyük sağlayıcısı Qualcomm'un İcra Kurulu Başkanı Cristiano Amon da bu hafta açıklanan kazanç raporunun ardından konuştu. Amon keşke daha fazla bellek olsaydı diyerek sorunun sadece fiyat değil bulunabilirlik olduğunu bellek mevcudiyetinin telefon pazarının genel boyutunu belirleyeceğini ifade etti.
Ucuz akıllı telefon dönemi kapanıyor
Akıllı telefon üreticileri artan bileşen maliyetlerine uyum sağlamak için bazı önlemler alıyor. Şirketler teknik özellikleri sınırlandırıyor ve kârsız olan giriş seviyesi modelleri ortadan kaldırıyor. Üreticiler tüketicileri daha premium cihazlar satın almaya itiyor.
Tüm bu gelişmeler sonucunda akıllı telefonların ortalama satış fiyatının bu yıl yüzde 14 oranında artması bekleniyor. Böylece fiyatların 523 dolar ile rekor bir seviyeye ulaşacağı tahmin ediliyor. Xiaomi ve Lenovo gibi şirketler şimdiden tüketici fiyatlarının artabileceği konusunda uyarılarda bulundu.
IDC Mobil Telefon İzleyicisi Kıdemli Araştırma Direktörü Nabila Popal, gümrük vergileri ve pandemi krizinin bu yaşananların yanında şaka gibi kaldığını söyledi.
Popal, akıllı telefon pazarının bu kriz bitene kadar boyut ortalama satış fiyatları ve rekabet ortamı açısından sismik bir değişim geçireceğini ve durumun en az 2027 ortalarına kadar hafiflemesini beklemediklerini sözlerine ekledi.
Yüksek bellek talebinin 2027 yılına kadar uzaması bekleniyor. Tedarik zincirleri yeniden sağlansa bile eski fiyatlandırma yapılarına dönülmesi artık pek olası görünmüyor.
Araştırma şirketi krizin hafiflemesiyle 2027 yılında yüzde 2 oranında mütevazı bir toparlanma öngörüyor. Ardından 2028 yılında pazarın yüzde 5,2 oranında sıçrama yapması bekleniyor.
Nabila Popal, bellek krizinin geçici bir düşüşten daha fazlasına yol açacağını ve tüm pazarın yapısal olarak sıfırlanmasına işaret ettiği değerlendirmesini yaptı.
Ucuz akıllı telefon günlerinin tamamen geride kaldığını belirten Popal kriz bitse bile bellek fiyatlarının 2025 seviyelerine dönmesini beklemediklerini vurguladı.
Geçtiğimiz yıl fiyatı 100 doların altında olan yaklaşık 171 milyon akıllı telefon sevk edilmişti. Nabila Popal, bu büyük alt segmentin bellek fiyatları 2027 ortasına kadar istikrar kazansa bile artık kalıcı olarak ekonomik olmaktan çıkacağı uyarısında bulundu.