Ortadoğu'da patlak veren geniş çaplı savaş piyasaları sarsmaya devam ediyor. Yatırımcılar artan riskler karşısında daha güvenli varlıklara yönelmeye başladı. Bunun sonucunda altın fiyatları üst üste dördüncü gününde de yükseliş gösterdi.
Külçe altın, erken işlemlerde yüzde 2,2 oranında değer kazanarak onsu 5.390 doların üzerine çıktı. Ancak altın ilerleyen saatlerde bu kazanımlarının bir kısmını geri verdi. Bölgedeki çatışma, ABD ve İsrail'in İran'a saldırmasıyla hafta sonu tüm bölgeye yayıldı. Saldırılarda İslam Cumhuriyeti'nin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney hayatını kaybetti. Tahran yönetimi bu saldırıya birden fazla ülkedeki hedeflere füzeler fırlatarak karşılık verdi.
Altın fiyatlarında son durum
Piyasalardaki bu küresel hareketlilik iç piyasaya da sert yansıdı. Saat 09.56 itibarıyla altının onsu yüzde 2,35 artışla 5.387,79 dolardan işlem gördü. Serbest piyasada gram altın ise saat 09.41 verilerine göre yüzde 2,26 yükselişle 7.603,97 liradan satıldı.
Aynı saatte çeyrek altın yüzde 7,35 artışla 13.127,00 liradan alıcı buldu. Cumhuriyet altınının satış fiyatı 52.228,00 lira olarak kaydedildi. 22 ayar bileziğin gram fiyatı ise yüzde 8,44 gibi ciddi bir değer kazanarak 7.371,44 liraya ulaştı. Yükselişler Kapalı Çarşı'daki altın fiyatlarına da yansıdı.
Uzmanlardan rekor beklentisi ve piyasa değerlendirmeleri
Marex analisti Edward Meir, altın ve petrol dahil olmak üzere çoğu emtia piyasasında ani bir sıçrama görüleceğini belirtti. Meir, "Bu durum, ölçeği ve kapsamı bakımından oldukça beklenmedik olan düşmanlıkların patlak vermesine doğal bir tepki olacaktır." dedi. Altının 200 dolar civarında bir artışla açılabileceğini ancak gün içinde düşüşe geçebileceğini ifade etti. Piyasaların askeri çatışmalar konusunda tutkulu olmadığını söyleyen Meir, yatırımcıların sadece petrol akışının kesilip kesilmeyeceğine odaklandığını bildirdi.
InProved değerli metaller tüccarı Hugo Pascal, geleneksel borsaların kapalı olmasıyla tokenize altının primli işlem gördüğünü aktardı. Pascal, "Dijital vekillerimiz güçlü bir hafta sonu teklifi gösteriyor." ifadesini kullandı. PAX Gold'un cuma gününden bu yana yüzde 2,2 artışla 5.344 dolar seviyesinde liderliği üstlendiğini belirtti. Tether Gold'un ise yüzde 1,2 artışla 5.292 dolara tırmandığını sözlerine ekledi. Pascal, hafta sonu vekil primlerinin genellikle ilk boşluğu abarttığını ancak yönü doğru yansıttığını değerlendirmesini yaptı.
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, pazartesi günü piyasalar açıldığında altına yüksek talep olmasını beklediklerini söyledi. Çatışmanın ne kadar süreceği ve başka hangi ulusların sürükleneceği belirsizliğini koruyor. Waterer, "Enflasyon korkularıyla birlikte altının tercih edilen güvenli liman varlığı olarak mantosunu üstlenmesi bekleniyor." dedi. Hisse senetlerinin satılacağını belirten analist, altının fonları park etmek için en iyi yer olacağını vurguladı.
City Index ve Forex.com piyasa analisti Fawad Razaqzada, ekstra güvenli liman talebinin fiyatları yeniden 5.500 dolar civarına taşıyabileceğini bildirdi. Analist, ocak ayındaki 5.600 dolar civarındaki zirvenin üzerinde yeni bir rekor kırılabileceğini kaydetti. Razaqzada, "Ancak, altının bu seviyenin ötesindeki kazançları, özellikle ham petrolün keskin bir şekilde yüksek kalması durumunda, ABD dolarındaki potansiyel bir toparlanma ile sınırlanabilir." değerlendirmesini yaptı.
Bağımsız metal tüccarı Tai Wong, altın ve gümüşün açılışta satılabileceğini ancak hızlıca alıcı bulacağını ifade etti. İran'daki tablonun aylarca netleşmesinin pek olası olmadığını belirten Wong, ABD saldırısının çoktan fiyatlandığını söyledi. Wong, "Bu kesinlikle petrol piyasasında var. Kriptonun yükselmesi bir habercisi olabilir." ifadesini kullandı.
ANZ analisti Soni Kumari, fiyat tepkisinin başlangıçta olumlu olacağını ancak ilerleyen saatlerde geri çekilme yaşanabileceğini aktardı. Genel görüşlerinin değişmediğini ve altında olumlu kalmaya devam ettiklerini belirtti. Kumari, "Jeopolitika bu yıl çok farklıydı, gerilimler daha yoğundu ve bu saldırıdan sonra özellikle petrol fiyatları keskin bir şekilde yükselirse makro etkileri de olabilir." dedi.
J. Rotbart & Co'nun yönetici ortağı Joshua Rotbart, değerli metallerin yukarı yönlü hareketle artan bir dalgalanma yaşayacağını varsaymanın güvenli olduğunu söyledi. Savaş riski ralli fiyatına daha önce yansımıştı. Rotbart, hareketin boyutunun enerji piyasasındaki etkilere ve İran'da rejim değişikliği ihtimaline bağlı olacağını kaydetti.
Saxo Bank Emtia Stratejisi Başkanı Ole Hansen, bunun endişe verici bir tırmanış olduğuna şüphe olmadığını belirtti. Bu durumun yatırımcıları değerli metallere ve enerji sektörüne iteceğini vurguladı. Hansen, "Etkinin ne kadar büyük olacağını kimse tahmin edemez ancak geçen haftaki ivme göz önüne alındığında altının yeni bir rekor seviyeye ulaşması beni şaşırtmaz." dedi.
Jeopolitik krizler altının rallisini besliyor
Daha geniş jeopolitik gerilimler ve ABD Başkanı Donald Trump'ın politikaları altın için uzun soluklu bir ralliyi destekledi. Bu durum ayrıca artan merkez bankası alımları ve yatırımcıların ülke tahvillerinden uzaklaşmasıyla güçlendi. Değerli metal, ocak ayı sonunda onsu 5.595 doların üzerindeki rekor seviyeden geri çekilmesine rağmen bu yıl çeyrek oranda değer kazandı.
Stephen Dover liderliğindeki Franklin Templeton Enstitüsü analistleri, piyasa duyarlılığının "önce risk primi, sonra temeller" yönünde olduğunu belirtti. Analistler yayımladıkları notta, külçe altının bu eğilimden fayda sağladığını aktardı. Kurum, geniş hisse senedi açıkları yerine seçici altın pozisyonları alınmasını önerdi.
Trump, İran ile savaştan önce bile giderek daha agresif bir dış politika benimsemişti. ABD birlikleri ocak ayında Venezuela eski başkanı Nicolás Maduro'yu ele geçirmişti. Yönetim ayrıca Grönland'ı ilhak etme tehditlerinde bulunmuştu. Washington, Ortadoğu'da 2003 Irak Savaşı'ndan bu yana en büyük askeri yığınağını yaptı. Bu hamlelerin gölgesinde altın, şubat ayında üst üste yedinci aylık kazancını kaydederek 1973'ten bu yana en uzun serisine ulaştı.
Cumartesi günü ABD ve İsrail, İran genelinde saldırılar düzenlerken halkı rejime karşı ayaklanmaya çağırdı. Tahran'ın misilleme ateşi İsrail'in yanı sıra Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Bahreyn'deki Amerikan üslerini vurdu. Trump, hedeflerine ulaşılana kadar İran'ı bombalamaya devam edeceklerini söyledi. İran Ulusal Güvenlik Şefi Ali Larijani ise Tahran'ın ABD ile müzakere etmeyeceğini X üzerinden duyurdu.
Doların yükselişine rağmen emtialar değer kazanıyor
Pazartesi günü piyasalar açıldığında petrol son dört yılın en büyük artışını kaydetti. Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapatılması ham petrol tedarikinde büyük bir aksama tehdidi yarattı. Petrol de altın gibi hızlı yükselişin ardından kazançlarının bir kısmını geri verdi. Dolar yükseliş gösterdi ve ABD para biriminin önemli bir göstergesi olan Bloomberg Dolar Spot Endeksi yüzde 0,4 tırmandı.
Lotus Asset Management Ltd. Baş Yatırım Sorumlusu Hong Hao, değerli metaller ve petrolün doların toparlanmasına rağmen yükseldiğine dikkat çekti. Değerli varlıkların ABD doları cinsinden fiyatlandırıldığını hatırlattı. Hao, "Bu durum, söz konusu sert varlıkların bu olağanüstü dönemde gerçek sert para birimi olduğunu gösteriyor." ifadesini kullandı.
Singapur saatiyle 14.05 itibarıyla spot altın yüzde 1,6 artışla onsu 5.365,23 dolara yükseldi. Gümüş fiyatları da yüzde 0,6 artışla 94,35 dolara tırmandı. Platin yüzde 1 değer kazanırken otomotiv sektöründe kritik role sahip paladyum yüzde 2,5 ilerledi.