Brent petrolün vadeli varil fiyatı, cuma günü TSİ 08.25 itibarıyla 71 sent gerileyerek 105,21 dolara indi. Böylece fiyatlardaki düşüş yüzde 0,67 olarak kaydedildi.
ABD'nin Batı Teksas türü (WTI) ham petrolünün vadeli varil fiyatı da 77 sentlik düşüşle 97,20 dolara geriledi. WTI'daki günlük kayıp yüzde 0,79 oldu.
Günlük düşüşlere rağmen iki gösterge de haftalık bazda yükselişini sürdürüyor. Brent petrol hafta başından bu yana yüzde 0,44 değer kazanırken WTI'daki artış yüzde 5,81'e ulaştı. ABD'de kasırga nedeniyle üretimin durması ve ham petrol stoklarındaki sert gerileme, WTI fiyatının perşembe günü yüzde 3'ten fazla yükselmesinde etkili olmuştu.
IEA'dan 20 milyon varili aşan yakıt hamlesi
Uluslararası Enerji Ajansı, perşembe günü piyasaya 20 milyon varilden fazla dizel yakıt sunulması konusunda anlaşmaya vardı. Karar, mart ayında duyurulan ve arzı artırarak yükselen fiyatları kontrol altına almayı amaçlayan rekor büyüklükteki acil durum rezervi planının devamı niteliğini taşıyor.
Ancak rezervlerin piyasaya sunulması, arz endişelerini ortadan kaldırmaya yetmedi. Yatırımcılar, özellikle Orta Doğu'daki gelişmelerin petrol üretimi ve sevkiyat üzerindeki etkilerini yakından izlemeyi sürdürüyor.
Hürmüz Boğazı'ndaki riskler fiyatları destekliyor
ING analistleri, cuma günü yayımladıkları değerlendirmede Orta Doğu'daki belirsizliğin ve Hürmüz Boğazı üzerinden petrol taşımacılığının geleceğine ilişkin kaygıların fiyatlara önemli bir risk primi eklediğini belirtti.
Analistlere göre piyasanın bölgeden petrol akışının yeniden güçleneceğine güvenebilmesi için ABD ile İran arasında bir anlaşmaya varılması gerekiyor.
Gemi takip şirketi Kpler'in verileri de sevkiyattaki aksamanın boyutunu ortaya koyuyor. Hürmüz Boğazı'ndan günlük ortalama petrol taşımacılığı, 13 Ekim'e kadar uzanan yedi günlük dönemde 11,62 milyon varil olarak hesaplandı. Bu miktar, günlük 17,15 milyon varil düzeyindeki referans seviyenin yaklaşık yüzde 68'ine denk geliyor.
Kpler analistleri, perşembe günkü değerlendirmelerinde İran'ın yoğunlaşan saldırılarının Körfez'deki ham petrol akışını önemli ölçüde azalttığına dikkat çekti. Kapsamlı bir siyasi uzlaşma sağlanmaması halinde boğazdaki sevkiyatın toparlanmasının yavaş ve kesintili olabileceği öngörüsünde bulunuldu.
Bölgedeki saldırılar tedarik kaygılarını artırıyor
Son 10 günde Hürmüz Boğazı çevresinde yoğunlaşan saldırılar, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri yeniden gündeme taşıdı. İran, saldırıların ABD'nin limanlarına yönelik ablukasına ve geçen ay uygulamaya koyduğu daha sıkı yaptırımlara karşılık olarak artırıldığını bildirdi.
Bölgedeki gerilim Yemen'e de yayıldı. İran destekli Husiler, perşembe günü Yemen'in güneyindeki Aden kentinde bulunan başkanlık sarayı kompleksine füze saldırısı düzenledi. Saldırıda iki muhafız hayatını kaybetti. Suudi Arabistan öncülüğündeki Yemen koalisyonu da çatışmaların tırmandığı süreçte Suudi altyapısına yönelik çok sayıda saldırının ayrıntılarını paylaştı.
Petrol fiyatlarında kalıcı düşüş için gerilimin azalması gerekiyor
Haitong Futures, cuma günü yayımladığı değerlendirmede petrol fiyatlarının önceki işlem seansında gece boyunca yükselmesini, yatırımcıların alınan arz önlemlerini yeterli bulmadığının bir işareti olarak yorumladı.
Şirkete göre petrol piyasasında kalıcı bir rahatlama sağlanması için Orta Doğu'daki gerilimin düşmesi gerekiyor. Acil durum rezervlerinin devreye alınması kısa vadede arzı destekleyebilse de bölgedeki çatışmaların ve Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat risklerinin devam etmesi, petrol fiyatları üzerindeki baskının sürmesine neden oluyor.