Almanya'nın küçük bir kasabasında kurulan Neura Robotics, robotlara insan gibi hareket etmeyi öğretiyor.
Neura Robotics çok bilinen bir şirket değil. Hatta Hugo Boss'a da ev sahipliği yapan 22 bin nüfuslu Alman kasabası Metzingen'deki en popüler işletme bile sayılmaz. Ancak şirketin kurucusu David Reger, sadece birkaç ay içinde Nvidia ve Amazon gibi dünyanın en güçlü teknoloji şirketlerinden yatırım almayı başardı. Reger ayrıca Avrupa'nın en büyük üç ekonomisinin liderleriyle de görüşmeler gerçekleştirdi.
Şirketin yükselişi, Avrupa'nın zayıflayan imalat sektörünü dönüştürmesi için yapay zeka ile robotiğin önemini vurguluyor. Neura, yapay zekanın dijital dünyadan fiziksel dünyaya geçişinin ekonomik potansiyelini yakalamaya çalışan şirketlerin başında geliyor. Haziran ayında 1,4 milyar dolar yatırım toplayan Reger, "Artık verimli değiliz ama bunun çözülebileceğine inanıyorum." ifadesini kullandı.
Yeni nesil robotlar görmek ve hissetmek için eğitiliyor
Yapay zeka destekli robotların beklentileri karşılayıp karşılayamayacağı henüz netlik kazanmadı. Şirketlerin, robotlara karmaşık görevleri yapmayı öğretmesi ve bunun için devasa miktarda veri toplaması gerekiyor. Ayrıca Avrupa, robot sayısında da oldukça geride kalıyor. Küresel filonun neredeyse yarısını oluşturan 2,3 milyon endüstriyel robotu piyasaya süren Çin ise şimdi yeni bir aşamaya geçiyor. Sadece tekrarlayan işleri yapan tek kollu makinelerin aksine, yeni nesil robotların görmesi, duyması, hissetmesi ve öğrenmesi bekleniyor.
Avrupa'nın stratejisindeki kilit noktalardan biri, Münih Havalimanı sınırındaki teknoloji merkezi olarak öne çıkıyor. Tesiste 100 kadar insansı ve diğer türde robot, haftanın yedi günü 24 saat süren bir eğitim görevine çıkarıldı. Reger, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ve İngiltere Başbakanı Andy Burnham ile Berlin'de görüştükten bir gün sonra bu "robogym" (robot spor salonu) merkezini ilk kez bir gazeteciye açtı. Ancak hükümet liderleriyle yaptığı görüşmelerin detaylarını paylaşmayı reddetti.
Siyah bir ceket ve siyah pantolon giyen 38 yaşındaki Reger ekibini tanıttı. Uzaktan kontrol edilen robotlar otomobil parçalarını alıp kutulara yerleştirdi, kutuları üst üste dizdi ve insan eğitmenlerin hareketlerini taklit etti. Bir robot, bardağı tutuşunu sıkılaştırarak içine su eklendiğinde nasıl tepki vereceğini öğrendi.
Paylaşılan beyin ile tüm robotlar aynı anda akıllanıyor
Bir robot yeni bir beceri öğrendiğinde, veriler bulut tabanlı bir platforma aktarılıyor. Paylaşılan bu beyin sayesinde tüm robotlar aynı anda daha akıllı hale geliyor. Neura, otomotiv, lojistik ve ilaç sektörlerinden onlarca şirketle kendi eğitimlerini bu merkezde yapmaları için anlaşmalar imzaladı. Neura'nın yöneticisi, merkezlerden birinde yer almak için 2 bin 600'den fazla başvuru aldıklarını belirtti.
Münih Teknik Üniversitesi ile birlikte geliştirilen eğitim merkezi, çok daha geniş bir planın parçasını oluşturuyor. Neura, yıl sonuna kadar biri Çin'in Hangzhou kentinde açılmış olan toplam beş merkezi küresel çapta faaliyete geçirmeyi hedefliyor. Bunları on merkezin daha izlemesi planlanıyor.
Devasa internet verileriyle eğitilen üretken yapay zeka modellerinin aksine, fiziksel yapay zeka gerçek dünya verilerinin maliyetli bir şekilde toplanmasına dayanıyor. Fiziksel yapay zekayı yüzmeyi öğrenmeye benzeten Reger, "Sadece video izleyemezsiniz, suya girmelisiniz." değerlendirmesini yaptı. Ancak bu havuzların çoğunu Çin inşa ediyor.
Interact Analysis adlı danışmanlık firmasına göre Çin genelinde 90'dan fazla insansı robot veri toplama merkezi faaliyet gösteriyor. Devlet desteği ve emekli olan işçilerin yerini doldurma ihtiyacıyla beslenen bu eğilim yavaşlama belirtisi göstermiyor. Çin'de en az 50 yeni tesis daha geliştirme aşamasındayken Avrupa'da 10'dan az tesis bulunuyor.
Çin yarışta öne geçerken Avrupa donanıma güveniyor
Çin'in operasyonlarının sadece boyutu değil, elde ettiği başarılar da manşetlere taşıyor. Ağustos ayında Çinli bir insansı robot Usain Bolt'un 100 metre depar rekorunu kırdı. Onlarca robot ise Pekin'de yarı maraton koştu. Paris Otomobil Fuarı'nda Çinli Agibot tarafından geliştirilen robotlar, Dua Lipa'nın "Levitating" şarkısıyla dans etti.
BMW ile Leipzig'deki bir fabrikada pilot proje yürüten İsviçreli Hexagon Robotics'in başkanı Arnaud Robert, Çin'in yeteneğinin inkar edilemeyeceğini belirtti. Robert, "Özellikle insansı robot sektöründeki başarıların çoğu endüstriyel robotlardan ziyade eğlence robotları etrafında şekilleniyor." dedi. Robert, bu durumun Avrupalı şirketler için bir fırsat penceresi bıraktığını da sözlerine ekledi.
Yapay zeka destekli robotlar, Almanya'nın ana eğitim alanı olarak öne çıkmasıyla Avrupa'da ilk kez fabrika zeminine iniyor. Robotların gelecek yılın ilk çeyreğinde BMW tesisinde üretime geçmesi bekleniyor. Münih merkezli Agile Robots, Google DeepMind gibi ortaklarla çalışıyor. Humanoid adlı bir başka şirket ise 2026 yılı sonuna kadar Alman otomotiv tedarikçisi Schaeffler'in operasyonlarına robotları entegre etmeyi hedefliyor.
Neura, eğitim merkezleriyle ilerlerken Bosch ve diğer şirketlerle işbirliği yaparak binin üzerinde işçiyi sensörlü giysilerle donattı. Avrupalı şirketler, somut sonuçlara dönüşen teknolojiler geliştirme becerileriyle değerlendirilmek istiyor. Ancak robotlarının güvenli, verimli ve ekonomik olarak uygulanabilir maliyetlerde çalıştığını kanıtlamaları gerekecek.
Barclays araştırmacısı Zornitsa Todorova, maliyetler düşerse ve teknoloji yasal engellere takılmazsa, dünya çapında kurulan insansı robot sayısının 2030'da 1 milyona çıkabileceğini aktardı. Geçen yıl bu rakam sadece 15 bin seviyesindeydi. Todorova, "Önümüzdeki 10 yıl robotların on yılı olacak ve şu an bu on yıl Çin'e ait olabilir gibi görünüyor." ifadesini kullandı. Araştırmacı, Avrupa'nın güvenliğe odaklanmasının ve robotların hareket etmesini sağlayan donanım alanındaki uzmanlığının bir avantaj sağladığını dile getirdi.
Neura bu yıl mevcut ortakları Nvidia ve Amazon'un da aralarında bulunduğu önemli şirketlerden fon topladı. Yatırıma, 180 milyar dolardan fazla değer biçilen kripto para şirketi Tether öncülük etti. Neura, 1,4 milyar dolarlık yatırımın bir kısmının şirketin ulaşma yolunda ilerlediği hedeflere bağlı olduğunu açıkladı.
Metzingen'e 80 kilometre uzaklıktaki Rottweil'de 11 kardeşin en büyüğü olarak büyüyen Reger, Kaliforniya'ya gitmeyi hayal ediyordu. Silikon Vadisi'nde teknoloji işi bulmak yerine San Francisco'daki evsizlere yardım eden Hristiyan bir organizasyonla çalışmaya başladı. Ülkesine döndükten sonra Avrupa'nın sağlık ve sosyal sistemlerine daha derin bir takdir besledi.
Üniversiteye gitmek yerine mühendisliği kendi kendine öğrenen Reger, İsviçre'de ilk robotlarını ürettiği bir iş buldu. Eylül ayında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile de görüşen Reger, yapay zeka ile robotiği birleştirerek "Avrupa'nın en büyük vergi mükellefi" olmayı hedeflediğini belirtti.
Elde edilecek kazanımların değerlendirilememesinin maliyetli olacağını vurgulayan Reger, "Bu bir rekabet, eğer diğer ülkelerin robotik aracılığıyla daha verimli hale geldiğini görür ve biz bunu yapamazsak, bu durumdan çıkmamız çok zor olacak." dedi.