ABD’de son dönemde üniversiteden yeni mezun olan birçok kişi zayıf işe alım piyasasından olumsuz etkileniyor. Ancak belki de içinde bulundukları durum karşısında en çok şaşıran grup, uzun yıllardır en güvenli, en istikrarlı ve en yüksek maaşlı bölümlerden biri olarak görülen mühendislik mezunları oldu.
LinkedIn'in Forbes ile paylaştığı verilere göre Aralık 2019 ile Nisan 2026 arasında yeni mezunlara yönelik işe alımlar genel olarak yüzde 20 azalırken, mühendislik mezunlarına yönelik işe alımlar yüzde 25 düştü. Bu oran, LinkedIn platformundaki en yaygın 20 bölüm arasında en büyük gerileme oldu. Buna karşılık eğitim ve sağlık alanındaki mezunlara yönelik işe alımlar yüzde 16 azaldı.
LinkedIn Amerika Ekonomi Başkanı Kory Kantenga, "Bir dönem herkese kod yazmayı öğrenmesini tavsiye ediyorduk ve bunun son derece güvenli bir kariyer olduğunu düşünüyorduk. Ama bugün bilgisayar bilimi mezunlarının işsizlik oranlarının görece yüksek olduğunu görüyoruz” dedi.
Elbette sıkıntıyı yaşayanlar yalnızca yeni mezunlar değil. İşe yerleştirme danışmanlığı şirketi Challenger, Gray & Christmas'ın raporuna göre bu yılın ilk altı ayında teknoloji şirketleri 139 bin 156 kişilik işten çıkarma açıkladı. Bu sayı, tüm sektörlerde duyurulan işten çıkarmaların yaklaşık üçte birine denk geliyor. Şirkete göre bunun başlıca nedeni yapay zeka. Firmalar, yapay zeka etrafında yeniden yapılanıyor, bazı görevleri otomatikleştiriyor ve bütçelerini yeni yapay zeka yeteneklerine yönlendiriyor. Ancak bu işten çıkarmalar yeni mezunları da etkiliyor. Kantenga'ya göre işlerini kaybetmekten çekinen deneyimli çalışanlar mevcut pozisyonlarını bırakmadıkları için zincirleme bir etki oluşuyor ve yeni mezunlar için açılan pozisyonların sayısı daha da azalıyor.
Çok yönlülük dezavantaja dönüşüyor
Mühendislerin aleyhine işleyen bir başka etken daha var. LinkedIn analizine göre son yıllarda İngiliz dili, iletişim ve sahne sanatları mezunları ilk işlerini bulabilmek için kendi alanlarının dışına yöneldi. 2022-2024 arasında mezun olanların üçte ikisinden fazlası temel sektörlerinin dışında çalışmaya başladı. LinkedIn buna "çok yönlülük" adını veriyor. Buna karşılık mühendislik mezunları, özellikle bazı alt uzmanlık alanlarında, daha dar bir sektör ve kariyer yoluna bağlı kalıyor.
Hızla değişen iş piyasasında bu düşük çok yönlülük giderek daha büyük bir dezavantaja dönüşüyor. Havacılık ve uzay mühendisliği ile kimya mühendisliği mezunları günümüz iş piyasasında en fazla zorlanan gruplar arasında yer alıyor. Her iki alanda da işe alımlar yüzde 26 azalmış durumda ve bu alanlar çok yönlülük açısından da güçlü sayılmıyor.
Veri merkezi patlaması inşaat mühendisleri için avantaj
İnşaat mühendisleri ise daha iyi durumda. Kantenga'ya göre bunun nedeni veri merkezi yatırımlarında büyük bir patlama yaşanması. Aynı zamanda bu mezunların sahip olduğu temel çok yönlülük. Proje yöneticisi, proje mühendisi ve saha mühendisi gibi çok farklı rolleri üstelenebilmeleri de bir avantaj. LinkedIn verilerine göre Aralık 2019'dan bu yana inşaat mühendislerine yönelik işe alımlar yalnızca yüzde 16 geriledi. LinkedIn verilerini daha ayrıntılı inceleyen Kantenga, saha mühendislerine yönelik işe alımların pandemi öncesi seviyelerin bile üzerine çıktığını söyledi. Kantenga'ya göre çıkarılması gereken temel sonuç şu: Tüm mühendislik mezunlarının kendi alanlarında büyümenin hangi noktalarda gerçekleştiğini belirlemesi ve bu alanlara yönelmenin yollarını bulması gerekiyor.
Örneğin yapay zeka kullanan sistemlerin tasarımını da kapsayan otomasyon mühendisliği, pandemi öncesine göre işe alımların arttığı alanlardan biri. Kantenga, mühendislik mezunlarının artık kendilerine, "Aldığım bölümde edindiğim becerileri mühendisliğin başka bir alanına ya da daha geniş kapsamda farklı bir uzmanlık alanına nasıl aktarabilirim?" diye sorması gerektiğini belirtti.
Yazılım mühendisleri için ise temel sektörlerinde işe alımlar yüzde 25 azalmış olsa da kimya veya havacılık mühendislerine kıyasla önemli bir avantaja sahipler. Çünkü çok daha fazla şirket onların becerilerine ihtiyaç duyuyor. Yapay zeka nedeniyle teknoloji şirketleri eskisi kadar çok yazılımcı işe almıyor olabilir. Ancak aynı yapay zeka, diğer sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin kendi yapay zeka uygulamalarını hayata geçirecek ve bunları diğer çalışanlara anlatabilecek teknoloji uzmanlarına olan ihtiyacını artırıyor. Tabii bunun için, teknik bilgi kadar güçlü iletişim becerilerine de sahip olmaları gerekiyor.