Petrol fiyatları pazartesi günü düşüş gösterdi. Bu düşüşte ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamaları büyük ölçüde etkili oldu. Trump, ABD'nin dizel tedarik anlaşmasının ardından Ukrayna ve Rusya'nın enerji tesislerine yönelik saldırıları durdurma kararı aldığını söyledi. Bu gelişme, piyasalarda daha fazla Rus arzı beklentisi yarattı.
Brent ham petrol vadeli işlemleri 1,54 dolar veya yüzde 1,47 düşerek varil başına 103,18 dolara geriledi. ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolü ise 1,54 dolar veya yüzde 1,68 düşüşle varil başına 90,31 dolar oldu. ICE motorin vadeli işlemleri de yüzde 3 oranında düşerek metrik ton başına 1.436 dolara indi.
Trump'ın dizel anlaşması ve ateşkes açıklaması
Başkan Trump cuma günü, Rusya'nın ABD ve küresel piyasalara derhal 300 bin metrik tondan (2,25 milyon varil) fazla dizel tedarik edeceğini açıkladı. Rusya'nın kasım ayında 500 bin ton, hemen ardından ise 1 milyon ton daha dizel tedarik edeceğini ekledi. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre küresel günlük dizel tüketimi 29 milyon varile yakın bir seviyede bulunuyor.
Trump pazar günü beklenmedik bir şekilde Ukrayna ve Rusya'nın enerji ateşkesi konusunda anlaştığını da duyurdu. Ancak Ukrayna lideri Volodimir Zelenskiy enerji ateşkesinin detaylarını görmek için hala beklediğini söyledi. Rusya ise konuyla ilgili hiçbir yorum yapmadı. Öte yandan Axios, ateşkesin sadece rafinerileri kapsayan daha dar bir teklif olduğunu bildirdi.
Ateşkesin kalıcılığına dair şüpheler sürüyor
KCM Trade Baş Analisti Tim Waterer, duyuruların ani arz baskısının bir kısmını hafiflettiğini belirtti. Waterer, "Bu tür bir ateşkesin geçerliliği ve uzun ömürlülüğüne dair sorular devam ediyor. Gerçekten tutunacağına dair daha net kanıtlar olmadan geri çekilmenin boyutunun sınırlı kalması muhtemel." değerlendirmesini yaptı.
Uluslararası Enerji Ajansı İcra Direktörü Fatih Birol da pazar günü benzer bir uyarıda bulundu. Birol, "Tüm üyeler ek dizel salımlarının gerekli olup olmadığını değerlendirmeli. Henüz taahhüt ettikleri hacimleri tam olarak teslim etmeyen ülkeler dizeli önceliklendirerek kalan salımlarını hızlandırmalı." dedi.
Orta Doğu'daki çatışmalar fiyatları yukarı itiyor
Ateşkes haberlerine rağmen Orta Doğu'daki çatışmalar Brent petrolü 100 doların üzerinde desteklemeye devam etti. Husiler, cumartesi günü Riyad uluslararası havalimanına düzenlenen bir saldırının sorumluluğunu üstlendi. Bu saldırıda 13 kişi hayatını kaybederken 300'den fazla kişi yaralandı. Suudi yetkililer pazar günü havalimanına düzenlenen yeni bir saldırıda da yaralananlar olduğunu bildirdi.
Trump cumartesi günü yaptığı açıklamada, ABD'nin Husilere yönelik Suudi saldırılarına katılmayı düşündüğünü söyledi. Bu gelişme, ABD ve İsrail'in şubat ayında başlattığı İran'la olan daha geniş çaplı savaşın bir yansıması olarak görülüyor.
Hürmüz Boğazı'nda tanker saldırıları tırmanıyor
Ekim ayında Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerlere yönelik yeni saldırılar rapor edildi. Bu durum, eylül ayında Orta Doğu ham petrol ihracatında görülen toparlanmayı yavaşlatma tehdidi taşıyor. Argus'un gemi takip verilerine ve Hindistan denizcilik bakanına dayandırdığı habere göre pazar günü iki tankere daha saldırı düzenlendi. Saldırıların biri Hürmüz'de, diğeri ise Umman açıklarında gerçekleşti.
Hedeflerden birinin 8 Ekim'de yola çıkan Irak ham petrolü yüklü bir Suezmax olduğu açıklandı. Hindistanlı üst düzey denizcilik yetkilisi, geminin bilinmeyen bir mermiyle vurularak yangın çıktığını ve şu an itibarıyla iki denizcinin kayıp olduğunu bildirdi. İngiltere Deniz Ticaret Organizasyonunun (UKMTO) bildirdiğine göre diğer saldırıda ise bir ürün taşıyıcısı dron ile vuruldu. Daha önce de Umman'ın Sohar demirleme sahası yakınlarında başka bir tanker dron ile hedef alınmıştı.
Yeni Delhi dışişleri bakanlığı, artan gerilimle ilgili endişelerini dile getirdi. Bakanlık, "Hindistan, devam eden çatışmaların diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesi ve gerilimin derhal düşürülmesi ihtiyacını yineliyor. Ticari gemilere, denizcilere ve sivil altyapıya yönelik saldırılar durmalı. Uluslararası sular üzerinden deniz ticaretinin güvenli ve engelsiz akışı uluslararası hukuka uygun olarak desteklenmeli." ifadesini kullandı.
İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), son haftalarda Hürmüz Boğazı'ndaki tankerlere yönelik saldırılarını artırdı. Saldırılarda Umman kıyısı yakınlarındaki güney koridoru boyunca boğazı karanlık modda geçmeye çalışan gemiler hedef alınıyor. ABD Donanması ise İran bağlantılı gemileri vuruyor ve bu durum bölgedeki denizcilik risklerini zirveye taşıyor.
İran devlet medyasında yer alan IRGC Deniz Kuvvetleri açıklaması, gerilimin boyutunu gözler önüne serdi. Kurum, "Hürmüz Boğazı sınırları içinde navigasyon ve tanımlama sistemlerini kapatan tüm gemiler düşman olarak tanımlanacak. Bu gemilere karşı sert ve kararlı bir şekilde müdahale edilecek." açıklamasını yaptı.
Bankalar fiyat beklentilerini revize etti
Goldman Sachs, aralık ayı için Brent ham petrol fiyatı tahminini 85 dolardan 90 dolara yükseltti. Daan Struyven liderliğindeki analistler, varil başına 20 doların biraz üzerinde bir risk primi hesapladıklarını paylaştı. Analistler, "Orta Doğu arzının devam eden adaptasyonunun nihayetinde ham petrol fiyatlarını düşüreceği yönündeki temel senaryomuzu koruyoruz. Ancak potansiyel yeniden tırmanma hala önemli net yukarı yönlü risk oluşturuyor." değerlendirmesini yaptı.
Kurum yetkilileri, ABD-Avrupa nakliye maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle WTI fiyatlarının Brent'e kıyasla alışılmadık derecede düşük seyrettiğine dikkat çekti. Analistler, "WTI fiyatlarının 2026 aralık ayında ortalama 81 dolar ve 2027'de 73 dolar olacağını öngörüyoruz." diye ekledi.
Tüm bu gelişmelerin yanı sıra Meksika Körfezi'nde de hareketlilik yaşanıyor. Enerji devleri Shell, Chevron ve BP, Isaias Kasırgası'nın cumartesi günü erken saatlerde karaya vurmasının ardından harekete geçti. Şirketler, personeli yeniden görevlendirmek ve platformlarında üretimi yeniden başlatmak için çalışmalara başladı.