Şirketlerin iş modellerini dönüştüren kripto satın alma çılgınlığı hisse fiyatlarını artıramadı. Geçen yılın ortasından bu yana bitcoin hazine şirketlerinin değerinden 80 milyar dolardan fazla para silindi.
Financial Times (FT) en çok bitcoin tutan 50 şirket üzerinde bir analiz yaptı. Analize göre bu şirketlerin toplam piyasa değeri Temmuz 2025'teki 150 milyar dolardan bugün 67 milyar dolara düştü. Son 12 aydaki düşüş ise 124 milyar dolardan gerçekleşerek 57 milyar dolarlık bir kayıp yarattı.
İspanyol bir kahve dükkanı zinciri ve ABD'li bir pil üreticisi de bu akıma kapıldı. Yüzlerce işletme hisse fiyatlarını yükseltmek amacıyla 2024 sonlarında ve 2025 boyunca bitcoin almaya koştu. Şirketler bu uğurda borç ve öz sermayelerini artırdı.
Şirketler ABD'li bitcoin savunucusu Michael Saylor'dan ilham aldı. Saylor 2020'de token alımlarına öncülük etmişti. Geçen yıl alımlarını hızlandıran Saylor, diğer şirket yöneticilerini de buna katılmaya teşvik etti. Saylor'un yazılım şirketi Strategy de büyük bir bitcoin alıcısına dönüşmüştü.
Ancak bu eğilim kısa ömürlü oldu. Birçok şirket şu sıralar token'larını satıyor ve orijinal iş kollarına geri dönüyor. LO:TECH araştırma başkanı Adam Morgan McCarthy bu durumun başından beri başarısızlığa mahkum olduğunu belirtti. McCarthy, "Çılgınlık öldü, bunun geri döneceğini sanmıyorum, yenilerini göreceğimizi düşünmüyorum." değerlendirmesini yaptı.
Hisseler çakıldı, yatırımcılar geri çekildi
Şirketlerin hisseleri bitcoin alma planlarını duyurduklarında başlangıçta hızla yükseldi. Ancak yatırımcıların geri çekilmesiyle çoğu o zamandan beri sert düşüşler yaşadı. Yatırımcılar kripto alımlarını finanse etmek için sürekli borç artırmaya dayanan bu modeli sorguladı. Zira sistem tamamen bitcoin'in yükselişine veya düşüşüne bağlıydı.
ABD Hazine Bakanlığının tahvil piyasalarına yaptığı sürpriz müdahale son bir haftada hisse fiyatlarını ve bitcoin'i hareketlendirdi. Bu hamle yatırımcıların dolara olan inancını sarsarak, değer kaybı ticaretini bitcoin ve altın gibi varlıklara yönlendirdi.
Buna rağmen kripto hazine şirketleri eski değerlerinin çok küçük bir kısmında kalmaya devam ediyor. FT analizine göre Strategy'nin piyasa değeri geçen yılki zirvesinden bu yana 79 milyar dolar azaldı. Bu kayıp, ilk 50 şirketteki düşüşün büyük bölümünü oluşturdu.
FT analizine göre 50 şirketten 43'ünün hisseleri bugün bitcoin hamlelerini duyurmadan önceki fiyatlarından daha düşük seviyede bulunuyor. Hisselerin 35'i ise en az yarı yarıya değer kaybetti. Söz konusu analize yalnızca yakın zamanda bitcoin almaya yönelen şirketler dahil edildi. Kripto borsaları, madenciler veya bilançolarında olağan operasyonlarının bir parçası olarak bitcoin tutan şirketler dışarıda bırakıldı.
McCarthy konuya ilişkin, "Çoğunlukla sadece hisse fiyatını artırmak için işinizle hiçbir ilgisi olmayan bir şey gidip yapmak kötü niyetli ve iyi düşünülmemiş bir hareketti." ifadesini kullandı.
Natixis CIB teknoloji ve veri araştırmaları uzmanı Eric Benoist de yüzlerce küçük taklitçi şirket hakkında konuştu. Benoist, "Dalgada sörf yapıyorlardı, yutturmacaya biniyorlardı ve modeli kopyalamaya çalışıyorlardı ancak neredeyse haftalık bir temelde piyasaya geri dönebilmek kolay değil." dedi. Benoist ayrıca bu satışların ve tasfiyelerin piyasanın rasyonelleşmesine işaret ettiği değerlendirmesini yaptı.
Şirketler net satıcı konumuna geçti
Bitcoin son 12 ayda uzun süreli bir gerileme yaşadı ve yüzde 30 düşerek 78.000 dolar civarında işlem gördü. Birçok kripto hazine şirketinin hisseleri ise daha da sert çakıldı. Zira kripto para almak için kaldıraçlı bahisler yapan bu şirketler, düşüş yolunda yatırımlarını daha hızlı elden çıkarıyor.
En büyük 50 bitcoin sahibi, bu yılın temmuz ayında Strategy'nin öncülüğünde net alıcı konumundan net satıcı konumuna geçti. BitcoinTreasuries.net verilerine göre şirketler temmuz ayında aldıklarından 2.500 daha fazla bitcoin sattı. Satılan bu varlıkların değeri yaklaşık 160 milyon dolardı.
Yıllarca bitcoin'lerini asla satmayacağına yemin eden Saylor, bu yaz Strategy varlıklarını elden çıkarmaya başladığında taktik değiştirdi. Şirket faiz getiren araçlarının sahiplerine ödeme yapmak için nakde ihtiyaç duyuyordu. Bu nedenle haziran sonu ile ağustos ortası arasında yaklaşık 7.000 bitcoin satıldı. Satıştan 430 milyon dolar elde edildi.
Saylor sert eleştirilere yanıt olarak "asla satma" mantrasının kurumsal varlıkları değil kişisel varlıkları kastettiğini savundu. X hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, "Strategy halka açık bir şirket, benim cüzdanım değil." ifadesini kullandı.
Geçen yıl UTXO Management ve Pantera Capital gibi risk sermayesi firmaları çok sayıda kripto hazine şirketine yüz milyonlarca dolar yatırdı. Cantor Fitzgerald gibi yatırım bankaları da anlaşmaları bir araya getirmişti. Ancak Value Creation Co adındaki Japon bir pazarlama şirketi de dahil olmak üzere diğer birçok küçük bitcoin sahibinin hisseleri büyük ölçüde çakıldı.
Diğer kripto varlıklarda da tablo aynı
Diğer token'ları hızla satın alan şirketler de benzer bir kaderi paylaştı. Dünyanın en büyük ether sahibi olan Bitmine Immersion Technologies'in hisseleri, Temmuz 2025'teki zirvesinden bu yana yüzde 85 düştü.
ABD'li bir temizlik ürünleri şirketi, yapay zekâ alanına yönelmek için bu ay Dogecoin varlıklarını elden çıkardı. Eski ABD Başkanı Donald Trump'ın medya grubu ise Crypto.com borsasına bağlı token'ları satın alma planını iptal etti.
Bu yılki satışlarına rağmen Strategy'nin bitcoin rezervi dünyadaki şirketler arasında açık ara liderliğini koruyor. Uzman Benoist, Saylor'un bu kadar çok bitcoin tutmanın nihai amacını açıklaması halinde piyasanın daha olumlu tepki verebileceğini söyledi.
Benoist, "Ne amaçla? Eğer dünyanın dört bir yanındaki yatırımcılara ulaşacaksanız, onlara o büyük resmi vermeniz gerekir çünkü aksi takdirde birikimi finanse etmek giderek zorlaşacaktır." dedi.
Yatırımcı hissiyatındaki bozulmaya rağmen Saylor kendi modeline bağlı kalmaya devam ediyor. Saylor yakın zamanda yaptığı bir açıklamada Strategy'nin zaman içinde net bir bitcoin alıcısı olmasını beklediğini kaydetti.