Petrol fiyatları, ABD ve İran arasındaki ateşkes görüşmelerinin bu hafta gerçekleşeceği ve kilit Orta Doğu bölgesinden piyasaya daha fazla arz akışını sağlayacağı beklentileriyle düşüşe geçti. Güncel verilere göre Brent ham petrol yüzde 0,94 düşüşle varil başına 94,58 dolara geriledi. ABD Batı Teksas (WTI) ham petrolü ise yüzde 1,21 değer kaybederek 86,36 dolardan işlem gördü.
Her iki gösterge de pazartesi günü sert yükselişler kaydetmişti. İran'ın kilit petrol taşıma arteri olan Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapatması ve ABD'nin abluka kapsamında bir İran kargo gemisine el koymasıyla Brent yüzde 5,6, WTI ise yüzde 6,9 artmıştı. Buna rağmen yatırımcılar, daha fazla çatışma ihtimali sürse de bu haftaki görüşmelerin ateşkesin uzatılmasıyla sonuçlanması olasılığına odaklanıyor.
ING analistleri, enerji piyasalarının İran'ın boğazı açma kararını tersine çevirmesinin ardından yükseldiğini ancak fiyatlamaların ABD-İran görüşmelerine dair iyimserliğe işaret ettiğini belirtti. Piyasaların devam eden arz kesintisini hafife aldığını aktaran analistler, iyimserliğin arz şoku gerçeğini gölgelediğini ifade etti.
Citi analistleri ise bu hafta bir mutabakat zaptı imzalanması veya ateşkesin uzatılması ihtimaline eğildiklerini dile getirdi. Müzakerelerin sekteye uğraması halinde daha uzun süreli bir kesinti senaryosuna hazır olduklarını bildirdi.
Görüşmelerde belirsizlik ve abluka gerilimi
İki haftalık mevcut ateşkesin çarşamba günü sona ermesi beklenirken, ABD ablukası Tahran'ın barış çabalarına katılmasının önünde büyük bir engel oluşturuyor. Pazartesi günü Reuters'a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, İslamabad'ın ablukayı sona erdirme çabalarının ardından İran'ın Pakistan'daki barış görüşmelerine katılmayı değerlendirdiğini söyledi. ABD Başkanı Donald Trump ise barış anlaşması sağlanana kadar deniz ablukasının yürürlükte kalacağını belirtti.
İranlı yetkililer, Washington ile daha fazla görüşme yapılmasına açıkça karşı çıkıyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD'nin ateşkesi sürekli ihlal etmesinin müzakerelerin önünde bir engel olduğunu vurguladı. İran'ın başmüzakerecisi ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf da Tahran'ın tehditlerin gölgesinde müzakere etmeyeceğini yineledi. Ancak The Wall Street Journal gazetesi, İran'ın bölgesel arabuluculara bu hafta Pakistan'a bir heyet göndereceğini özel olarak ilettiğini yazdı.
Hürmüz Boğazı'nda nakliye sınırlı kaldı
Küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçiş koridoru olan Hürmüz Boğazı'ndaki nakliye faaliyetleri İran'ın hafta sonu kanalı kısa süreliğine açıp tekrar kapatmasının ardından salı sabahı itibarıyla sınırlı kalmaya devam etti. ANZ analistleri, İran'ın ablukayı gerekçe göstererek görüşmelere katılma konusundaki isteksizliğinin barış anlaşmasını gölgelediğini bildirdi.
ANZ analistleri ayrıca, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin sevkiyatlar için Hürmüz'ü devre dışı bırakma çabalarına dikkati çekti. İki ülkenin boğazdan kaçınmak için Kızıldeniz'deki Yanbu ve Umman Körfezi'ndeki Fujairah tesislerini kullandığı kaydedildi. Bu tesislerdeki toplam yüklemenin savaştan önceki günlük 5 milyon varil seviyesinden 6,5 milyon varile çıktığı aktarıldı.
Citi raporuna göre, boğazdaki kesintiler bir ay daha devam ederse toplam kayıplar 1,3 milyar varile çıkabilir ve fiyatlar 2026'nın ikinci çeyreğinde 110 dolar civarına yükselebilir. Bloomberg News'in haberine göre Kuveyt, boğazın abluka altına alınması nedeniyle petrol sevkiyatlarında mücbir sebep ilan etti.
Societe Generale analistleri ise boğazın kapanmasının neden olduğu yüksek fiyatların petrol talebini şu ana kadar yaklaşık yüzde 3 oranında azalttığını belirtti. Normale dönüş geciktikçe daha büyük kayıplar yaşanabileceği riskine işaret eden analistler, arzda tam normalleşmenin ancak 2026'nın sonlarında gerçekleşmesini beklediklerini ifade etti.