Küresel petrol piyasası, 2026 yılına arz ve talep dengesindeki belirsizliklerle başladı. Bir yanda dünyanın en büyük rezervlerine sahip Venezuela'nın yeniden oyuna dönme ihtimali, diğer yanda İran'da artan gerilim ve ABD yaptırımları, Brent petrolün yönünü tayin etmekte zorlanmasına neden oluyor. Yılın ilk haftasını 60 dolar seviyesinde kapatan Brent petrol, 16 Ocak haftasında yüzde 4,8 artışla 63,63 dolara yükseldi.
Londra Enerji Kulübü Yönetim Kurulu Başkanı ve Forbes Türkiye yazarı Mehmet Öğütçü, 2026 petrol piyasasının klasik arz-talep denkleminden çok risk algısıyla şekillendiğini belirtti.
"Piyasa iki zıt kuvvetin etkisinde"
Piyasaların aynı anda iki zıt kuvvetin baskısı altında olduğunu vurgulayan Öğütçü, "Venezuela fiyatları aşağı iterken, İran fiyatı doğrudan yukarı çekmese bile oynaklığı belirgin biçimde artırıyor. Bu nedenle 2026'yı tek bir Brent rakamıyla değil, bir senaryo bandıyla okumak gerekiyor" dedi.
Venezuela'da ABD'nin askeri müdahalesi sonrası petrol sektörünün ABD'li şirketlere açılacağı mesajının verilmesi, Vitol ve Trafigura gibi devlerin Venezuela petrolünü Asya pazarına taşıması gibi somut gelişmelere yol açtı. Öğütçü, bu sürecin ABD onayıyla ilerlediğini ve arz tarafında bir rahatlama yarattığını ifade etti.
Buna karşın İran tarafında tam tersi bir tablo hakim. Protestoların yarattığı siyasi stres ve ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile ticaret yapan ülkelere yüzde 25 gümrük vergisi uygulama kararı, arz kesintisi endişelerini canlı tutuyor. Öğütçü, İran'ın denizlerde bekleyen 170 milyon varillik rekor petrol stoğunun hem bir tampon hem de belirsizlik kaynağı olduğunu belirtti.
Üç farklı senaryo masada
Mehmet Öğütçü, 2026 yılı için petrol piyasasında üç farklı senaryonun öne çıktığını kaydetti:
- Baz Senaryo (55-65 Dolar): Küresel arzda günlük 150-300 bin varillik sınırlı bir artış öngörülüyor. Venezuela'dan gelen arz artışı fiyatları baskılarken, İran riski dönemsel yükselişlere neden olur. Fiyatların 55-65 dolar bandında dengelenmesi bekleniyor.
- Düşük Senaryo (45-55 Dolar): Venezuela'dan gelen petrolün kesintisiz akması ve İran'da tansiyonun düşmesi durumunda, küresel arz fazlası belirginleşir ve fiyatlar 45-55 dolar aralığına geriler.
- Yüksek Senaryo (70-85 Dolar): İran'da iç gerilimin ihracatı fiilen vurması, Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik endişeleri ve yaptırımların sertleşmesi durumunda fiyatlar 70-85 dolar bandına tırmanabilir.
"Hızlı arz artışı beklentisi yanıltıcı olabilir"
Öğütçü, yılın başında piyasada hakim olan "hızlı arz artışı" beklentisine karşı temkinli olunması gerektiğini vurguladı. OPEC verilerine göre Aralık 2025'te İran ve Venezuela üretiminde düşüş yaşandığını hatırlatan Öğütçü, "2026 için temel cümle şu: Venezuela fiyat seviyesini aşağı çekebilir, İran ise oynaklığı yukarı taşır" dedi.
Piyasa oyuncuları neye dikkat etmeli?
Yatırımcıların 2026'da beş ana başlığı yakından izlemesi gerektiğini belirten Öğütçü, bunları şöyle sıraladı:
- Venezuela'nın fiili ihracat rakamları ve tanker hareketleri.
- İran'daki protestoların enerji altyapısına etkisi.
- ABD'nin İran ile ticaret yapanlara uygulayacağı gümrük tarifelerinin kapsamı.
- OPEC+ grubunun üretim disiplini.
- Hürmüz Boğazı ve Orta Doğu'daki jeopolitik riskler.
Öğütçü sözlerini şöyle tamamladı: "Venezuela bir dönüş hikayesi yazabilir ancak İran dosyası sürekli yeni bir belirsizlik ekliyor. Brent petrolün fiyatı Caracas'taki terminal kadar, Tahran sokakları ve Washington'daki karar masasında belirlenecek.