Petrol piyasasında jeopolitik riskler gündemdeki yerini korurken ABD yönetiminin petrol taşımacılığını kolaylaştırabilecek bir adımı değerlendirmesi fiyatların gerilemesinde etkili oldu. Trump yönetiminin, Rusya, İran ve Venezuela gibi ülkelerden petrol taşıyan ve “gölge filo” olarak bilinen gemilere yönelik yaptırımları hafifletme seçeneğini ele aldığı bildirildi.
ABD’li bir yetkili, görüşmelerin daha önce yaptırım kapsamına alınan gemilerin yasal petrol taşımacılığında kullanılmasına izin verilmesi üzerinde yoğunlaştığını belirtti. Söz konusu adımın, savaş nedeniyle yükselen deniz taşımacılığı maliyetlerini ve petrol fiyatlarını düşürmesi hedefleniyor.
Hürmüz Boğazı çevresindeki saldırılar sürüyor
Petrol fiyatlarındaki düşüşe karşın Orta Doğu’daki gelişmeler arz güvenliğine ilişkin endişeleri canlı tutuyor. Denizcilik yetkililerinin aktardığı bilgilere göre çarşamba günü Hürmüz Boğazı yakınlarında mühimmatla vurulan bir konteyner gemisi ile bir kuru yük gemisi battı.
Bölgede son 10 günde yoğunlaşan saldırılar, küresel petrol ticaretinin önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki riskleri artırdı. İran, ABD’nin limanlarına yönelik ablukası ve geçen ay sıkılaştırılan yaptırımlara karşılık saldırılarını yoğunlaştırdığını bildirdi.
Önceki seansta da saldırı haberleri fiyatları yukarı taşımıştı. Husilerin Saudi Aramco’nun merkezine saldırması ve İran’ın boğazdaki gemileri hedef almak için yeni taktikler kullandığını açıklaması sonrasında WTI petrol üç haftanın en yüksek seviyesine çıkmıştı.
İran savaşı nedeniyle deniz taşımacılığında yaşanan aksamalar, navlun maliyetlerini rekor seviyelere taşırken petrol piyasasında arz kesintisi ihtimalini de güçlendiriyor.
Rusya ve Orta Doğu'dan gelen arz fiyatları sınırladı
Petrol fiyatlarındaki gerilemede üretim ve ihracat verileri de etkili oldu. Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) verilerine göre Rusya’nın ham petrol üretimi eylülde günlük 65 bin varil artarak 8,43 milyon varile ulaştı. Buna rağmen üretim, geçen yılın aynı dönemine kıyasla günlük 870 bin varil daha düşük kaldı.
Orta Doğu Körfezi’ndeki üreticilerin ham petrol ihracatında da artış kaydedildi. UEA, bölgeden yapılan ihracatın eylülde günlük 4,4 milyon varil yükseldiğini ve savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 75’ine ulaştığını açıkladı.
Bölgedeki arzın kısmen toparlanması, jeopolitik gerilimlerin petrol fiyatları üzerindeki yukarı yönlü etkisini sınırlayan unsurlar arasında yer aldı.
ABD'nin petrol stoklarında düşüş
ABD’de açıklanan stok verileri ise petrol piyasasındaki görünümün bir diğer önemli unsuru oldu. Amerikan Petrol Enstitüsü (API) verilerine göre 9 Ekim’de sona eren haftada ülkenin ham petrol stokları 11,1 milyon varil azaldı.
Aynı dönemde damıtılmış petrol ürünlerinin stokları da gerilerken benzin stoklarında artış görüldü. Ham petrol stoklarındaki sert düşüş, ABD’de petrol talebi ve arz dengesi açısından yakından izlenen göstergelerden biri olarak öne çıktı.