Silikon Vadisi her türden hayalle dolu. Ancak uzun süredir Reddit forumlarında ve hacker gruplarında tartışılan o çılgın fikirlerden biri, gerçek hayatta bir kabusa dönüşüyor: Yapay zeka patlaması, yapay zeka parayı fiilen değersizleştirmeden önce zengin olmak için son şans mı olacak? Argümana göre teknoloji şirketleri ve liderleri sonsuz servete sahip, kendine özgü bir sınıf haline gelecek. Yapay zeka insanların işlerini ve fırsatlarını ellerinden alacağı için, geri kalan kimsenin kendi başına para kazanma imkanı kalmayacak.
Başka bir deyişle, Amerikan rüyasının peşinden koşanlar için köprü yukarı çekilmek üzere ve herkes yanlış tarafta kalmaktan korkuyor. Bu fikrin varlığı bile, Kaliforniya’daki artan sınıf kaygılarını açıklamaya yardımcı oluyor: Milyarderleri vergilendirme yönünde büyüyen bir hareket Demokrat Parti’yi sarsıyor, uygun fiyatlı konut ciddi bir sorun ve orta sınıf fikri artık ulaşılmaz görünüyor. Bu fikir Elon Musk’ın hamleleri, OpenAI’dan Sam Altman’ın yükselişi ve Anthropic’ten Dario Amodei’nin Büyük Buhran benzeri bir işsizlik dalgası uyarılarıyla daha da inandırıcı hale geliyor. Musk bu ay bir podcast’te, “Geçiş sancılı olacak. Radikal değişim, toplumsal huzursuzluk ve muazzam bir refah yaşayacağız” dedi.
Tarihin teknoloji patlamaları
Bu Musk’ın en iyi senaryo tanımı. Tarih, yeni kazananlar ve kaybedenler yaratan teknoloji patlamalarıyla dolu. Yapay zekayı savunan iyimserler, yükselen bir dalganın genelde tüm tekneleri yukarı kaldırdığını söylemeyi seviyor. Ancak şu anda konuşulan şey, otomasyon nedeniyle kitlesel iş kaybı ve evrensel temel gelir gibi kamu güvenlik ağlarına duyulan ihtiyaç çok daha farklı bir geleceği resmediyor. Amerikalıların kişisel başarıya dayanan temel idealleriyle ters düştüğü için, sözde UBI’a (evrensel temel gelir) yönelik gerçek bir istek olup olmadığı hala net değil.
OpenAI’ın CEO’su Altman, geçen yıl bir podcast’te yapay zeka çağında insanların nasıl servet yaratacağı sorulduğunda şöyle demişti: “Eskiden UBI konusunda gerçekten çok heyecanlıydım ama insanların özne olmaya ihtiyacı olduğunu düşünüyorum; geleceği yönetmede ve işlerin nereye gideceğine karar vermede seslerinin olduğunu hissetmeleri gerekiyor. Eğer sadece ‘Tamam, her şeyi yapay zeka yapacak ve sonra herkes bundan bir… temettü alacak’ derseniz, bu iyi hissettirmeyecek ve bence insanlar için gerçekten de iyi olmayacak.”
Eğer para devre dışı kalırsa, sanat gibi kıt varlıklar kilit hale gelebilir. Musk bunu kendisi de söyledi. Onun gelecek vizyonunda, robotlar fiziksel işleri üstlenirken insanlık yapay zekanın düşünme hızına ayak uydurmaya çalışıyor; bu da onun “evrensel yüksek gelir” dediği bolluk çağına yol açıyor. Geçen yıl bir konferansta, “Eğer kaynak kıtlığı yoksa, paranın ne işe yaradığı pek de net değil” demişti. Daha yakın zamanda ise Musk, insanların emeklilik için birikim yapmayı bile dert etmemesi gerektiğini, yapay zekanın sağlık hizmetleri ve eğlence sağlayacağını öngördü. Emeklilik birikimleri hakkında, “Önemi olmayacak” dedi.
Tesla’nın CEO’su olan ve 1 trilyon dolarlık bir maaş paketi talep eden birinden iddialı sözleri dışarıdan bakıldığında zenginlerin daha da zengin olmaya çalıştığı izlenimi oluşabiliyor. Bu yüzden San Francisco teknoloji topluluğunun “ya şimdi zengin ol ya da dene ve öl” havasıyla dolmuş olması belki de şaşırtıcı değil.
Milyoner dalgası
Iain Banks romanından fırlamış gibi görünen bir teknoloji çağında, gerçeği kurgudan ayırmak zor olabiliyor. Yapay zeka şirketlerinin destekçilerinin, bahislerinin sadece kuşakta bir kez gelen ikramiyeler değil, insanlık tarihinde bir kez yaşanacak fırsatlar olmasını ummak için milyarlarca, hatta trilyonlarca nedeni var.
San Francisco’daki endişeyi artıran bir diğer etken de OpenAI ve Anthropic gibi yerel yapay zeka şirketlerinin yakında halka açılacağı ve çok daha fazla milyoner yaratacağı beklentisi. New York Times geçen hafta bu yıl beklenen “mega” halka arz dalgasıyla ilgili bir manşet attıktan sonra, yerel emlakçı Rohin Dhar X’te şunu paylaştı: “Mütevazı bir şekilde şunu önerebilir miyim: Bundan önce San Francisco’da evinizi alın.” Bir zamanlar Y Combinator’ın parçası olmuş teknoloji girişimcisi, yeni yapay zeka servetinin bir konut patlamasını tetikleyeceğine inandığı için kısmen gayrimenkule yöneldiğini söyledi.