Sağlık sektörü uzun yıllar boyunca tek bir soruya odaklandı: “Nasıl daha fazla hastayı tedavi ederiz?”
Bugün ise daha zor ama daha gerçek bir soruyla karşı karşıyayız: “Bu sistemi ayakta tutan insanları nasıl sağlıklı tutarız?”
Çünkü artık biliyoruz ki; sağlık hizmeti sadece teknoloji, altyapı ya da klinik başarıdan ibaret değil.
Sağlık hizmeti, özünde insan enerjisinin yönetimidir ve bu enerjinin adı: well-being.
Geçtiğimiz hafta sonu WellBeing derneğinin 4. Konferansına konuşmacı olarak davet edildim. Konferansa katıldığımda bu kavramla ilgili hiç düşünmediğim hususları da dinlemek ve değerlendirmek çok öğretici oldu. Well being denince daha önce tamamen bireysel iyi olma halini anlarken, kurumsal ve finansal well being kavramlarına kadar bir çok konu ile karşılaşmak çok öğretici ve düşündürücü oldu. Konuşmacı olacağım için de kendim de araştırarak konferansa katıldım.
Bir çok sektör well being konseptini işliyor ve şirket sonuçlarının performansını artırabilmek, çalışanların memnuniyeti artırabilmek için çareler arıyor. Bu konu birkaç perspektiften değerlendirilebilir.
Sağlık yatırımcısı açısından well-being ne ifade ediyor : Görünmeyen rekabet avantajı
Hastaneler uzun süre well-being’i “çalışan memnuniyeti” başlığı altında, ikincil bir konu olarak ele aldı. Oysa bugün tablo değişti. Well-being, bir kurumun, finansal sürdürülebilirliğini, hizmet kalitesini ve marka gücünü doğrudan belirleyen bir faktör haline geldiğini görüyoruz. Tükenmiş bir ekip, en iyi teknolojiye sahip olsa bile sürdürülebilir başarı üretemez. Ne yazık ki sağlık sektöründe sıkılıkla yaşadığımız bir durum olan yüksek çalışan devri, sadece insan kaybına değil; aynı zamanda kurumsal hafıza kaybınada yol açıyor ve kurumsal kültürün devamlılığını sekteye uğratıyor.
En iyi hastaneler artık sadece en iyi hekimleri nasıl bulacaklarına değil, en iyi hekimlerin çalışmak isteyeceği ortamı nasıl kuracaklarını kurguluyorlar. Çünkü rekabet artık cihazlar arasında değil, insan deneyimi tasarlayan kurumlar arasında yaşanıyor.
Sağlık çalışanları için well-being: Bir hak değil, bir zorunluluk
Sağlık profesyonelleri için well-being, “iyi hissetmek” gibi romantik bir kavram değil; mesleki sürdürülebilirliğin temel şartı oldu. Uzun nöbetler, yüksek stres, kritik kararlar…
Sağlık çalışanları her gün sistemin en kırılgan noktalarında görev yapıyorlar. Ve şu gerçek çoğu zaman göz ardı ediliyor: İyi hissetmeyen bir sağlık çalışanı, iyi sağlık hizmeti veremez. Burnout (tükenmişlik) bireysel bir zayıflık değil; çoğu zaman tasarlanmış sistemlerin doğal sonucudur. Bu nedenle çözüm bireyde değil, sistemdedir.
Bu nedenle daha akıllı iş yükü dağılımı, psikolojik güven ortamı, anlam duygusunu besleyen bir liderlik gerekiyor. Well-being sağlanmadan performans beklentisi koymak, uzun vadede sistemi kendi kendine sabote etmektir. Genellikle bu efor, sağlık yatırımcısından çok sağlık kurumlarını yöneten liderlere düşüyor.
Hasta açısından well-being ise, tedavinin ötesinde bir deneyimi ifade ediyor.
Hasta perspektifinde ise oyun tamamen değişmiş durumda. Eskiden hastalar sadece “iyileşmek” isterdi.
Bugün ise anlaşılmak, güvende hissetmek ve sürecin bir parçası olmak istiyorlar. Çünkü hasta için sağlık, sadece klinik sonuç değil; yaşanan deneyimin tamamıdır.
Bir çok sağlık kurumu ya da hekimle aynı ameliyatı olacak, aynı tıbbı sonucu ve başarıyı yakalayacak… Ama farklı iletişim, farklı empatiye sahip olan hekimlerin daha fazla tercih edildiğini görüyoruz. Süreci daha iyi tasarlamış sağlık kuruluşlarının tamamen farklı bir algı yarattığını görüyoruz.
Bu yüzden sağlıkta yeni rekabet alanı açık: Tıbbi sonuç ile yaşadığı deneyim bir arada olmalı.
Bu denklemin eksik olduğu yerde, hasta memnuniyeti kalıcı olmaz.
Yeni paradigma: Üçlü denge
Sağlıkta well-being artık üç ayrı başlık değil, birbirine bağlı tek bir sistemdir:
Sağlık yatırımcısı açısından sürdürülebilirlik, çalışan açısından dayanıklılık, hasta açısından güven ve deneyimin bir arada gittiği bir denklem.
Bu üçlü denge kurulmadan, hiçbir sağlık sistemi uzun vadede başarılı olamaz.
Sonuç: Geleceğin sağlık kurumları nasıl kazanacak?
Gelecekte kazanan hastaneler en fazla yatırım yapanlar ya da en büyük binalara sahip olanlar değil, insan enerjisini en iyi yönetenler olacak.
Çünkü sağlık sektörü artık sadece hastalıkları değil, insanı bütüncül olarak yönetme sanatıdır.
Ve bu sanatın merkezinde tek bir kavram var: Well-being.
‘’Mens sana in corpore sano‘’ yani sağlıklı bireyler ancak sağlıklı kurumlar içinde var olabilir.