Forbes ABD’nin yeni listesi Amerika’nın En İnovatif Büyük Şirketleri listesi, sektörleri ve şirketleri yaşı ne olursa olsun, sektöre öncülük eden yeniliklerin farklı göstergelerini sunan somut verilere dayanıyor. Sıralama, Forbes’un yeni Innovation Index adlı endeksine dayanıyor. Bu endeks yenilikçiliği; patent ve fikri mülkiyet hacmi, araştırmaya verilen önem, yatırımcı güveni, özsermaye getirisi, medya ve sosyal medya duyarlılığı ile şirket haberleri ve açıklamalarının sentetik kitleler tarafından değerlendirilmesi üzerinden ölçüyor. Endeks, Standard & Poor’s 500 listesindeki her şirketi analiz ediyor ve ilk 100 şirket Forbes listesine giriyor.
Listenin başında ilaç devi Eli Lilly (1. sıra) ve teknoloji devi Apple (2. sıra) yer alırken, ilk 10’da imalat (Boeing, 8. sıra) ve finansal hizmetler (Mastercard) gibi birbirinden çok farklı sektörler bulunuyor. Ancak ister Ar-Ge yatırımları, ister pazar ve tüketici güveni, ister yeni fikri mülkiyet yaratılması yoluyla olsun, bu şirketlerin tamamı ABD’de kendi sektörlerindeki rakiplerini geride bırakıyor.
Lilly’nin popüler zayıflama ilacı
Lilly’nin listenin zirvesinde yer almasının nedenlerinden biri, yeni ilaç üretiminin yaygınlığı ve hızındaki artış. Son yıllarda çok poüpler olan GLP-1 zayıflama hapları Lilly’nin öne çıkan ürünlerinden biri. Şirket ayrıca popüler GLP-1 enjeksiyonları Mounjaro ve Zepbound’u da üretiyor. Diğer gelişmeler arasında erken evre Alzheimer, meme kanseri ve migren için umut vadeden tedaviler bulunuyor.
Şirketin bir sonraki zayıflama ilacı Retatrutide, aynı anda üç farklı reseptörü (GIP, GLP-1 ve glukagon) hedefliyor. İlacın insanlarda yapılan 3. faz çalışmalarında ortalama vücut ağırlığı kaybı yüzde 28 olarak görüldü. Bu seviyedeki rakamlar şimdiye kadar çoğunlukla cerrahi müdahalelerle elde ediliyordu. Yatırımcıların şirkete neden iyimser baktığı şaşırtıcı değil: Lilly’nin hisse fiyatı geçtiğimiz yıl yüzde 79 yükselirken şirketin piyasa değeri de 1,17 trilyon dolara ulaştı.
Lilly’nin baş bilim ve ürün sorumlusu ve Lilly Research Laboratories başkanı Daniel Skovronsky, şirketin tedavisi zor hastalıklara, ilaç çalışmalarını hızlandırmaya ve ilaçlarına dünya çapında daha geniş erişim sağlamaya odaklandığını söylüyor. Skovronsky, “İnovatiflik yalnızca bir slogan değil. Günlük işimiz bilimi ilaçlara dönüştürmek.” dedi.
Amazon’un yapay zeka destekli robotları
Amazon’da (6. sıra) şirket yetkilileri, firmanın perakende ve veri hizmetlerindeki hakimiyetinin arkasında inovatifliğin bulunduğunu söylüyor. Amazon Robotics’in baş teknoloji sorumlusu Tye Brady, şirketin 2022’de kullanıma sunduğu ve haziran ayında güncellediği yapay zeka destekli Proteus robotlarını örnek gösteriyor. Bu robotlar şu anda şirketin robot destekli yaklaşık 300 tesisinin 25 kadarında kullanılıyor.
Amazon’un karşı karşıya olduğu zorluk, paketlerle doldurulmuş ve Go Carts adı verilen rafların tasnif kanallarından doğru kamyonların doğru yükleme rampalarına doğru zamanda taşınmasını otomatikleştirmekti. Üstelik bunu yükleme rampalarında çalışan insanların arasında bağımsız ve güvenli bir şekilde yol alarak yapmak gerekiyordu. Brady, Amazon’un tam da bu tür sorunları çözmek için diğer tüm şirketlerden daha fazla mobil robot ürettiğini söylüyor. Biraz güçlendirilmiş bir Roomba’ya benzeyen Proteus, yerleşik yapay zeka destekli bir bilgisayar beynine bağlı bir sensör filosu kullanıyor.
Brady, “Bir kokteyl partisi düşünün. Herkes orada oturmuş sohbet ediyor ve odanın içinde yolunuzu bulmak zor. İnsanlar, ‘Hey, odanın diğer ucuna gitmem gerekiyor çünkü uzak köşede nefis bir kokteyl var’ diye düşünmekte gerçekten çok iyiler. Şimdi bunu yapmaya çalışan bir robot olduğunuzu hayal edin” ifadelerini kullandı.
Proteus örneğinde robot kısa sürede bir sorunla karşılaştı ancak sorun teknik değildi: Meraklı insan depo çalışanları, testler sırasında etrafta toplanıp yaklaşık 408 kilogram paket kafeslerini taşıyan, dost canlısı görünümlü küçük yapay zeka robotlarını incelemeye başladı ve farkında olmadan robotların kendilerine verilen görevleri yerine getirmelerini engelledi. Amazon, çalışanlara robotların nereye gitmek istediğini göstermek için ışıklar, daha davetkar görünmeleri için de gözler eklemişti. Testlerin ardından birkaç küçük ayar yaptılar. Brady, “İnsanlar kısa sürede, Proteus robotlarının artık görev yaptığı fabrikalarda aynı anda çok sayıda robotun dolaşmasına alıştı. Artık adeta ortamın bir parçası haline geliyorlar” diye ekledi.
Boeing, şirketlerin patent ve ticari marka faaliyetlerini takip eden bir fikri mülkiyet veri şirketi olan Forbes’un veri ortağı IPQwery’nin analizinde de iyi bir puan aldı. IPQwery’nin başkanı ve teknoloji direktörü Frédérik Lacharite, Boeing’in geniş patent yelpazesinden etkilendiğini belirtti. Lacharite, "Mühendislikten sistemlere, yönetimden yazılıma kadar pek çok konuyu ele alıyorlar. Bunların hepsi, onların teknolojisinden doğan yan dallar” dedi.
Biglione, ana akım medyanın radarına yakalanmayan bazı firmaların, izleyici tepkisi açısından olağanüstü bir performans sergilediğini görünce şaşırdığını söyledi. Bunlardan biri, Forbes listesinde 76. sırada yer alan iletişim teknolojisi şirketi Lumentum. Yapay izleyiciler, iPhone’larda yüz tanıma gibi uygulamalarda kullanılan Lumentum’un lazer tabanlı teknolojisine güçlü tepkiler gösterdi.
Mastercard’ın başkan yardımcısı Craig Vosburg, “Tarihsel olarak ve günümüzde de ticaretin büyük bir kısmında, tüketicinin satın alma niyetini gösteren işaret, kartını okutmak ya da bir web sitesinde ‘Satın Al’ düğmesine tıklamaktır—ancak temsilci tabanlı ticarette yetki devri söz konusudur" diyor. Ona göre şirket, bir dizi yeni finansal yenilik aracılığıyla kendisini “ekonomilerin işletim sistemi” olarak konumlandırıyor. Mastercard'ın bu listeye girmesini sağlayan yenilikler arasında şunlar yer alıyor: Farklı bölgeler ve para birimleri arasında anında uluslararası işlemleri mümkün kılacak yeni bir stabilcoin oluşturmak. Bir yapay zeka ajanı veya satıcıya alışkanlıklarınızı ve tercihlerinizi öğrenme yetkisi verdiğiniz “insight token’ları” yaratmak ve sürekli iş işlemlerinin yoğun olarak gerçekleştiği makineler için B2B ajanslı ödeme sistemlerini geliştirmek.
Forbes ABD’nin en inovatif şirketleri listesinin tamamı için tıklayın