Geçen yıl sonbaharda Keeneland Yearling Eylül Satışı’nda son satış gerçekleştiğinde, dünyanın en büyük safkan at müzayedesinde varlıklı alıcılar rekorları altüst etti. Yarış atlarına toplam 532 milyon dolar harcandı; bu da bir yaşındaki bir atın ortalama fiyatını neredeyse 650 bin dolara çıkardı. Bu tutar şimdiye kadarki en yüksek seviye ve 2024’e göre yüzde 23 artış anlamına geliyor. Bu cömertliğin başlıca nedenlerinden biri ABD Başkanı Donald Trump’ın yeni yasasındaki vergi indirimleri arasında, bir yarış atı satın alımının ilk yılında bedelin yüzde 100’ünün vergiden düşülebilmesini güvence altına alan bir madde yer almasıydı.
Binicilik yayını BloodHorse’tan editör Eric Mitchell, “Bu yasa pek çok kişi için çok önemli oldu. Çünkü harcamalarının önemli bir kısmını, genel vergi durumlarına bağlı olarak, vergiden düşebileceklerini biliyorlar. Müzayedede satın alma gerçekleştiren insanlardan bunu tekrar tekrar duyduk” dedi. Yarış atları, milyarder yaşam tarzında pahalılaşan tek unsur değil. Forbes, 1982’den bu yana Gucci ayakkabılardan yelkenli yatlara kadar en zenginlerin tercih ettiği ultra lüks ürünleri ve üst düzey hizmetleri takip ederek Cost of Living Extremely Well Index (CLEWI) adlı endeksi oluşturuyor. Bu endeks özünde milyarderler için bir tüketici fiyat endeksi. 2025’te CLEWI yüzde 5,5 arttı. 2024’te bu oran yüzde 4,7’ydi. Yani 2025’te enflasyon milyarderler için yaklaşık iki kat daha sertti.
Tabii ki milyarderler bunu karşılayabiliyor. Dünya genelinde rekor sayıdaki 3 bin 148 milyarder, toplamda 18,7 trilyon dolarlık servete sahip. Ortalama bir milyarderin serveti artık 5,9 milyar dolar. Bu 2024’e göre yüzde 5 artış demek ve CLEWI’deki yükselişle kabaca örtüşüyor. Şu anda 100 milyar dolar veya daha fazla servete sahip 19 sentimilyarder var; altı yıl önce bu sayı sadece birdi. Milyarder nüfusu patladıkça, bu süper zenginlere hizmet veren şirketler de kazanç sağlıyor.
1,7 trilyon dolar lüks harcama
Bain & Company ve Altagamma’nın bir araştırmasına göre 2025’te dünya genelinde lüks harcamalar yaklaşık 1,7 trilyon dolara ulaştı; bu rakam 2024 ile hemen hemen aynı. Ancak tüketici tabanı, büyük harcamaların giderek daha çok çok varlıklı kesimden gelmesiyle, 2022’deki 400 milyondan tahmini 340 milyon alışverişçiye geriledi.
2025’te üst düzey tüketiciler arasında özellikle yemek deneyimleri ve konaklama hizmetleri çok popülerdi. Örneğin lüks kişisel asistanlık hizmetlerini ele alalım. Özel jet uçuşlarını ayarlamak, VIP konser biletleri sağlamak ya da Afrika safarisi planlamak gibi işleri üstlenecek birini arayan müşteriler, bu hizmetlerin maliyetini yukarı çekiyor. Kanada merkezli Pure Entertainment, bir yıllık üyeliğin geçen yıl yaklaşık 180 bin dolarken şimdi 200 bin dolara çıktığını söylüyor. Şirketin CEO’su Steve Edo’ya göre fiyat artışı, pahalı seçenekleri kalite göstergesi olarak gören ve premium fiyatları ödemeye daha istekli olan Avrupalı ve Orta Doğulu müşterilerdeki artıştan kaynaklanıyor. Edo, “Bazı hizmetler ne kadar pahalıysa, o kadar mutlu oluyorlar” diyor. Ancak Asya ve Kuzey Amerika’daki daha az sayıda müşterinin bu görüşü paylaştığını da ekliyor.
Deneyime para yatırıyorlar
Bu arada yatların inşa maliyetleri de artıyor çünkü enflasyon hem malzeme maliyetlerini hem de finansman giderlerini yükseltti. Yine de milyarderler kendilerini şımartmaya devam ediyor. Örneğin İngiltere yapımı Oyster 595 yelkenli teknenin fiyatı artık neredeyse 4,2 milyon dolar. Bu geçen yıla göre yüzde 7 artış demek. Oyster Yachts CEO’su Stefan Zimmermann Zschocke, “Sahip olma giderek deneyim odaklı hale geliyor. Müşteriler dünyayı keşfetme fırsatına çekiliyor” dedi.
Forbes’un CLEWI sepetinde yer alan ve geçen yıl içinde çok daha pahalı hale gelen diğer yüksek bedelli kalemler arasında özel jetler (+yüzde 3), olimpik yüzme havuzları (+yüzde 6) ve spor amaçlı tüfekler (+yüzde 26) bulunuyor. Üç Michelin yıldızlı Fransız restoranı Le Bernardin’de akşam yemeği artık yüzde 5 daha pahalı; Ossetra havyarının fiyatı ise yüzde 9 arttı.
Ancak milyarderlerin cüzdanları her yönden darbe almıyor. Londra merkezli Turnbull & Asser’dan özel dikim bir düzine gömlek hala 12 bin doların biraz altında ve geçen yıla göre fiyatı değişmedi. İtalya’nın Frette markasından pamuk saten çarşaf takımı hala 3 bin 700 dolar. Rolls-Royce Phantom da yaklaşık 600 bin dolara mal oluyor; bu da geçen yılla kabaca aynı.
Fiyatı düşen tek kalem
CLEWI tarafından takip edilen bir lüks kalem ise 2024’e kıyasla belirgin biçimde daha ucuz: Malikane yöneticisi. Dadılardan ve mürebbiyelerden kişisel asistanlara, özel aşçılardan şoförlere kadar her şeyi sağlayan British American Household Staffing aracılığıyla San Francisco bölgesinde bir malikaneyi yönetmesi için işe alınan birinin asgari maaşı artık yıllık 380 bin dolar. Bu 2024’e göre yaklaşık 20 bin dolar daha düşük. British American Household Staffing CEO’su Anita Rogers’a göre pandemi sırasında şehirden ayrılıp geri dönmeyen yöneticiler ve Kaliforniya’dan taşınan ultra zenginler nedeniyle Körfez Bölgesi’nde malikane yöneticileri için piyasa zayıfladı. Buna karşılık ABD’nin diğer bölgeleri ile Avrupa ve Orta Doğu daha iyi durumda. Ne de olsa milyarderler için bazı harcamalar, maliyeti ne olursa olsun, vazgeçilmez. Rogers, “Covid civarında bir çiftimiz vardı; adam şirketini 2,4 milyar dolara sattı. Yeni malikanesinin kapısından atlamak zorunda kaldım. Kapıyı nasıl açacağını bilmiyordu” dedi.