Otomotiv Sanayii Derneğinin (OSD) ocak-eylül dönemi verilerine göre, Türkiye'deki toplam otomotiv üretimi yıllık bazda yüzde 6 düşüşle 971 bin 159 adede indi. Otomobil üretimi ise yüzde 17 azalarak 528 bin 366 adet olarak kaydedildi. Traktör üretimi de dahil edildiğinde toplam üretim 986 bin 584 adede ulaştı.
Otomobil üretimindeki gerilemeye karşın ticari araç tarafında büyüme yaşandı. Dokuz aylık dönemde ticari araç üretimi yüzde 12 artarken, hafif ticari araçlarda yüzde 13, ağır ticari araçlarda ise yüzde 7 yükseliş görüldü.
Sektör genelinde kapasite kullanım oranı yüzde 61 olarak hesaplandı. Bu oran hafif araçlarda yüzde 62, kamyonlarda yüzde 59, otobüs ve midibüslerde yüzde 67 seviyesinde gerçekleşti. Traktör üretiminde kapasite kullanımı ise yüzde 27'de kaldı.
İhracat adedi düşerken gelir arttı
Otomotiv sektörünün ihracatı, ocak-eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 11 azalarak 685 bin 671 adede geriledi. Otomobil ihracatındaki düşüş yüzde 27'yi bulurken, ticari araç ihracatı yüzde 11 arttı. Traktör ihracatı da yüzde 13 yükselerek 9 bin 381 adede çıktı.
İhracat miktarındaki gerilemeye rağmen toplam ihracat geliri yüzde 3 artışla 31,1 milyar dolara ulaştı. Türkiye'nin toplam sektörel ihracatında yüzde 17 paya sahip olan otomotiv sanayisi, en fazla ihracat gerçekleştiren sektör olma konumunu korudu.
Otomobil ihracatının parasal değeri ise yüzde 8 azalarak 7,8 milyar dolara düştü. Aynı dönemde ana sanayinin ihracatı yüzde 2,2, tedarik sanayisinin ihracatı yüzde 3,7 arttı.
İthal otomobil satışları yüzde 23 azaldı
Türkiye otomotiv pazarı, yılın ilk dokuz ayında yüzde 13 daralarak 832 bin 521 adede geriledi. Otomobil satışları da yüzde 15 düşüşle 627 bin 977 adet oldu.
Pazardaki daralmaya rağmen yerli otomobillerin satışları artış gösterdi. İthal otomobil satışları yüzde 23 azalırken, yerli otomobil satışları yüzde 2 yükseldi. Otomobil pazarında yerli üretimin payı yüzde 36, ithal araçların payı ise yüzde 65 olarak açıklandı.
Hafif ticari araç pazarında da yerli üretim lehine bir tablo ortaya çıktı. Bu segmentte toplam satışlar yüzde 5, ithal araç satışları yüzde 9 gerilerken, yerli hafif ticari araç satışları yüzde 11 arttı. Yerli araçların pazar payı yüzde 24, ithal araçların payı yüzde 76 oldu.
Ağır ticari araç pazarında ise satışlar yüzde 7 azaldı.
Yeni modellerin üretim ve ihracatı desteklemesi bekleniyor
OSD Başkanı Cengiz Eroldu, önümüzdeki dönemde devreye girecek yeni modellerin üretim ve ihracat performansına katkı sağlayacağını belirtti. Eroldu, Hyundai'nin ağustos ayında üretimine başladığı Ioniq 3 ile Oyak Renault ve Tofaş'ın yılın son çeyreğinde üretime alacağı modellerin sektördeki hareketliliği desteklemesini beklediklerini ifade etti.
Yapılan yatırımların etkilerinin önümüzdeki aylarda ve gelecek yıl daha belirgin hale geleceğini kaydeden Eroldu, mevcut üretim verilerinin karamsar bir tablo olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
İç pazardaki daralmada ÖTV oranlarının fiilen yüzde 75-80 aralığına yükselmesinin ve finansmana erişimdeki kısıtların etkili olduğunu belirten Eroldu, nüfusa bağlı talebin düşüşün daha derinleşmesini sınırlayabileceğini dile getirdi.
Yerli araçların pazar payı yükseldi
Toplam otomotiv pazarında yerli üretimin payı, geçen yılın ocak-eylül dönemindeki yüzde 29 seviyesinden bu yıl yüzde 34'e çıktı. Buna karşın yerli üretimin payı, 2020'de görülen yüzde 46'lık seviyenin altında kaldı.
Eroldu, yeni modellerin üretime başlamasıyla yerli araçların iç pazardaki payının önümüzdeki dönemde daha da artmasını beklediklerini belirtti.