Türkiye merkezli girişimlerin küresel pazarlardaki etkinliği her geçen gün artıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye kontrolündeki yerleşik girişimlerin yurt dışında kontrol ettiği şirket sayısı ve elde ettikleri ciroda belirgin bir yükseliş yaşandı. 2023 yılında 2 bin 567 olan yurt dışı girişim sayısı, 2024 yılında 2 bin 706'ya ulaştı.
Bu sayısal artış, şirketlerin gelirlerine de yansıdı. Türk girişimlerinin yurt dışı cirosu 2023'te 84 milyar 630 milyon dolar seviyesindeyken, 2024 yılında ivme kazanarak 89 milyar 840 milyon dolara yükseldi.
İstihdamda rekor: Yaklaşık 300 bin çalışan
Yurt dışı girişimler küresel ekonomiye istihdam bazında da büyük katkı sağlıyor. TÜİK verilerine göre, yurt dışında faaliyet gösteren bu şirketlerde 2024 yılı itibarıyla 296 bin 28 kişi istihdam ediliyor.
Sektörel bazda incelendiğinde, sanayi alanında faaliyet gösteren girişimlerin en yüksek çalışan sayısına ulaştığı görülüyor. Sanayi sektöründeki yurt dışı işletmeler 133 bin 42 kişiye iş imkanı sunarken, inşaat sektörü 56 bin 653, hizmet sektörü ise 54 bin 413 kişiyi bünyesinde barındırıyor. Tüm bu operasyonların toplam personel maliyeti ise 6 milyar 650 milyon doları aşıyor.
Sanayi sektörü ciroda liderliğini koruyor
Yurt dışında kontrol edilen girişimlerin sektörel dağılımına bakıldığında, en yüksek ciro getirisinin sanayi alanında olduğu dikkat çekiyor.
2024 yılında faaliyete göre oluşan ciroda ilk sırayı sanayi alırken, onu sırasıyla ticaret, hizmet ve inşaat sektörleri takip etti. Yurt dışında sanayi faaliyeti gösteren 506 Türk girişimi, toplam 35 milyar 9 milyon dolar ciro elde ederek liderliği elinde tuttu.
Ticaret alanında faaliyet gösteren 943 girişim 33 milyar 242 milyon dolar ciroya ulaşırken, 967 hizmet girişimi 12 milyar 217 milyon dolar, 290 inşaat girişimi ise 9 milyar 372 milyon dolar gelir kaydetti.
En çok girişim Almanya'da, en yüksek ciro İngiltere'de
Türk girişimcilerin en etkin olduğu pazar açık ara Avrupa oldu. Avrupa ülkeleri 2024 yılında girişim sayısında yüzde 39,2 ve ciroda yüzde 37,1 pay alarak ilk sıraya yerleşti. Diğer Avrupa ülkeleri ise yüzde 19,3 pay ile girişim sayısında, yüzde 23,9 pay ile ciroda ikinci sırada yer aldı.
Ülke bazında incelendiğinde ilginç veriler ortaya çıktı. 2024 yılında Türk girişim sayısının en yüksek olduğu ülke 254 girişim ile Almanya oldu. Almanya'daki girişimler 4 milyar 6 milyon dolar ciro elde etti.
Buna karşın, ciro büyüklüğünde zirveyi Birleşik Krallık kaptı. Birleşik Krallık'ta bulunan 143 Türk girişimi, toplam 9 milyar 240 milyon dolar ciro ile tüm ülkeleri geride bıraktı.
Romanya, 96 girişim ve 6 milyar 856 milyon dolarlık cirosuyla dikkat çeken bir diğer pazar olurken, Rusya Federasyonu 135 girişim ve 6 milyar 513 milyon dolarlık ciro ile üçüncü sıraya yerleşti. Rusya'daki Türk girişimlerinin 36 bin 802 kişiyi istihdam etmesi de dikkat çeken bir başka ayrıntı oldu.
Mısır'daki istihdam ve ciro arttı
Türkiye'den özellikle tekstil sektöründen Mısır'a bir sermaya akışı olduğu uzun zamandır haberlerde yer alan bir konu. TÜİK'in 2024 verilerine göre yurt dışında kontrol edilen girişimlerin istihdam verilerinde Mısır'ın performansı dikkat çekici bir gelişim gösterdi. 2016 yılında 11 bin 937 kişiye iş imkanı sunan Türkiye kontrolündeki şirketler, 2024 yılı itibarıyla bu sayıyı 19 bin 375'e çıkardı.
Bu istikrarlı artışla Mısır, Rusya ve Romanya'nın ardından Türk şirketlerinin dünyada en çok istihdam sağladığı üçüncü ülke konumuna yerleşti. Aynı dönemde ülkedeki girişim sayısı ise 27'den 33'e yükseldi.
Finansal tablolarda da Mısır pazarında iki kattan fazla büyüme kaydedildi. Türk girişimlerinin 2016 yılında 604 milyon dolar olan cirosu, 2024 yılında 1 milyar 433 milyon dolara ulaşarak bölgedeki ekonomik etkinliğin altını çizdi.