Brent ham petrol vadeli işlemleri, Orta Doğu'da barış umutlarının azalmasıyla yönünü yukarı çevirdi. Fiyatlar saat 9.30 itibariyle 100 dolar sınırına doğru hareketlenirken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,5 artışla 98,49 dolara ulaştı.
ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolü de yüzde 2,36 prim yaparak 93,92 dolara çıktı. Bu ham petrol türü, piyasalardaki hareketliliğin sürmesiyle 93,84 dolara tırmandı. DBS Bank Enerji Araştırmaları Başkanı Suvro Sarkar, ABD'deki İşçi Bayramı tatili sonrası WTI fiyatlarının, hafta sonu yaşanan gerilimi daha erken fiyatlayan Brent petrolü yakalamaya çalıştığını söyledi.
İran'ın ABD'yi ekonomik savaşla tehdit etmesi piyasalardaki arz endişelerini hızla artırdı. Tahran yönetimi, Amerikan savaş gemilerine gelişmiş bir füze fırlattığını duyurdu. Bu hamle, iki tarafın karşılıklı saldırılarından günler sonra daha geniş çaplı bir tırmanma riskini gözler önüne serdi.
ABD Merkez Komutanlığı verilerine göre, Amerikan güçleri cumartesi günü İran'a ait üç petrol tankerini vurdu. Vurulan hedeflerden birinin İran'ın ana petrol ihracat merkezi olan Hark Adası yakınlarında olduğu belirtildi. Söz konusu saldırılar, İran Devrim Muhafızlarının bölgede faaliyet gösteren ABD savaş gemilerini hedef almasının ardından gerçekleşti.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai mevcut duruma ilişkin sert mesajlar verdi. Rızai, "Son günlerde Washington, İran'ın yeni füzelerinden net bir uyarı aldı. Ekonomik savaşa, Basra Körfezi'nden abluka çevresine kadar bir deniz dışlama bölgesi ile karşılık verilecek. ABD savaş gemilerine ve üslerine yönelik operasyonel duruş temelden yeniden düzenlendi." ifadesini kullandı.
Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği yavaşladı
İran'ın pazartesi günü olası yeni ABD saldırılarına misilleme yapma tehdidinin ardından Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinde yavaşlama görüldü. Tahran'ın bu boğazda yeni bir nakliye koridoru kuracağını açıklaması, bölgedeki tanker trafiğinin daha da zorlaşacağına işaret etti.
Petrol fiyatlarını yukarı iten bir diğer gelişme de Suudi Arabistan'ın Cizan rafinerisine yönelik saldırı oldu. Yemenli güçlerin sıkça hedef aldığı, günlük 400 bin varil ham petrol kapasiteli rafineriye yapılan son saldırı piyasalardaki arz endişesini derinleştirdi.
Arz sıkıntısı 2027 yılına uzayabilir
Çatışmaların uzama ihtimali, uzmanların piyasa öngörülerini yeniden şekillendirmesine neden oldu. DBS Bank yetkilisi Sarkar, "Genel olarak, ABD ile İran arasındaki çatışmalardaki son artışın, piyasaların petrol fiyatlarına ilişkin risk algısını yalnızca 2026'nın geri kalanı için değil, 2027'nin içlerine kadar önemli ölçüde değiştirme potansiyeline sahip olduğuna inanıyoruz." değerlendirmesini yaptı.
ANZ analisti Daniel Hynes ise yayımladığı notta, Orta Doğu çatışmasındaki son tırmanışın uzayan bir açmaz olasılığını artırdığını aktardı. Hynes, "Bu durum, Basra Körfezi arzının 2026'nın geri kalanında kısıtlı kalmasına neden olabilir. 2027'nin ilk çeyreğinin sonlarına veya ikinci çeyreğinin başlarına kadar savaş öncesi üretim kapasitesine tam bir dönüş beklemiyoruz." dedi.
Fiyatlama beklentilerini güncelleyen Goldman Sachs, Orta Doğu'daki nakliye kesintilerinin 2027'ye kadar devam edeceği varsayımıyla tahminlerini yukarı çekti. Banka, 2026 Aralık ayı için Brent petrol beklentisini 5 dolar artırarak 85 dolara, WTI beklentisini ise 80 dolara yükseltti. 2027 yılı tahminleri ise Brent için 80 dolar, WTI için 75 dolar olarak açıklandı.
Marex analisti Ed Meir eylül ayı raporunda, savaşın devam etmesi halinde ham petrol fiyatlarının yıl sonuna kadar yüksek kalacağını söyledi. ING analistleri ise barış ihtimalinin zayıflamasıyla birlikte spekülatörlerin Brent ham petrolündeki net uzun pozisyonlarını artırdığına dikkati çekti.