Aralık ayında, Güney Koreli denizcilik firması Sinokor Merchant Marine sessizce süpertanker satın almaya başladı. Bu, büyük ölçüde konteyner taşımacılığına odaklanmış olan 36 yıllık şirket için önemli bir değişime işaret ediyordu. Ardından ocak ayında, Sinokor’un bulabildiği en büyük petrol tankerlerinden satın aldığı haberi yayıldı. Tanker firması Tsakos Energy Navigation’ın kurucusu Nikolas Tsakos ocak ayında Forbes'a yaptığı açıklamda, bu satın alımları "çılgınca" olarak nitelendirdi. Tsakos, “Artık ortalığı kasıp kavuran ve bulduğu her gemiyi satın alan bir Koreli şirket var” dedi.
Ocak ayı sonuna gelindiğinde, deniz taşımacılığı yönetim firması Veson Nautical, Sinokor’un 35 tanker satın almak için 2,5 milyar dolardan fazla harcadığını tahmin etti. Mart ayına gelindiğinde bu rakam, en az 60 gemi için 3,3 milyar dolara yükseldi. Ancak Sinokor tek başına hareket etmiyor olabilir. Sinokor satın alma furyasıyla manşetlere çıkarken, dünyanın en zengin denizcilik patronu Gianluigi Aponte’nin (Forbes göre serveti 43,8 milyar dolar) aslında bu harcamaların arkasında olduğuna dair başka haberler de ortaya çıkmaya başladı. Ocak ayı sonunda sektör yayını Lloyd’s List, Sinokor’un alımlarının “Aponte tarafından finanse edildiğini” yazdı ancak ilişkinin hala “gizlilik perdesi altında” olduğunu belirtti. Şubat başında ise Bloomberg’e konuşan ve Sinokor’a gemi satan iki armatör, tankerlerinin nihai alıcısının Aponte ile bağlantılı bir “kurum” olduğunu söyledi.
İki grup zaten birlikte iş yapıyordu. Aponte’nin Mediterranean Shipping Company’si (MSC), 2025 sonlarında Sinokor’dan 2,5 milyar dolardan fazla bir bedelle 30’a kadar konteyner gemisi satın almak için görüşmeler yürütmüş ve en az on birini satın almıştı.
Tankerlerin gerçek sahipliğini netleştirmek amacıyla Forbes, Sinokor’un gemilerine ilişkin Equasis denizcilik veritabanındaki kayıtları inceledi ve ardından gemilere sahip olan şirketlerin çoğunun kayıtlı olduğu Panama’daki şirket kayıtlarını araştırdı. Sonuçlar, Aponte’nin Sinokor’un dev tanker harcamalarıyla olan bağlarının daha önce bilinenden çok daha derin olduğunu ortaya koydu.
Equasis’e göre gemilerin 31’i aslında Sinokor’a değil, hepsi “Haut Brion” adıyla (sonunda bir numarayla) anılan şirketlere ait. (Haut Brion, Fransa’nın Bordeaux bölgesindeki ünlü bir şarap bölgesinin adı) Bu 31 şirketten 11’i Panama’da kayıtlı ve şirket kayıtları, hepsinin başında Gianluigi’nin kuzeni Mario Aponte’nin bulunduğunu gösteriyor. Mario Aponte, yıllar boyunca MSC’de çeşitli görevlerde bulunmuş bir isim.
Geçen yıl 24–26 Aralık tarihleri arasında Panama’da Haut Brion 1’den Haut Brion 18’e kadar uzanan isimlerle 18 şirket kuruldu. Mario Aponte bu 18 şirketin tamamının başkanı ve listelenen Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ndeki adres MSC’nin gemi yönetim kolu olan MSC Shipmanagement Limited ile aynı. Şirketlerdeki diğer yetkililer ise avukatlar veya kurumsal temsilcilerden oluşuyor ve hiçbirinin Sinokor ile bağlantısı görünmüyor. Bu şirketlerden 11’i, toplam değeri 900 milyon doları aşan Sinokor tankerlerinin sahibi olarak tanımlanmış durumda. Panama’daki diğer 7 Haut Brion şirketinin gemi sahibi olup olmadığı veya amaçlarının ne olduğu ise belirsiz.
Toplam değeri 820 milyon doları aşan diğer 20 gemi ise Liberya’da kayıtlı. Bu ülkede şirket kayıtları halka açık olmadığından, kayıtlı alıcı ismi Panama’dakiyle aynı olsa da Forbes, MSC’nin nihai sahip olduğunu doğrulayamıyor. Eğer tüm Haut Brion şirketleri MSC’ye aitse, bu Aponte’nin geçen aralıktan bu yana Sinokor tarafından satın alınan tankerlerin yarısından fazlasına sahip olduğu anlamına geliyor. Hatta geri kalan gemilerin sahiplik detayları henüz açıklanmadığı için bu oran daha da yüksek olabilir. Sinokor tarafından satın alınan kalan 29 tanker için ise henüz sahiplerine dair güncelleme yapılmadı ve hala önceki sahipleri olan George Prokopiou’nun Dynacom Tankers’ı ve John Fredriksen’in Frontline şirketi gibi isimler altında görünüyor.
76 süpertankerlik filo
Veson Nautical’a göre, toplamda Sinokor ve/veya MSC şu anda yaklaşık 6,7 milyar dolar değerinde 76 süpertankerden oluşan bir filoyu kontrol ediyor. Bu, küresel süpertanker filosunun yüzde 8’ine denk geliyor ve bu ikiliyi dünyanın en büyük gemi sahipleri haline getiriyor. Bazı tahminler bu oranı daha da yüksek gösteriyor—halka açık rakip Okeanis Eco Tankers, Sinokor’un toplam filonun yüzde 17’sini ve kısa vadeli seferler için hazır gemilerden oluşan spot filonun yüzde 39’unu kontrol ettiğini öne sürüyor.
"Fiyatlar üzerinde kontrol sahibi olmak istiyorlar"
Oslo merkezli yatırım bankası Fearnley Securities analisti Fredrik Dybwad, “Planın tam olarak ne olduğu hala net değil ama piyasayı köşeye sıkıştırmaya çalıştıklarına dair spekülasyonlar var. Mümkün olduğunca büyük bir pazar payı elde edip fiyatlar üzerinde kontrol sahibi olmak istiyorlar. Denizcilikte bu daha önce hiç yapılmadı" ifadelerini kullandı.
Sinokor ile MSC arasındaki ortaklığın tam yapısı hala bilinmiyor. İki şirket gerçekten de süpertanker pazarını birlikte kontrol altına alarak daha yüksek fiyatlar talep etmeyi hedefliyor olabilir ve Sinokor’un tek başına yapamayacağı kadar büyük alımlar için MSC’nin finansal gücüne ihtiyaç duymuş olması mümkün.
Kesin olan şu ki İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla navlun ücretleri rekor seviyelere çıkarken Aponte süpertankerler üzerine doğru zamanda akıllıca bir yatırım yaptı. Veson Nautical’a göre Orta Doğu’daki hala erişilebilir limanlardan Çin’e yapılan seferlerin spot fiyatları geçen hafta cuma günü gemi başına günlük 485 in 959 dolarla rekor kırdı. Bir yıllık kira sözleşmeleri ise gemi başına günlük 111 bin dolara ulaşarak pandemi dönemindeki zirveyi aştı.
11 Mart çarşamba günü, Sinokor’un Gabon Prosperity tankeri Kızıldeniz’den Hindistan’a petrol taşımak için günlük 356 bin 938 dolarlık bir sözleşme yaptı. Ayrıca şirketin, Basra Körfezi’nde petrol depolamak üzere bekleyen bazı tankerlerinden gemi başına günlük 500 bin dolara kadar gelir elde ettiği bildiriliyor.
Servetlerini bir yılda yüzde 50 artırdı
Sinokor ve MSC’nin agresif alımları, diğer tanker milyarderlerinin de kasasını doldurdu. Büyük satıcılar arasında George Prokopiou’nun Dynacom Tankers’ı (9 gemi), John Fredriksen’in Frontline’ı (8 gemi), Eyal Ofer’in Zodiac Maritime’ı (3 gemi), Diamantis Diamantides’in Delta Tankers’ı (2 gemi), Evangelos Marinakis’in Capital Ship Management’ı (2 gemi) ve George Economou’nun TMS Tankers’ı (2 gemi) bulunuyor. Bu satışlar, bu iş insanlarına yüz milyonlarca dolar kazandırmakla kalmadı, aynı zamanda tanker fiyatlarını yükselterek mevcut filolarının değerini artırdı ve toplam servetlerini son bir yılda yüzde 50’den fazla artırarak 130 milyar dolara çıkardı.
En azından İran’daki savaş sürdüğü sürece para akmaya devam edecek. B. Riley Securities analisti Liam Burke, 9 Mart’ta New York’taki Capital Link Uluslararası Denizcilik Forumu’nda, “Bu fiyatların ne kadar süre bu seviyede kalacağını bilmiyoruz. Geçici olduğunu biliyoruz ama nakit akışı kalıcı” dedi. Yine de bu daha uzun vadeli bir strateji ve yeni anlaşmalar yolda. Tsakos, Forbes’a şirketinin iki tankerini yaklaşık 110 milyon dolar birim fiyatla Sinokor’a satmak üzere görüşmeler yürüttüğünü söyledi. Diğer rakipler de Sinokor ve MSC’nin alımlarına devam edeceğini ve pazar üzerindeki kontrollerini artırarak fiyatları daha da yukarı çekmeye çalışacağını düşünüyor. Dybwad, “Bunu başarabilirlerse herkes fayda sağlar. Ancak şüpheliyim çünkü denizcilik sektörü çok parçalı bir yapı ve çok sayıda küçük oyuncu bu stratejiyi bozabilir. Ama başarırlarsa etkisi çok büyük olur" diyor.
Bu tanker alım çılgınlığı, 85 yaşındaki İsviçre-İtalyan milyarder ve MSC’nin (eşi Rafaela ile birlikte) kurucu ortağı olan Aponte’nin son yıllardaki büyük harcama dalgasının sadece son halkası. Covid-19 pandemisi navlun ücretlerini uçurunca MSC’nin kasasına on milyarlarca dolar girdi ve şirket bu paranın bir kısmını 2022 başına kadar dünyanın en büyük konteyner filosunu kurmak için kullandı.
Forbes’a göre MSC Ocak 2022 ile Mart 2025 arasında konteyner gemileri, limanlar, hastaneler ve hatta İtalya’da bir yüksek hızlı tren şirketi satın almak için 40 milyar dolardan fazla harcadı. Geçen mart ayında MSC ayrıca Hong Kong merkezli CK Hutchison’ın sahibi olduğu 43 limanı satın almak için BlackRock ile birlikte 23 milyar dolarlık bir anlaşma açıkladı. Ancak bu anlaşma Pekin’in itirazlarıyla karşılaştı ve CK Hutchison’ın temmuz ayında Çin’den “büyük bir stratejik yatırımcıyı” sürece dahil etmeyi düşündüğünü açıklamasından bu yana askıda kaldı.
Aponte ise beklemiyor. MSC’nin son aylarda tanker pazarına yatırdığı tahmini 900 milyon ila 1,7 milyar dolar, şirketin bu yeni alandaki ilk adımı. Şimdilik sektörün geri kalanı, bu iki şirketin filolarını büyütmesine göz yummaya istekli görünüyor, yeter ki bu durum diğerleri için de daha fazla kazanç anlamına gelsin. Okeanis Eco Tankers CEO’su Aristidis Alafouzos, şubat ayındaki kazanç toplantısında, “Piyasayı yukarı taşımada çok etkili oldular. Ağır işi onlar yaptı ve piyasanın geri kalanı bunun meyvelerini topladı" dedi.