Çinli yapay zeka modeli geliştiricisi Knowledge Atlas Technology, ocak ayında Hong Kong’da halka açıldığında piyasaya oldukça sönük bir giriş yaptı. Ancak Zhipu adıyla tanınan şirket, istikrarlı teknolojik ilerlemeler kaydettikçe hisseleri bu yıl yaklaşık yüzde bin yükseldi ve bu olağanüstü rallinin ortasında Yönetim Kurulu Başkanı Liu Debing’in serveti 22,4 milyar dolara ulaştı. 50 yaşındaki iş insanı, son dönemde Çin’de yaşanan yapay zeka patlamasının yarattığı halka arz dalgası sayesinde ortaya çıkan en zengin milyarder oldu. Forbes’un Gerçek Zamanlı Milyarderler Listesi’ne göre ülkenin en zengin 15. kişisi konumunda bulunuyor. Zhipu’nun baş bilim insanı ve aynı zamanda Tsinghua University Bilgisayar Bilimleri Profesörü olan Tang Jie de şirketteki hisseleri sayesinde yaklaşık 5 milyar dolarlık servete sahip.
ABD geçen yıl kara listeye aldı
Araştırma şirketi 86Research’te görev yapan Şanghay merkezli analist Charlie Chai’ye göre yatırımcılar, Zhipu’nun “çok küçük ve çok marjinal bir oyuncu” olmaktan çıkıp “gerçek bir teknoloji şampiyonu” haline geldiğine inanıyor. Pekin merkezli şirket, geçen yıl ulusal güvenlik gerekçeleriyle ABD tarafından kara listeye alınmasının ardından yapay zeka geliştirme kapasitesi konusunda şüphelerle karşı karşıya kalmıştı. Ayrıca ocak ayındaki 558 milyon dolarlık halka arzı sırasında Hong Kong’da işlem gören rakibi MiniMax Group başta olmak üzere yerel rakiplerden yoğun rekabet baskısı görüyordu.
Ancak Zhipu, Huawei ve Cambricon Technologies gibi yerli alternatiflere yönelimin hızlanmasıyla birlikte dünya standartlarında modeller geliştirmeyi başardı. Şirket, şubat ayında akıl yürütme ve kod yazma yeteneklerine sahip GLM-5 adlı yapay zeka modelini tanıttı. Zhipu’ya göre bu model, Anthropic’in geçen kasım ayında piyasaya sürdüğü Claude Opus 4.5 ile benzer performans sergiliyor.
Nisan ayında piyasaya sürülen güncellenmiş GLM-5.1 sürümü ise yanıt hızında önemli ilerlemeler kaydetti. Macquarie Capital’in mayıs ayında yayımladığı araştırma notuna göre bu tür iyileştirmeler, özellikle yapay zeka ajanları çağında büyük önem taşıyor. Bu dijital yardımcılar, web siteleri oluşturmak veya iş teklifleri hazırlamak gibi karmaşık görevleri yerine getirmek için modellere daha sık başvuruyor. Bu nedenle çok aşamalı işlemlerde biriken gecikmeler genel performansı ciddi biçimde düşürebiliyor.
Macquarie raporuna göre GLM-5.1, yapay zeka ajanlarının 30 saniye içinde gelişmiş bir web sitesi oluşturmasına olanak tanıyor. Chai’ye göre Zhipu’nun modelleri artık Çin’de Kimi ve Alibaba Group Holding ürünleriyle birlikte birinci ligde değerlendiriliyor. Şirket, yapay zeka araştırmalarını daha da ilerletmek amacıyla Şanghay’daki Nasdaq benzeri Bilim ve Teknoloji İnovasyon Kurulu’nda 38,8 milyon adede kadar yeni hisse ihraç ederek en az 15 milyar yuan (2,2 milyar dolar) toplamayı hedefliyor.
Chai, “Zhipu son aylarda büyük dil modeli performansında çok güçlü ilerleme kaydetti; küresel yarışta birinci sınıf bir konum elde etti ve dünya çapında tanınırlık kazandı. Özellikle akıl yürütme ve kodlama alanındaki yetenekleri çok güçlü; hatta Claude gibi küresel liderlere oldukça yakın" dedi.
Üç uıl içinde satışlarda yüzde 100 büyüme bekleniyor
Geçen yıl Zhipu’nun gelirleri yıllık bazda yüzde 132 artarak 724,3 milyon yuana ulaştı. Ancak araştırma ve geliştirmeye yaptığı büyük yatırımlar nedeniyle zararları da yaklaşık yüzde 60 artarak 4,7 milyar yuana yükseldi. Şirket, geliştiricilerden işlenen veri hacmini ölçen milyon token başına ücret alıyor. Hong Kong merkezli Everbright Securities International stratejisti Kenny Ng’e göre modellerinin giderek daha popüler hale gelmesi sayesinde satışların önümüzdeki üç yıl boyunca en az yüzde 100 büyümesi bekleniyor. Nisan ayında Zhipu, model fiyatlarını en az yüzde 8 artırdı; bu, şubat ayında yapılan yüzde 30’luk zammın ardından iki ay içindeki ikinci fiyat artışı oldu.
Bununla birlikte analistler, piyasa coşkusunun aşırıya kaçmış olabileceği konusunda uyarıyor. Zhipu ve MiniMax Group hisseleri, gün içinde sık sık yüzde 10’dan fazla yukarı veya aşağı hareket edebiliyor. Bu yapay zeka şirketleri, yatırımcıların sektör liderlerini belirlemeye çalışması ve sermayelerini hızla yeniden dağıtması nedeniyle spekülatif işlemlere sıkça konu oluyor. Everbright’tan Ng, Zhipu’nun olağanüstü yükselişi sonrasında “bekle-gör” yaklaşımını tavsiye ediyor. Hedef fiyatını 1.300 Hong Kong doları olarak belirleyen Chai de hissenin şu anda oldukça pahalı olduğu görüşünde.
Chai, “Model şirketleri, iş modeli ve maliyet yapısı açısından çok yeni bir yapıyı temsil ediyor; bu nedenle geleneksel ekonomide karşılaştırılabilecek uygun referans noktaları bulmakta zorlanıyoruz” diyor. Ayrıca Zhipu için belirlediği hedef fiyatın 2030’a kadar olan beş yıllık büyüme beklentilerini zaten içerdiğini ve şirketin yoğun Ar-Ge yatırımları nedeniyle üç yıl boyunca kâr elde edemeyebileceğini ekliyor.