İki yıl önce Replit CEO’su Amjad Masad, startup hızlandırıcısı Y Combinator’ın efsanevi kurucu ortağı Paul Graham’ı, Kaliforniya’nın Palo Alto yakınlarındaki ev ofisine davet ederek Replit’in yeni ve sıradışı ürününü gizlice gösterdi: kendi kodunu yazabilen bir yapay zeka ajanı. Graham’ın daha sonra “vibe coding” denilecek yapay zekayla kodlama alanını ilk kez görmüş oldu. Graham o gün için, “İsmi bile henüz icat edilmemişti" diyor. Ajan uygulamalar oluşturmaya başladığında, hayatı boyunca bilgisayar programcılığı yapmış olan Graham içgüdüsel olarak koda yöneildi. Masad ise onu azarlayarak buna gerek olmadığını söyledi; kaynak kodunun sadece önemsiz bir yan ürün olacağını ve programlamanın artık İngilizce yapılacağını savundu. Bu yazılım mühendisleri için radikal bir değişim. Replit’in ilk yatırımcılarından biri olan Graham Forbes’a, “Aklımı başımdan aldı. Kel kafası ve sakalıyla oradaydı ve sanırım siyah bir boğazlı kazak giymişti. Kendimi sanki bir Bond kötü karakteriyle karşı karşıyaymışım gibi hissettim" dedi.
Bugün vibe coding artık her yerde ve Replit bunu bir adım daha ileri taşımayı hedefliyor. Çarşamba günü startup, Agent 4 adlı yeni ajanını duyurdu. Amaç, vibe coding için yeni bir arayüz türü sunmak. Masad bu yeni ajanı da mart ayının başında ev ofisinde Graham’a gösterdi. Görüşmeden sonra Graham, X’te ürün hakkında övgü dolu bir paylaşım yaptı: “Amjad bana Replit’in en yeni şeylerini gösterdi. Vibe coding’i geriye dönüp bakınca çok bariz görünecek şekilde yeniden tanımlamak üzereler. En büyük fikirlerin çoğu böyle olur.”
Djital tuval
Sadece ajana ne kod yazacağını söyleyen komutlar yazmak yerine Replit, dijital tuval adını verdiği bir ortam sunuyor. Kullanıcılar burada maketleri ve uygulama tasarımlarını düzenleyebiliyor, yeni özelliklerin çizimlerini karalayabiliyor ve diğer geliştiricilerle gerçek zamanlı iş birliği yapabiliyor. Masad’a göre amaç, gerçek hayatta birlikte fikir üretip bir şeyler inşa etme deneyimini taklit etmek. “Ajanla birlikte tasarlamakla ilgili,” diyor Masad. “Ofiste dolaştığımda tasarımcıların mühendislerle çalıştığını görüyorum; beyaz tahtada çiziyorlar, karalamalar yapıyorlar.”
Graham’ın Forbes’a söylediği sonuç şu: “Beni sürekli evinin arka tarafına götürüp geleceği gösteriyor.” Bu gelecek arayışını hızlandırmak için Replit geçtiğimiz hafta 400 milyon dolarlık yeni bir yatırım turu duyurdu. Tura Georgian liderlik ederken Andreessen Horowitz, Coatue, Donald Trump Jr.’ın 1789 fonu, Shaquille O’Neal ve Jared Leto gibi ünlüler ile Katar’ın QIA egemen varlık fonu da katıldı. Yeni fonlar ağırlıklı olarak uluslararası genişlemeye, özellikle Asya ve Orta Doğu’ya, ayrıca şirketin pazara giriş ekibini büyütmeye harcanacak.
Son yatırım turuyla milyarder oldu
Bu yatırım turu Replit’in değerlemesini 9 milyar dolara çıkardı. Sadece altı ay önce bu değer 3 milyar dolardı. Yeni nakit akışı aynı zamanda Masad’ı ilk kez milyarder yaptı. Forbes tahminlerine göre serveti 2 milyar dolar. Georgian’da yatırımı yöneten risk sermayedarı Margaret Wu şöyle diyor: “Sektöre mümkün olanın sanatını gösteriyorlar. Her yeni sürümle ‘tek atışlık yazılım mühendisliği ekibi’ fikrine biraz daha yaklaşıyorlar.”
Bir inşaat mühendisi baba ve ev hanımı annenin oğlu olan Masad, Silikon Vadisi’nden çok uzakta, Ürdün’ün Amman kentinde büyüdü. Anne babası da mülteciydi (babası Filistin’den, annesi Cezayir’den) ve alt orta sınıf bir ailede yetişti. 1993’te, altı yaşındayken, babası eve bir IBM PC getirdi. Bir yıl sonra kod yazmayı öğrenmişti ve küçük kardeşine matematik öğretmek için uygulamalar geliştiriyordu. Kendinden daha zengin çocukların gittiği uluslararası bir özel okulda okurken teknolojinin ona ekonomik fırsatlar sağlayabileceğini erken yaşta fark etti. “Birçok arkadaşımın PlayStation ve Xbox’ı vardı, ben de istiyordum” diyor Masad. Bu yüzden yerel internet kafeler için yazılım geliştirmeye başladı.
Kendi girişimini kurmak için Facebook'tan ayrıldı
Ürdün’deki Princess Sumaya University for Technology’de okuduktan sonra 2012’de ABD’ye taşındı ve insanlara çevrim içi kurslarla kod öğretmeyi amaçlayan startup Codeacademy’e katıldı. Ardından Facebook’ta yaklaşık üç yıl mühendis olarak çalıştıktan sonra kendi girişimini kurmak için ayrıldı ve Replit’i eşi Haya ile birlikte kurdu; Haya bugün şirketin tasarım başkanı. Ürünün ilk versiyonu tarayıcı tabanlı bir kod editörüydü. Şirketin büyük dönüm noktalarından biri 2017’de Graham’ın projeyi Y Combinator tarafından yönetilen Hacker News forumunda keşfetmesi oldu. Graham daha sonra yatırım yaptı ve şirketin YC’ye katılmasını önerdi. Ardından kuluçka programının o zamanki başkanı Sam Altman’a e-posta göndererek Replit’i 2018 kış dönemine almaya çalıştı. Graham şöyle diyor: “Amjad için gerçekten altın kaplama bir tavsiye verdim. Yıllardır bu fikri arıyordum.”
En büyük rakibi Anthropic
Bugünlerde Replit’in en büyük sorunu karşısındaki dev bir rakip: yapay zeka şirketi Anthropic’in üretken kodlama ürünü Claude Code. Son aylarda vibe coding alanında öncü kabul edilen Claude Code, rakiplerinin önüne daha da geçti. Şubat başında 380 milyar dolar değerlemeye sahip Anthropic, yeni modeli Opus 4.6’yı yayımladı ve küresel yazılım hisselerini sarstı.Yatırımcılar bu şirketlerin varoluşsal bir tehdit altında kalabileceğinden endişe ederek milyarlarca dolarlık piyasa değerinin silinmesine yol açtı. Bu arada Claude Code’un yıllıklandırılmış geliri 2,5 milyar dolara yükseldi. Claude Code’un arayüzü daha teknik ve şu anda beyaz tahta benzeri bir tasarım öğesi içermiyor ancak Claude Cowork adlı, şirket içi ekip görevlerine daha çok odaklanan versiyonu daha kullanıcı dostu bir arayüze sahip.
Üstelik Anthropic dışındaki vibe coding rakipleri de çok. Cognition ve Lovable gibi startup’lar da pozisyon kapmaya çalışıyor. OpenAI’ın rakip ürünü Codex’in haftalık 1,6 milyon aktif kullanıcısı var. Alanın uzun süredir gözdesi olan Cursor ise son üç ayda yıllıklandırılmış gelirini 2 milyar doların üzerine çıkardı ve şirket finanslarına yakın bir kaynağa göre Anthropic gibi tehditlere karşı “savaş zamanı” moduna geçmiş durumda.
Masad’a göre Replit’in Anthropic karşısındaki avantajı, daha küçük bir şirket olarak çevikliği ve odağı. Anthropic’in kodlama konusundaki gücü tartışılmaz ancak aynı zamanda biyoloji ve kanser tedavisi gibi alanlara ilgi duyan ve nihai hedefi AGI yani yapay genel zeka olan dev bir yapay zeka laboratuvarı. Masad, Anthropic’in kurucu ortağı Dario Amodei’ye atıfta bulunarak şöyle diyor: “Dario biyolojiye ve kanseri iyileştirmeye gerçekten önem veriyor, bu harika. Biz kanseri iyileştiremeyiz. Replit’in amacı herkesi bir yazılım mühendisine dönüştürmek… sınırlarımızı biliyorum.”
Bugün Zillow, Databricks, PayPal ve Adobe gibi müşteriler Replit’i ekipleri için dahili uygulamalar oluşturmakta kullanıyor. Zillow’un çalışanları için yaklaşık 600 Replit lisansı bulunuyor ve son bir yılda bu araçla yedi binden fazla uygulama yaptılar. Zillow’un kurucu ortağı ve başkanı Lloyd Frink’e göre Replit’in en büyük avantajı, mühendis olmayan kişilerin fikirlerini hızla prototipe dönüştürüp yayına alabilmesi. “Claude Code ve Cursor gibi diğer araçlardan yararlanmak için kaputun altında ne olduğunu biraz anlamanız gerekiyor.” Databricks CEO’su Ali Ghodsi de aynı fikirde: “Databricks’te çalışanların çoğu aslında çok teknik programcılar değil. Bu yüzden Replit bu segment için mükemmel.”