Nisan ayında 45,7 seviyesine gerileyerek son 19 ayın en sert daralmasına işaret eden endeksin mayısta gösterdiği yükseliş, sektördeki zayıflığın önemli ölçüde azaldığını ortaya koydu.
İstanbul Sanayi Odası (İSO) için S&P Global tarafından hazırlanan ankete göre, mayıs ayında yeni siparişlerde dikkat çekici bir iyileşme yaşandı. Özellikle ihracat pazarlarından gelen talepteki artış, üretim faaliyetlerinin yeniden ivme kazanmasına katkı sağladı.
Nisan ayında belirgin şekilde yavaşlayan üretim, mayısta yeniden büyüme bölgesine geçti. Üretim alt endeksi bir önceki ayki 42,8 seviyesinden 50,4'e yükselerek toparlanmanın somut göstergelerinden biri oldu.
İhracat siparişlerinde 20 aylık düşüş sona erdi
Mayıs ayının en dikkat çekici gelişmelerinden biri, yeni ihracat siparişlerindeki toparlanma oldu. Yaklaşık 20 aydır devam eden daralma süreci sona ererken, yeni ihracat siparişleri alt endeksi 43,8'den 51 seviyesine çıktı.
Genel yeni siparişler endeksi de yükseliş kaydederek 43,9'dan 49'a ulaştı. Bu gelişme, hem iç hem de dış talepte iyileşme sinyallerinin güçlendiğine işaret etti.
İstihdamdaki kayıplar hız kesti
İmalat sektöründe istihdam tarafında da daha olumlu bir görünüm oluştu. İstihdam alt endeksi mayısta 46,3'ten 48,3'e yükselirken, çalışan sayısındaki gerileme yılın başından bu yana en sınırlı düzeyde gerçekleşti.
Bu durum, firmaların üretim görünümündeki iyileşmeye paralel olarak iş gücü tarafında daha temkinli ancak daha olumlu bir yaklaşım sergilediğini gösterdi.
Şirketler stoklarını güçlendirdi
Ortadoğu'da devam eden çatışmaların tedarik zincirlerinde aksamalara ve maliyet baskılarına yol açması, üreticileri önlem almaya yöneltti. Firmalar, olası arz sorunlarına karşı satın alma faaliyetlerini artırırken, bu kalemde iki yılı aşkın sürenin ardından ilk kez büyüme kaydedildi.
Hammadde alımlarındaki yükselişe rağmen toplam stoklar mayıs ayında da azalmaya devam etti. Ancak stoklardaki düşüş hızının önceki aya göre daha sınırlı olduğu görüldü.
Maliyet baskısı sürüyor
Yakıt, metal ve lojistik maliyetlerinde Ortadoğu kaynaklı fiyat artışları girdi maliyetlerini yukarı taşımayı sürdürdü. Buna karşın maliyetlerdeki yükseliş hızı nisan ayına göre yavaşladı.
Tedarik zincirlerinde yaşanan gecikmeler de sektör üzerindeki baskı unsurlarından biri olmaya devam etti.
S&P Global: Toparlanmanın kalıcılığı henüz net değil
Verileri değerlendiren S&P Global Ekonomi Direktörü Andrew Harker, mayıs ayında ihracat talebindeki canlanmanın üretimi desteklediğini ve imalat sektörünün daha olumlu bir görünüm sergilediğini belirtti.
Harker, satın alma faaliyetlerindeki artışın bir bölümünün, Ortadoğu'daki savaşın yaratabileceği tedarik sorunlarına karşı oluşturulan güvenlik stoklarından kaynaklandığını ifade etti.
Bununla birlikte maliyet baskılarının ve tedarik zinciri sorunlarının devam ettiğine dikkat çeken Harker, mayısta görülen iyileşmenin kalıcı olup olmayacağının önümüzdeki dönemde yeni siparişlerin de ihracatla birlikte sürdürülebilir bir büyüme eğilimine girip girmeyeceğine bağlı olacağını vurguladı.