ABD’de milyarderler, müzisyenler, spor takımı sahipleri gibi çeşitli sektörlerden ünlü isimlerin jet vergilerini zamanında ödemediği ortaya çıktı. Los Angeles Times’ın haberine göre Jeff Bezos, Rihanna gibi isimlere 240 bin dolara varan miktarda ödenmemiş faturalar gönderildi.
Öne çıkanlar
• Uçakları üzerinden yıllık yüzde 1 oranında emlak vergisine tabi olan Kaliforniya’daki özel jet sahiplerinin vergilerini zamanında ödemediği ortaya çıkdı. Bunun üzerine Los Angeles County Değerlendirme Dairesi Başkanı Jeff Prang, ünlü isimlerden oluşan uzun bir listeye toplam 38 milyon dolarlık fatura gönderdi.
• The Times’ın elde ettiği ve özel uçakların sahipliğini araştıran JetSpy adlı şirket tarafından doğrulanan listeye göre vergi faturası gönderilen milyarderler arasında Amazon’un kurucusu Jeff Bezos (244 bin dolar), Rams takımının sahibi Stan Kroenke (290 bin dolar), Rihanna (104 bin dolar), Nike’ın kurucu ortağı Phil Knight (89 bin dolar) ve South Park dizisinin yaratıcıları Trey Parker ile Matt Stone (95 bin dolar) bulunuyor.
• Vergi, havada olmadıkları zamanların büyük bölümünde Kaliforniya'da kalan uçaklar üzerinden alınıyor. Vergisini ödemeyenlerden ayrıca ceza ücreti tahsil ediliyor.
• Ünlü jet sahiplerinin temsilcilerinin çoğu The Times’a, Los Angeles County vergisini ödemeleri gerektiğini bilmediklerini ve durumdan haberdar olur olmaz vergiyi ödediklerini söyledi. Ancak Bezos ve Knight da dahil olmak üzere bazı isimler, 30 Haziran son ödeme tarihine kadar borçlarını ödememişti.
• Televizyondaki “Judge Judy” programıyla tanınan Judy Sheindlin, The Times’a 2022 ve 2025 yıllarına ait aldığı iki faturayı, avukatlarının konuyla mücadele etmesinin daha pahalıya mal olacağını düşündüğü için “gönülsüzce” ödediğini söyledi.
• Haksız yere vergilendirildiğini düşünenler faturalarına itiraz edebilir ve uçağın eyalet dışında geçirdiği süreye göre verginin düşürülmesini sağlayabilir. Pang’ın ofisindeki çalışanlar ise çok sayıda itirazla karşılaşmaya hazırlandıklarını söyledi.
• Verginin uygulanabilmesi için uçakların ya da sahiplerinin Kaliforniya’da kayıtlı olması gerekmiyor.
• Küresel özel jet filosunun büyüklüğü, 2000 yılında 9 bin 895 uçak varken 2022 yılında 23 bin 133 uçağa çıkarak yüzde 133 arttı.
Arka plan
Vergi değerlendirme uzmanları ve diğer yetkililer için hangi uçakların vergilendirilmesi gerektiğini belirlemek uzun zamandır zordu. Bunun nedeni, uçakların özel hangarlarda veya özel mülklerde saklanmasının nispeten kolay olması. Ancak Prang’ın ofisi kısa süre önce bir uçağın zamanını tam olarak nerede geçirdiğini gösteren tartışmalı ADS-B Out konum verilerini elde etti. Bu sistem, geleneksel radardan farklı olarak uydu tabanlı GPS konumlandırmasını kullanıyor ve bir alıcısı olan herkese uçak verilerini saniyede bir kez yayınlıyor. The Times’a göre bu sistem, bir uçağın konumunu belirlemenin en doğru yöntemlerinden biri olarak kabul ediliyor. ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) de çarpışmaları önlemeye yardımcı olmak amacıyla uçakların bu sistemi kullanmasını zorunlu hale getirdi.
Ancak bu verilerin uçak sahiplerini vergilendirmek amacıyla kullanılması tartışmalara yol açtı ve bazı eyaletler yerel yetkililerin bu verileri incelemesini yasakladı. Cumhuriyetçiler, verilerin nasıl kullanılabileceğini sınırlandırmaya çalışıyor. Bunun gerekçesi olarak da mahremiyetle ilgili endişelerin pilotları “potansiyel olarak hayat kurtarıcı bu teknolojiyi” kurmaktan caydırdığını söylüyorlar.