Shein gelecek hafta borsada işlem görmeye başladığında, şirket bir zamanlar hayalini kurduğu New York veya Londra yerine Hong Kong’da halka arz olacak. Bu durum, hızlı moda alanında faaliyet gösteren çevrimiçi perakendecinin bir Çin şirketi olarak kimliğini benimsemek zorunda kaldığı uzun yolculuğun simgesi niteliğinde. Merkezini 2021’in sonlarında Singapur’a taşıyan ve yıllarca kendisini küresel bir şirket olarak konumlandıran Shein önce New York’ta, ardından Londra’da halka arz girişiminde bulundu. Reuters’a konuşan kaynaklara göre her iki seferde de Çin’de önemli operasyonları bulunan ve yurtdışında kayıtlı şirketleri denetleyen menkul kıymetler düzenleyicisi de dahil olmak üzere Çinli makamların onayını almayı başaramadı.
Shein’in 2025’in ilk yarısında Hong Kong’da halka arz yapmaya yönelmesinin ardından, kurucusu Sky Xu, Çinli yetkililerle ilişkiler geliştirmeye çalıştı ve Çin’deki kurumlar ile sermaye piyasalarına yönelik temaslarda daha kişisel bir rol üstlendi. Bu çabaları bilen iki kişinin aktardığına göre Xu, bu süreçte daha aktif hale geldi.
Normalde kamuya açık etkinliklerde pek görünmeyen Xu, bu yılın şubat ayında Shein’in üretim merkezinin bulunduğu bölgede düzenlenen bir iş forumunda da konuştu ve Shein’in 1,5 milyar dolarlık yatırım yapacağını açıkladı. Yetkililer ve iş dünyasının liderlerinden oluşan dinleyici kitlesine, “Guangdong’daki köklerimizi derinleştirmeye, Shein’in akıllı tedarik zinciri sistemini geliştirmeye ve birlikte dünya çapında bir moda endüstrisi kümesi oluşturmaya devam edeceğiz” dedi.
Çin’de istihdam mesajı
Bu taahhüt, Shein’in 2012’de kurulduğu doğudaki Nanjing kentinde bir araştırma ve geliştirme merkezini faaliyete geçirmesinden birkaç ay sonra geldi. Kaynaklara göre şirketin bu ticari taahhütlerini öne çıkarma çabaları, Çinli yetkilileri Shein’in özünde hala bir Çin şirketi olduğuna ikna etmeye yardımcı oldu. Bu da şirketin Hong Kong’daki halka arzı için onay almasının önünü açtı.
Shein’in Çin köklerini öne çıkarmaya yönelik diğer girişimlerde ise Guangdong eyaletinin yetkilileri, şirketi merkezi hükümet yetkililerine önemli bir işveren ve ülke içinde istihdam yaratan bir şirket olarak tanıttı. Bu mesaj, Çin’in artan işsizlik sorunuyla giderek daha fazla mücadele ettiği bir dönemde yankı bulmuş olabilir. Kaynaklardan birine göre Shein ayrıca yetkililerle yürüttüğü temaslarda, son derece ucuz ürünlerini Çin’de satmadığını ve deflasyonu körükleyen, düzenleyicilerin de önüne geçme sözü verdiği e-ticaret platformları arasındaki kıyasıya rekabete katkıda bulunmadığını vurguladı. Bunun yerine Shein, denizaşırı faaliyetlerinin ülkeye dolar getirerek Çin ekonomisine katkı sağladığını savundu.
26,5 milyar dolar değerleme
5 dolarlık üstler ve 10 dolarlık elbiseler satmasıyla tanınan Shein, halka arzında 1,7 milyar dolar toplamaya hazırlanıyor. Şirketin değerlemesi ise 26,5 milyar dolar olacak. Bu, 2022’deki değerinin dörtte birinden biraz fazla. Hong Kong’da borsaya açılmaya karar vermeden önce Shein, kendisini küresel bir oyuncu olarak konumlandırmak için dört yıl harcadı.
Şirket yalnızca merkezini taşımakla kalmadı. Aynı zamanda Brezilya ve Türkiye’de üretim merkezleri geliştirme çabalarını kamuoyuna duyurdu ve Avrupa veya Britanya’da fabrikalara yatırım yapmayı değerlendirdiğini açıkladı. Özellikle 2024 yılında Shein’in eski yönetim kurulu başkanı Donald Tang, şirketin değerlerinin Amerikan olduğunu ve başarısının nedeninin de bu olduğunu söyledi. Kaynaklardan ikisine göre bu açıklamalar Çinli yetkilileri öfkelendirdi.
Stanford Üniversitesi’nde hukuk profesörü olan Curtis Milhaupt, “Shein kendisini kozmopolit bir şirket olarak göstermeye çalıştı ve Çin köklerinden uzaklaşmak için bugün ‘Singapur yıkaması’ olarak adlandırılan yönteme başvurdu. Ancak bence bu başarısız oldu çünkü Çin’deki tedarik zinciriyle çok yakından bağlantılı” dedi.
Shein, Hong Kong’daki halka arz izahnamesinde Çin’i küresel lojistik ve sipariş karşılama sisteminin temel dayanağı olarak tanımladı ve çalışanlarının yaklaşık yüzde 80’inin Çin ana karasında bulunduğunu belirtti. İzahnamede şirketin Brezilya ve Türkiye’deki üretim faaliyetleriyle ilgili ayrıntı verilmedi. Tang ise halka arz başvurusundan önce görevinden ayrıldı.