Mart ayında bütçe giderleri 1 trilyon 460,4 milyar TL seviyesine çıkarken, gelirler 1 trilyon 230,5 milyar TL’de kaldı. Bu tablo, söz konusu dönemde bütçe açığının derinleşmesine neden oldu.
Faiz dışı dengede ise daha sınırlı bir tablo öne çıktı. Faiz hariç giderler 1 trilyon 224,5 milyar TL olurken, 6,1 milyar TL tutarında faiz dışı fazla verildi.
İlk çeyrekte açık 420 milyar TL
Ocak-mart dönemine bakıldığında, bütçe giderleri 4 trilyon 425,4 milyar TL’ye ulaşırken, gelirler 4 trilyon 5,4 milyar TL olarak gerçekleşti. Böylece yılın ilk çeyreğinde bütçe açığı 420 milyar TL oldu.
Aynı dönemde faiz dışı giderler 3 trilyon 549,4 milyar TL olurken, faiz dışı fazla 456 milyar TL seviyesinde gerçekleşti.
Personel ve sosyal güvenlik giderlerinde güçlü artış
Yılın ilk üç ayında personel giderleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 41,1 artarak 1 trilyon 298,9 milyar TL’ye yükseldi. Bu kalem için öngörülen toplam ödeneğin yüzde 26,5’i kullanıldı.
Sosyal güvenlik kurumlarına yapılan devlet primi ödemeleri ise yüzde 47,6 artışla 164,5 milyar TL’ye çıktı. Bu harcama kaleminde bütçelenen tutarın yüzde 27,4’ü ilk çeyrekte harcandı.
Mal ve hizmet alımları ile cari transferler yükseldi
Mal ve hizmet alım giderleri yüzde 41,8 artarak 265,3 milyar TL’ye ulaşırken, bu kalemde ödeneğin yüzde 21,2’si kullanıldı.
Cari transferler de dikkat çeken bir diğer harcama kalemi oldu. Bu alandaki giderler yüzde 35,5 artışla 1 trilyon 603,8 milyar TL’ye yükseldi ve ödeneğin yüzde 23,3’ü tüketildi.
Faiz giderlerinde sert artış
Faiz harcamaları, bütçe üzerindeki baskıyı artıran başlıca kalemlerden biri oldu. İlk çeyrekte faiz giderleri yüzde 88,8 artarak 876,1 milyar TL’ye ulaştı.
Ayrıca aynı dönemde 116,4 milyar TL sermaye gideri, 36 milyar TL sermaye transferi ve 64,3 milyar TL borç verme gideri gerçekleştirildi.
Gelirlerde güçlü artış, vergi tahsilatı öne çıktı
Bütçe gelirleri yılın ilk üç ayında yıllık bazda yüzde 66,4 artarak 4 trilyon TL seviyesini aştı. Gelirlerin bütçe hedeflerine göre gerçekleşme oranı da yüzde 24,6’ya yükseldi.
Vergi gelirleri ise yüzde 66,1 artışla 3 trilyon 360,4 milyar TL’ye ulaştı ve bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı yüzde 24,3 oldu.
Vergi dışı gelirler de güçlü bir performans sergileyerek yüzde 76,4 artışla 530,9 milyar TL’ye çıktı.
Vergi kalemlerinde dikkat çeken artışlar
Vergi türleri incelendiğinde, birçok kalemde yüksek oranlı artışlar görüldü. Gelir vergisi yüzde 73,7, dahilde alınan KDV yüzde 53,7, ÖTV yüzde 26 oranında yükseldi.
Bunun yanında banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 33,4, ithalde alınan KDV yüzde 30,5, damga vergisi yüzde 55,9 ve harçlar yüzde 79,8 artış kaydetti.
Özellikle kurumlar vergisindeki yüzde 1636,2’lik artış, vergi gelirleri içindeki en dikkat çekici yükseliş olarak öne çıktı.