Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, Türkiye'nin toplam ihracatı 2025 yılında yüzde 4,5 artışla 273,4 milyar dolara yükseldi. İhracatın alt kalemlerinde ise gemi ve yat sektörü dikkat çeken bir performans sergiledi. Savunma ve havacılık sanayisinin yüzde 48,8'lik büyüme ile lider olduğu listede, gemi, yat ve hizmetleri sektörü yüzde 17,4'lük artışla ikinci sırada yer aldı.
Gemi, Yat ve Hizmetleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Cem Seven, 2025 yılında ulaşılan 2 milyar 243 milyon 952 bin dolarlık rakamın sektör tarihi için bir rekor olduğunu belirtti. Seven, bu rakama savaş gemileri, tersanelerin döviz kazandırıcı hizmetleri ve serbest bölgelerden yapılan ihracatların dahil olmadığına dikkat çekti.
Feribot ve yat ihracatında büyük sıçrama
İhracatın alt kırılımları incelendiğinde, en yüksek oransal artışın feribot ve gezinti teknelerinde yaşandığı görüldü. 2024 yılında 104 milyon dolar olan bu kalemdeki ihracat, 2025'te 221 milyon dolara yükseldi. Yat ihracatı ise istikrarlı büyümesini sürdürerek 545 milyon dolara ulaştı. Yük gemileri ihracatında da 100 milyon doların üzerinde artış kaydedildi.
"2026 sipariş defteri zayıf"
Rekor ihracat rakamına rağmen sektörün geleceğine dair risklere işaret eden Cem Seven, gemi inşa süreçlerinin 12 ila 36 ay sürdüğünü, 2025 rakamlarının geçmiş siparişlerin teslimatını yansıttığını hatırlattı.
2026 yılı görünümü için "Sipariş yoğunluğu düşük" değerlendirmesini yapan Seven, şu uyarılarda bulundu:
"İşçilik maliyetlerindeki artışlar uluslararası rekabette elimizi zayıflatıyor. Döviz kuru ile işçilik maliyetlerinin paralel artmaması rekabet gücümüzü her geçen dönem aşındırıyor. Yıl sonu performansı, mevcut siparişlerin teslimatına bağlı olacak."
Yeşil dönüşüm fırsatı ve finansman engeli
Küresel denizcilikte devreye giren katı çevre regülasyonlarının yeni bir talep yarattığını belirten Seven, Türk tersanelerinin "tailor-made" (kişiye özel) üretim yeteneğiyle bu dönüşüme hazır olduğunu vurguladı. Hibrit ve elektrikli tahrik sistemlerine sahip gemi projelerinde Türk tersanelerinin başarılı işlere imza attığını belirten Seven, teknik yeterliliğe rağmen finansman sıkıntısının pazar kaybına yol açtığını söyledi. Seven, "Finansman alanında yaşanan sıkıntılar, birçok siparişin bizden daha az deneyimli rakip ülkelere kaymasına neden oluyor" ifadelerini kullandı.