Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX, yaklaşık 75 milyar dolarlık halka arz sürecinde dikkat çekici iki stratejik adım atıyor. Şirket bir yandan Çin ve Hong Kong merkezli yatırımcıların halka arza katılımını sınırlandırırken, diğer yandan bireysel yatırımcıların şimdiye kadar görülmemiş ölçekte hisse sahibi olmasının önünü açıyor.
Konuya yakın kaynakların aktardığına göre, halka arzı yöneten yatırım bankaları, konsorsiyumdaki kurumları Çin ve Hong Kong'dan gelecek talepleri kabul etmemeleri konusunda bilgilendirdi. Kararın arkasında ise ABD'nin kritik teknolojilerin ihracatına ilişkin düzenlemeleri ve ulusal güvenlik hassasiyetleri bulunuyor.
Jeopolitik riskler etkili oldu
Kaynaklar, bankalara yapılan bilgilendirmede ABD Uluslararası Silah Ticareti Düzenlemeleri (ITAR) kapsamındaki iç politika ve uyum kurallarının gerekçe gösterildiğini belirtti. Özellikle savunma teknolojileri ve hassas teknik verilerle ilişkili faaliyetler yürüten şirketlerde yabancı yatırımcı yapısının daha yakından incelendiği ifade ediliyor.
Son yıllarda ABD'li teknoloji ve yapay zeka şirketlerinin Çin kaynaklı sermayeye karşı daha temkinli yaklaşmaya başladığına dikkat çekilirken, Washington ile Pekin arasındaki artan jeopolitik gerilimin bu eğilimi hızlandırdığı belirtiliyor. Pek çok şirket, düzenleyici riskleri azaltmak ve kamu kurumlarıyla yürüttükleri projelerde sorun yaşamamak için hissedar yapılarında Çin etkisini sınırlamayı tercih ediyor.
SpaceX'in internet sitesine Hong Kong ve Şanghay'dan erişimde yaşanan kısıtlamalar da şirketin bu bölgelerdeki yaklaşımının bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Musk bireysel yatırımcıları öne çıkarıyor
Öte yandan SpaceX, halka arzda bireysel yatırımcılara olağan dışı ölçüde büyük bir pay ayırmaya hazırlanıyor. Kaynaklara göre Elon Musk, hisselerin yaklaşık dörtte birinin bireysel yatırımcılar tarafından satın alınmasını hedefliyor. Nihai oran talebe göre değişebilecek olsa da, bu büyüklükteki bir halka arz için son derece yüksek bir seviye olarak görülüyor.
Büyük ölçekli halka arzlarda bireysel yatırımcıların payı genellikle yüzde 5 ila yüzde 10 arasında değişirken, SpaceX'in yüzde 25'in üzerinde bir dağılıma yönelmesi piyasalarda dikkat çekti. Daha önce yapılan bazı haberlerde bu oranın yüzde 30'a kadar çıkabileceği de öne sürülmüştü.
Şirket tarafından oluşturulan halka arz platformunda bireysel yatırımcı katılımının "önemli" olduğu vurgulanırken, yatırımcılar SoFi, Robinhood, E*Trade, Charles Schwab ve Fidelity gibi çevrimiçi aracı kurumlara yönlendiriliyor.
Wall Street yerine geniş yatırımcı tabanı
Musk'ın uzun süredir bireysel yatırımcıları destekleyen bir yaklaşım benimsediği biliniyor. Tesla'da da küçük yatırımcıların şirketteki payı dikkat çekici seviyelere ulaşmış durumda. Bu nedenle SpaceX halka arzında da kurumsal yatırımcıların yanı sıra geniş bir yatırımcı kitlesinin ortak edilmesi hedefleniyor.
Piyasa uzmanları, son yıllarda ABD hisse senedi piyasalarında bireysel yatırımcıların etkisinin belirgin şekilde arttığını vurguluyor. Dijital yatırım platformlarının yaygınlaşması ve sosyal medya kaynaklı yatırım topluluklarının güç kazanması, büyük halka arzlarda perakende yatırımcıların rolünü daha da artırmış durumda.
Bazı Wall Street yöneticileri bu stratejiyi Musk'ın sadık yatırımcı kitlesine duyduğu güvenin göstergesi olarak değerlendirirken, bazıları ise bireysel yatırımcı ağırlığının hisse fiyatlarında oynaklığı artırabileceği görüşünü savunuyor.
Tarihin en dikkat çeken halka arzlarından biri
Uzay taşımacılığı, uydu interneti ve yapay zeka alanlarındaki faaliyetleriyle dünyanın en değerli özel şirketlerinden biri olarak gösterilen SpaceX'in halka arzı, yalnızca büyüklüğüyle değil yatırımcı profili açısından da alışılmışın dışında bir yapı ortaya koyuyor.
Çinli yatırımcıların dışarıda bırakılması ve bireysel yatırımcılara geniş yer verilmesi, halka arzın finansal boyutunun yanı sıra jeopolitik ve stratejik yönlerinin de ön plana çıkacağını gösteriyor.
SpaceX’in halka arz hedefi Elon Musk’ı dünyanın ilk trilyoneri yapmaya yetiyor
JPMorgan, SpaceX halka arzını zengin müşterilerine tanıtacak