Tarımsal üretim maliyetlerindeki artış seyrini gösteren Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi'nin (Tarım-GFE) Kasım 2025 sonuçları açıklandı. Verilere göre endeks, kasım ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 1,84, bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 34,24 oranında yükseliş kaydetti.
Endeksteki artış trendi uzun vadeli ortalamalara da yansıdı. On iki aylık ortalamalara göre artış yüzde 32,44 olurken, yılbaşına göre (bir önceki yılın Aralık ayına kıyasla) artış oranı yüzde 31,43 seviyesinde gerçekleşti.
Ana gruplarda ibre yukarı döndü
Endeksin ana bileşenlerine bakıldığında, üretim faaliyetleri için hayati öneme sahip olan "tarımda kullanılan mal ve hizmetler" endeksi kasım ayında aylık yüzde 1,96, yıllık bazda ise yüzde 35,49 arttı.
Traktör, makine ve tesisat gibi kalemleri kapsayan "tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler" endeksinde ise aylık artış yüzde 1,10, yıllık artış yüzde 27,01 olarak hesaplandı.
Yıllıkta şampiyon: Veteriner harcamaları
Yıllık değişim oranları incelendiğinde, bazı alt kalemlerdeki fiyat artışlarının genel enflasyonun oldukça üzerinde seyrettiği görüldü. Yıllık bazda en yüksek artış yüzde 65,48 ile veteriner harcamalarında yaşandı.
Veteriner harcamalarını, yüzde 46,09 artışla gübre ve toprak geliştiriciler takip etti. Çiftçinin diğer önemli gider kalemlerinden olan "diğer mal ve hizmetler" grubu yüzde 40,09, tohum ve dikim materyali ise yüzde 37,99 oranında zamlandı.
Buna karşılık yıllık artışın en sınırlı kaldığı kalem yüzde 19,38 ile tarımsal ilaçlar oldu. Bina bakım masrafları (yüzde 21,36) ve binalar (yüzde 22,98) da nispeten düşük artış gösteren diğer gruplar arasında yer aldı.
Aylıkta enerji maliyetleri zorladı
Kasım ayında çiftçinin cebini en çok yakan kalem ise enerji oldu. Aylık bazda en yüksek artış yüzde 4,51 ile enerji ve yağlayıcılar grubunda gerçekleşti.
Enerjiyi, yüzde 1,88 artışla makine bakım masrafları ve yüzde 1,66 artışla tohum ve dikim materyali izledi. Hayvan yemi fiyatları ise bir ayda yüzde 1,64 oranında yükseldi.
Aylık bazda en düşük artış ise yıllık rekorun sahibi olan veteriner harcamalarında (yüzde 0,44) ve diğer mal ve hizmetlerde (yüzde 0,68) görüldü.