Yatırımcılar, Orta Doğu'daki çatışmaların küresel piyasalarda kalıcı bir iz bırakacağı konusunda uyarılarda bulundu. Emtia fiyatları ve tahvil getirilerinin, bir barış anlaşmasına varılsa bile kısa süre içinde çatışma öncesi seviyelere dönmesi beklenmiyor.
Amerika Birleşik Devletleri ve İran'ın salı günü iki haftalık ateşkes ilan etmesine rağmen enerji fiyatları savaş öncesi seviyelerin çok üzerinde seyrediyor. Yatırımcılar, Körfez altyapısındaki hasarın ve Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatmasının ardından yaşanan güven kaybının toparlanmayı zorlaştıracağını ifade ediyor.
Aviva Investors temel gelir ve yatırım yapılabilir kredi birimi başkanı James Vokins, "Bu durum Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının ötesine geçiyor. Kalıcı bir ateşkes sağlansa bile piyasalarda daha yüksek bir risk primi gerektirecek, daha uzun süreli bir hasar kalacağını düşünüyorum." dedi.
Tahvil ve hisse senedi piyasalarında dalgalanma
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları mart ayı boyunca hisse senetleri ve tahvillerde eş zamanlı düşüşlere yol açtı. Bu durum, dünya petrol ve gazının beşte birinin geçtiği dar su yolunun kapanmasına neden oldu. Ancak piyasalar ateşkes kararıyla birlikte hızla toparlandı.
Avrupa devlet tahvilleri ve hisse senedi piyasaları çarşamba günü son yılların en iyi gününü kaydetti. Buna rağmen uluslararası petrol göstergesi Brent ham petrol, son işlemlerde sert düşüşler yaşasa da savaş arifesindeki fiyatından yaklaşık yüzde 35 daha yüksek seviyede bulunuyor. Yatırımcıların büyük merkez bankalarının faiz indirimi beklentilerini azaltmasıyla yükselen tahvil getirileri de halen yüksek seyrediyor.
Savaşa girerken dört yılın en düşük seviyesini gören faize duyarlı iki yıllık Hazine tahvilinin getirisi çatışma öncesine göre 0,4 yüzde puan daha yüksek seviyede. Enerji ithal eden ekonomilerin küresel petrol fiyatlarına karşı özellikle savunmasız olduğu Avrupa'da ise getiriler daha da arttı. İngiltere, Almanya ve İtalya'daki iki yıllık tahvil getirileri çatışmaların arifesine kıyasla 0,5 yüzde puanın üzerinde seyretmeye devam ediyor.
Lombard Odier makro stratejisti Bill Papadakis, "Ateşkes kalıcı olsa bile çatışma yeterince uzun sürdü ve geride ciddi bir hasar bıraktı. Bugün itibarıyla makul herhangi bir makro senaryo, çatışma öncesi görünüme kıyasla anlamlı derecede daha kötü görünüyor." değerlendirmesini yaptı.
Amerikan dolarına yönelik güven kaybı
Amerikan doları ve Hazine tahvilleri tarihsel olarak risksiz varlıklar olarak görülüyor ve dünya çapında rezerv olarak kullanılıyor. Ancak ABD Başkanı Donald Trump'ın müttefikleri uzaklaştırması ve artan ulusal borç, varlıklar üzerindeki risk seviyelerini yükseltti. İran savaşıyla birlikte bu durum daha da kötüleşti.
Bespoke Investment Group makro stratejisti George Pearkes, "Amerikan varlıklarında savaş öncesine kıyasla kesinlikle daha büyük bir risk primi fiyatlanıyor." ifadesini kullandı.
Vontobel yatırımlar başkanı Andrew Jackson, şirket müşterilerinin dolar konusunda giderek daha fazla endişe duyduğunu belirtti. Jackson, "Pek çok kişi bize gelip İsviçre'nin istikrarını sevdiklerini söylüyor. ABD ekonomisi halen dünyadaki baskın ekonomi ancak güven ve öngörülebilirlik şu anda kesinlikle daha düşük." dedi.
Uluslararası yatırımcıların borç sürdürülebilirliği ve ABD'nin dünyanın geri kalanıyla ilişkileri nedeniyle dolar konusunda endişeli olduğunu söyleyen Jackson, "Dolar eğrisi muhtemelen artık risksiz bir eğri değil." şeklinde konuştu.
DoubleLine tahvil portföy yöneticisi Bill Campbell ise çatışmanın kendisini ABD dışındaki yatırımları çeşitlendirmeye teşvik ettiğini aktardı. Campbell bir yatırımcı notunda, "Yerel gelişmekte olan piyasalar tahsisatımızı artırmayı düşünüyoruz. Bu, ileriye dönük olarak bizimle kalacak bir trend. Mart ayında gördüğümüz dalgalanma bunu çok cazip hale getiriyor." değerlendirmesini yaptı.
Avrupa piyasalarında kalıcı endişeler
Morgan Stanley Investment Management portföy çözümleri grubu baş yatırım sorumlusu Jim Caron, savaşın Avrupa hisse senetlerinde düşük ağırlıklı bir pozisyona geçmesine neden olduğunu belirtti. Bölgedeki hisse senetleri ve tahviller mart ayı boyunca ABD'deki benzerlerinden daha sert satıldı. Bu durum Avrupa'nın küresel petrol ithalatına olan savunmasızlığının bir yansıması olarak değerlendirildi.
Caron, "Petrolün bu yılın başlarında gördüğümüz düşük seviyelere geri döneceğini sanmıyorum. Bu durum Avrupa'nın çok daha sert bir karşı rüzgârla karşılaşacağı anlamına geliyor. Portföylerde harekete geçiyoruz ve Avrupa'daki aşırı ağırlığımızı azaltıyoruz." diye konuştu.
Citi Avrupa ve küresel hisse senedi stratejisi başkanı Beata Manthey de enerji şokunun uzun vadeli etkisinin şu anda Avrupa için tam bir yükseliş senaryosu sunmayı zorlaştırdığını söyledi.
Haftalar süren çatışmaların ardından İran ve ABD salı günü ateşkese vardı. Ancak İsrail'in Lübnan'ı bombalamaya devam etmesiyle birlikte gerilimler hemen ortaya çıktı.
Barclays küresel araştırma başkanı Ajay Rajadhyaksha, "Ateşkesler savaşları bitirir ancak onları geri almaz. Çatışma, silahlar sussa bile geri dönmeyecek bazı şeyleri geride bıraktı." dedi.