Dünyaca ünlü ekonomist Daron Acemoğlu ile İngiliz The Economist dergisi arasında büyük bir tartışma başladı. The Economist, geçtiğimiz günlerde yayımladığı bir makalede Acemoğlu'nun çalışmalarını doğrudan hedef aldı. Dergi, ünlü ekonomistin dünyanın en etkili ekonomisti olduğunu ancak fikirlerinin ikna edici olmadığını öne sürdü.
Acemoğlu, bu eleştirilere sessiz kalmadı. Başarılı ekonomist, hem sosyal medya hesabı üzerinden hem de dergiye gönderdiği resmi bir yazıyla suçlamalara karşılık verdi.
'İçki masası' iddialarına bilimsel yanıt
The Economist, Acemoğlu'nun kaleme aldığı resmi yanıtı sitesinde yayımladı. Acemoğlu, hakkındaki makalenin çalışmalarına yönelik düşmanlığından ziyade iddialarının zayıflığıyla dikkat çektiğini söyledi.
Bilimsel ilerleme için eleştirinin şart olduğunu belirten Acemoğlu, "Ancak bu yazı, birbiriyle gevşek bağları olan şikayetleri bir araya getirerek güvenilmez bir akademisyenlik iması yaratıyor" değerlendirmesini yaptı.
Derginin isimsiz ekonomistlerin içki masasındaki yorumlarına dayanmasını eleştiren Acemoğlu, "İsimsiz ekonomistlerin birkaç kadeh içki içtikten sonra benim hakkımdaki gerçek fikirlerini açıklamalarına dayanıyorsunuz. Bu gerçeğe ulaşmak için içki ikram edilen hiçbir kişinin ismi verilmiyor" dedi.
Acemoğlu eleştirilerine şu sözlerle devam etti: "Birkaç kadeh içkiden sonra çoğu insanın gazetenize artık abone olmaya değmeyeceğini söylediğini iddia eden bir mektubu yayımlar mıydınız?"
Bu görüşlere sahip olarak alıntılanan tek kişinin bir blog yazarı olan Noah Smith olduğunu belirten ünlü ekonomist, bunun bir ömür boyu süren akademik çalışmayı yargılamak için çok zayıf bir temel olduğunu vurguladı.
Eleştiriler rastgele seçilmiş
Eleştirilerin gelişigüzel bir şekilde cımbızlandığına dikkat çeken Acemoğlu, Tyler Cowen veya Francis Fukuyama gibi isimlerden gelen eleştirilerin verimli tartışmaların başlangıç noktası olabileceğini söyledi. Akademik tartışmalara açık olduğunu belirten Acemoğlu, İspanyol ekonomist Jesús Fernández-Villaverde'nin nüfus düşüşüyle ilgili makalesine yaptığı eleştiriye de değindi. Acemoğlu, bahsedilen uyarının zaten kendi makalelerinin sonuç bölümünde açıkça yer aldığını hatırlattı.
"Zamanlama çok manidar"
Acemoğlu, makalenin zamanlamasının yeni kitabı "Liberal Demokrasiye Ne Oldu?"nun (Türkçe'de Hangi Liberal Demokrasi adıyla) yayımlanmasıyla aynı zamana denk gelmesini manidar bulduğunu dile getirdi. Derginin yeni kitabıyla ilgili incelemesinde sadece yapay zekaya odaklanıldığını hatırlattı.
Kitabının sadece yarım bölümünün yapay zeka ve demokrasi ile ilgili olduğunu vurgulayan Acemoğlu, "Bunu, kitabımın mesajını karartmayı ve konuyu The Economist'in en sevdiği başlık olan yapay zekayı savunmaya ve övmeye getirmeyi amaçlayan stratejik bir çerçeveleme olarak yorumlamamak elde değil." ifadelerini kullandı.
Acemoğlu sözlerini, "Eğer 33 yıllık bir çalışma bütünüyle yapabileceğinizin en iyisi buysa, o zaman asıl sizin eleştiriniz tuhaf bir şekilde ikna edicilikten uzaktır." diyerek noktaladı.
Ne olmuştu?
The Economist, hafta başında "Dünyanın en etkili ekonomisti tuhaf bir şekilde ikna edici değil" başlıklı bir makale yayımladı. Yazıda, Acemoğlu'nun 2024 yılında Simon Johnson ve James Robinson ile birlikte aldığı Nobel Ekonomi Ödülü'ne giden sürece değinildi. Makalede, "Bir ekonomiste birkaç kadeh içki verin, bu dev hakkındaki gerçek fikirlerini söyleyeceklerdir." değerlendirmesi yapıldı.
Dergi, Acemoğlu'nun ampirik yöntemlerini ve kurumlar üzerine kurduğu teorileri sertçe eleştirdi. Özellikle 2001 yılında yayımlanan ve 23 binden fazla atıf alan makaledeki sömürgecilik ve ölüm oranları verilerinin güvenilmez bulunduğu iddia edildi. Tyler Cowen ve Francis Fukuyama gibi isimlerin Acemoğlu'nun kurumlar teorisine getirdiği eleştiriler hatırlatıldı.
Yazıda ayrıca Acemoğlu'nun teknoloji ve yapay zeka konusundaki görüşleri karamsar bulundu. Eski ABD Hazine Bakanı Lawrence Summers'ın, "Yapay zekanın bilimsel ve sosyal ilerlemeyi hızlandırma ihtimalini tamamen göz ardı ediyor." şeklindeki sözlerine yer verildi.
İlk tepki sosyal medyadan: Karalama kampanyası
Daron Acemoğlu, derginin makalesinin ardından sosyal medya hesabı üzerinden ilk tepkisini dile getirmişti. Acemoğlu, "The Economist'in karalama kampanyası gibi hissettiren makalesinden mutlu değilim." ifadelerini kullanmıştı.
Bu yazının arkasında daha rahatsız edici bir arka plan olduğunu vurgulayan Acemoğlu, "Bunu bir noktada paylaşacağım. Onlardan bana yanıt hakkı tanımalarını istedim. Cevaplarını bekliyorum. Eğer dergide yayımlanmazsa, yanıtımı buradan paylaşacağım." ifadelerini kullandı.