Bill Gates, 2024’te Gates Vakfı’ndan ayrılırken verdiği sözün bir parçası olarak, eski eşi Melinda French Gates’in vakıflarına 2 milyar dolar tutarında ek ödeme yaptı. O yıla ait yeni yayımlanan kâr amacı gütmeyen kuruluş beyanları, Bill’in Melinda’nın iki vakfı olan Pivotal Philanthropies Opportunities ve Pivotal Philanthropies Momentum’a 982 milyon dolar bağışladığını gösteriyor.
Bu tutar, Bill’in Melinda’ya ait diğer iki vakfa bağışladığı ve 2024 vergi beyannameleri son iki ay içinde daha önce yayımlanan 8,9 milyar dolara ek olarak geldi. Melinda’nın ana hayırseverlik aracı olan Pivotal Philanthropies’e yapılan 7,9 milyar dolarlık bağışı ilk kez Forbes yazmıştı. Pivotal Philanthropies Pathways’e yapılan 982 milyon dolarlık bağış ise ilk olarak New York Times tarafından duyurulmuştu.
12,5 milyar dolarlık anlaşma
Son bağışlarla birlikte Bill’in Melinda’nın dört vakfına yaptığı toplam bağış 10,8 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, Melinda’nın 2024’te ortak vakıflarından istifa ettiğinde yeni girişimlerini finanse etmek için üzerinde anlaşılan 12,5 milyar doların 1,7 milyar dolar altında. Ancak Pivotal sözcüsüne göre taraflar arasındaki anlaşma yerine getirilmiş durumda. Kalan tutarın ne zaman ve nereye verildiği ise net değil.
İkilinin hayırseverlik alanında uzun bir geçmişi bulunuyor. Bill & Melinda Gates Vakfı’nı 2000 yılında, devasa servetlerinin büyük kısmını bağışlama niyetiyle birlikte kurdular. Forbes’a göre Bill ve Melinda’nın güncel net servetleri sırasıyla 106 milyar dolar ve 29,6 milyar dolar. Birlikte, Pivotal Philanthropies aracılığıyla yapılan en az 543 milyon dolar da dahil olmak üzere, diğer sivil toplum kuruluşlarına en az 52,6 milyar dolar bağışladılar. Bu miktar, onları dünyanın en büyük ikinci bağışçıları arasına yerleştiriyor.
2024’e kadar toplam 83,3 milyar dolarlık hibe dağıttı
Neredeyse yirmi yıl boyunca dünyanın en cömert hayırseveri Warren Buffett’tan da her yıl bağış alan ve adı daha sonra değiştirilen Gates Vakfı kuruluşundan 2024’e kadar toplam 83,3 milyar dolarlık hibe dağıttı. Tüberkülozu azaltma ve çocuk felcini ortadan kaldırma gibi çalışmalarıyla tanınan vakıf, küresel sağlık üzerinde giderek daha sarsıcı bir etki yarattı. Yıllık 9 milyar dolarlık bütçesiyle, 2026 ve 2027 yılları için toplam 6,2 milyar dolar bütçe ayıran Dünya Sağlık Örgütü’nü geride bırakıyor.
Bill ve Melinda, 2021’deki boşanmalarının ardından birkaç yıl boyunca vakıfta birlikte çalışmaya devam etse de Melinda Mayıs 2024’te istifasını açıkladı. O dönemde LinkedIn’de yazdığı bir paylaşımda Bill’in, “kadınlar ve aileler adına yaptığı çalışmaları finanse etmek” üzere kendisine 12,5 milyar dolar transfer etmeyi kabul ettiğini belirtti.
Bu tarihe gelindiğinde Melinda, kendi hayırseverlik girişimlerini zaten oluşturmaya başlamıştı. 2015’te Pivotal adıyla bir çatı kuruluş kurdu; 2022’de onun özel vakıf kolunu, 2023’te ise üç küçük şubeyi; Pivotal Momentum, Opportunities ve Pathways'i hayata geçirdi. Beşinci bir vakıf olan Firefinch, henüz herhangi bir bağış aldığını bildirmedi. Bu beş vakfın misyonlarının birbirinden nasıl ayrıldığı net değil ancak hepsi, internet sitesine göre “ABD’de ve dünya genelinde kadınlar ve gençler için sosyal ilerlemenin hızını artırmak” amacıyla çalışan Pivotal’ın bir parçası.
Ana Pivotal vakfı, 2024’te 487 milyon dolar dağıttı ve geçen yıl, dünya genelinde 80’den fazla kadın sağlığı kuruluşunu finanse eden 250 milyon dolarlık bir proje de dahil olmak üzere birçok dikkat çekici girişimi duyurdu. Pivotal’ın daha küçük vakıflarının hiçbiri, 2024 vergi beyannameleri itibarıyla herhangi bir hayır amaçlı dağıtım yapmamıştı. Pivotal ekosistemi ayrıca savunuculuk faaliyetlerine odaklanacak ve siyasi bağışlar yapacak olan Pivotal Initiatives Fund adlı bir sosyal refah kuruluşunu da içeriyor. Buna ek olarak Pivotal Ventures adlı özel bir yatırım şirketi bulunuyor.
Muhtemelen 2024’te eski eşinin hayırseverlik çalışmalarına giden yüksek meblağlar nedeniyle, Bill aynı yıl Gates Vakfı’na çok daha az bağış yaptı; vakfın kendisine ve onu finanse eden hayır amaçlı tröste yalnızca 104,7 milyon dolar verdi. 31 Temmuz itibarıyla bu tröst aracılığıyla 86 milyar dolarlık bir bağış fonuna sahip olan vakfın, 2045’te planlanan kapanışına kadar dağıtacak hala bol miktarda kaynağı bulunuyor.