Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2026 yılı sonuçları çocukların dijital dünyadaki alışkanlıklarını gözler önüne serdi.
Çocuklarda telefon kullanımı yüzde 80'i aştı
Araştırmaya göre 6-17 yaş grubundaki çocukların cep telefonu veya akıllı telefon kullanım oranı yüzde 80,1 olarak kaydedildi. Bu oran yaş gruplarına göre incelendiğinde, 6-10 yaş grubu için yüzde 66,2, 11-17 yaş grubu için ise yüzde 89,8 oldu. Cep telefonu kullanan çocukların yüzde 97,4'ü ise cihazlarını düzenli olarak kullandıklarını beyan etti.
Kullanım amaçları değerlendirildiğinde yaşa göre farklılıklar öne çıktı. 6-10 yaş grubunda oyun oynama yüzde 73,3 ile ilk sırada yer aldı. 11-17 yaş grubunda ise yüzde 87,8 ile internette gezinme öne çıktı. Düzenli cep telefonu veya akıllı telefon kullanan çocukların yüzde 37,8'i telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini belirtti.
İnterneti en çok video izlemek için kullandılar
Çocuklarda genel internet kullanım oranı ise yüzde 92,7 oldu. Düzenli internet kullanan çocuklarda günde iki saat ve daha fazla süre internette vakit geçirenlerin oranı hafta içi yüzde 53,0 iken hafta sonu yüzde 63,4'e ulaştı. Çocukların internet kullanım amaçları incelendiğinde ilk sırada yüzde 86,2 ile video izleme yer aldı. Bunu yüzde 80,3 ile ders çalışma, ödev/sunum hazırlama ve yüzde 75,1 ile sosyal medya kullanımı izledi. En az yürütülen faaliyet ise yüzde 17,9 ile çevrimiçi derse veya kursa katılma oldu.
Öte yandan, sosyal medya kullanan çocukların oranı yüzde 69,8 olarak tespit edildi. Erkek çocukların yüzde 71,4'ü sosyal medya kullanırken bu oran kız çocuklarında yüzde 68,1 oldu.
Ekran süresi kitap okumayı ve uykuyu etkiledi
Dijital oyun oynadığını belirten çocukların oranı yüzde 68,1 oldu. Düzenli olarak oyun oynayan çocuklar en fazla yüzde 48,1 ile macera/aksiyon türünü seçti. Çocuklara oyun oynamaya dair düşünceleri sorulduğunda, 6-10 yaş grubunda en fazla "fazla oyun oynamanın sorumluluklarını aksatmasına neden olması" yanıtı verildi. 11-17 yaş grubunda ise ilk sırada "ebeveynlerinin çok fazla oyun oynadıklarını düşünmeleri" yer aldı.
Çocukların ekran başında geçirdikleri sürenin yaşamları üzerindeki etkileri de incelendi. Araştırmaya göre çocukların yüzde 48,3'ü "Daha az kitap okuyorum" ifadesine katıldığını bildirdi. "Daha az ders çalışıyorum" diyenlerin oranı yüzde 42,2 olurken, "Ailemle daha az vakit geçiriyorum" ifadesine katılanların oranı yüzde 33,0 oldu. Yüzde 25,4'lük bir kesim ise ekran süresi nedeniyle daha az uyuduğunu belirtti.
Siber zorbalık en çok akranlardan geldi
Araştırmada ilk kez incelenen 11-17 yaş grubundaki üretken yapay zeka kullanımı yüzde 63,0 olarak ölçüldü. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 60,6, kız çocuklarda yüzde 65,5 oldu. Yapay zekayı en çok yüzde 88,1 oranıyla örgün eğitim amacıyla kullandılar.
Siber zorbalık vakaları da araştırmada önemli bir yer tuttu. Siber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı yüzde 10,2 oldu. Zorbalığa uğrayan 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 73,3'ü bu kişilerin yüz yüze tanıştıkları arkadaşları veya akranları olduğunu belirtti.
Çocuklar siber zorbalığa en fazla yüzde 56,5 oranıyla anlık mesajlaşma uygulamalarında maruz kaldı. Bunu yüzde 51,1 ile kısa mesajlar ve yüzde 40,7 ile sosyal medya platformları takip etti. Çocukların karşılaştığı siber zorbalık türlerinde ise ilk sırayı yüzde 80,3 ile kırıcı veya incitici mesajlar aldı.
Daha önceki yıllarda 6-15 yaş grubunu kapsayan araştırma, 2026 itibarıyla 6-17 yaş grubundaki bireyleri kapsayacak şekilde genişletildi. Bu yılki araştırmaya ayrıca 11-17 yaş grubundaki çocukların üretken yapay zeka kullanım durumları ve siber zorbalığa ilişkin göstergeler de dahil edildi.