Rusya'nın ikinci büyük petrol şirketi Lukoil, ABD yaptırımlarının baskısı altında küresel varlıklarını elden çıkarmak zorunda kaldı. Şirket, uluslararası operasyonlarını yürüten iştiraki "LUKOIL International GmbH"nin satışı için ABD merkezli özel sermaye şirketi Carlyle Group ile anlaştığını açıkladı.
Türkiye'deki 600 istasyonu kapsıyor
Lukoil'in satışı planlanan uluslararası portföyü; Avrupa, Orta Doğu, Afrika, Orta Asya ve Meksika'daki operasyonları kapsıyor. Bu varlıklar arasında Türkiye'deki operasyonlar da önemli bir yer tutuyor. 2008 yılında Akpet'i 500 milyon dolara satın alarak Türkiye pazarına giren Lukoil'in, iştiraki Akpet ile birlikte ülke genelinde yaklaşık 600 akaryakıt istasyonu bulunuyor. Satışın tamamlanması durumunda Türkiye'deki bu istasyonların da Carlyle Group bünyesine geçmesi bekleniyor. Lukoil'in Bulgaristan ve Romanya'daki rafinerileri ile Irak'ın devasa West Qurna 2 petrol sahasındaki kontrol hissesi de satış paketinde yer alıyor.
Satış fiyatı açıklanmadı, ABD onayı bekleniyor
Her iki şirket de satış bedeli hakkında bir açıklama yapmadı ancak Lukoil'in uluslararası varlıklarının toplam değerinin 14 ila 21 milyar euro (yaklaşık 22 milyar dolar) arasında olduğu tahmin ediliyor.
Anlaşmanın kesinleşmesi için "bazı ön koşulların" sağlanması gerekiyor. Bunların başında, ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi'nin (OFAC) onayı geliyor. ABD yönetimi, daha önce Lukoil'in uluslararası kolunu İsviçreli emtia tüccarı Gunvor'a satma girişimini, savaş devam ettiği gerekçesiyle engellemişti.
Carlyle Group, yaptığı açıklamada önceliklerinin "operasyonel sürekliliği sağlamak, istihdamı korumak ve varlık tabanını stabilize etmek" olduğunu vurguladı.
Kazakistan varlıkları kapsam dışı
Lukoil, Kazakistan'daki stratejik varlıklarının ise satış anlaşmasına dahil edilmediğini duyurdu. Şirket, Kazakistan'daki en büyük petrol sahası Tengiz ve Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu'ndaki (CPC) hisselerini elinde tutmaya devam edecek.
Yaptırımlar küresel oyuncu hayalini bitirdi
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Şubat 2022'de Ukrayna'ya asker göndermesinin ardından Rus şirketlerine yönelik yaptırımlar art arda geldi. ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, savaşı sona erdirmek için Moskova'yı müzakere masasına zorlamak amacıyla geçtiğimiz Ekim ayında Lukoil ve Rosneft'e yönelik yaptırımları genişletmişti.
OFAC, Lukoil'in uluslararası varlıklarını satabilmesi için müzakerelere izin veren lisansı 28 Şubat'a kadar uzatmıştı. Carlyle ile yapılan anlaşma "münhasır" (tek alıcıya özel) değil ve Lukoil'in diğer potansiyel alıcılarla görüşmeleri devam ediyor. Daha önce ExxonMobil, Chevron ve Abu Dabi merkezli şirketlerin de Lukoil varlıklarıyla ilgilendiği basına yansımıştı.
Anlaşmanın onaylanması, Lukoil'in küresel bir enerji devi olma hedefini şimdilik sonlandıracak.