ABD Ticaret Bakanlığı'na bağlı Ulusal Seyahat ve Turizm Ofisi (NTTO) verilerine göre, haziran ayında ülkeye gelen uluslararası ziyaretçi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yalnızca yüzde 0,2 arttı.
Bölgesel dağılım incelendiğinde ise ABD'nin en büyük iki turist kaynağı olan Avrupa ve Asya'dan gelen ziyaretçi sayısında düşüş yaşandı. Avrupa'dan gelen turist sayısı yüzde 1,2, Asya'dan gelenler ise yüzde 5,6 geriledi. Buna karşılık Afrika'dan gelen ziyaretçi sayısı yüzde 13,8, Güney Amerika'dan gelenler ise yüzde 4,7 arttı. Ancak bu bölgelerin toplam ziyaretçi içindeki payı daha düşük olduğu için genel tabloyu değiştirmedi.
Oteller fiyatları yükseltti, talep artmadı
Konaklama sektörünü analiz eden CoStar'ın verilerine göre, Dünya Kupası maçlarının oynandığı şehirlerde oteller oda fiyatlarını artırdı. Buna karşın ne doluluk oranlarında ne de oda talebinde beklenen yükseliş görüldü.
Bu durum, turnuvanın turizm hareketliliği yaratma konusunda beklentilerin gerisinde kaldığı yorumlarına neden oldu.
FIFA'nın milyarlarca dolarlık katkı beklentisi sorgulanıyor
FIFA daha önce Dünya Kupası'nın ABD ekonomisine 30,5 milyar dolar katkı sağlayacağını öngörmüştü. Bu hesaplama, özellikle yüksek harcama yapan yabancı taraftarların yoğun katılım göstereceği varsayımına dayanıyordu.
Öte yandan Bloomberg Intelligence'ın analizine göre turnuvadan en büyük ekonomik kazancı elde edecek taraf FIFA olacak. Kuruluşun organizasyondan yaklaşık 9 milyar dolar gelir sağlaması bekleniyor.
Uzmanlar: Beklenen yabancı taraftar gelmedi
Kuzey Carolina Eyalet Üniversitesi Spor Yönetimi Bölümü'nden Prof. Michael Edwards, spor organizasyonlarının ekonomik etkisine ilişkin tahminlerin çoğu zaman benzer bir senaryoyu izlediğini belirterek, bu hesaplamaların kamu harcamalarını meşrulaştırmak amacıyla kullanıldığını söyledi.
Smith College Ekonomi Bölümü Emeritus Profesörü Andrew Zimbalist ise FIFA'nın açıkladığı rakamların gerçekçi olmadığını savundu. Zimbalist'e göre ABD ekonomisine 30,5 milyar dolarlık katkı beklentisi hiçbir zaman makul değildi.
Forbes'a konuşan üç farklı ev sahibi şehir organizasyon komitesi yetkilisi de FIFA'nın teklif sürecinde tribünlerde yerli ve yabancı taraftarların yaklaşık yarı yarıya olacağını öngördüğünü aktardı. Ancak beklenen ölçüde yabancı ziyaretçi gelmedi.
Zimbalist, bunun nedenlerinden birinin ABD'nin son dönemde yabancı turist çekmekte zorlanması olduğunu belirterek, ülkenin uluslararası politikalarının ve ticaret yaklaşımının seyahat talebini olumsuz etkilediğini ifade etti.
CoStar Ulusal Konaklama Analitiği Direktörü Jan Freitag da mevcut verilerin, Dünya Kupası'nın uluslararası ziyaretçi sayısında büyük bir sıçrama yarattığını göstermediğini söyledi.
Ekonomik etki beklentileri neden tutmuyor?
Uzmanlara göre büyük spor organizasyonlarının ekonomik katkısı çoğu zaman tahmin edildiği kadar yüksek olmuyor. Bunun temel nedenlerinden biri, organizasyon nedeniyle gelen spor turistlerinin bir kısmının yerini normal turistlerin alması.
Yoğunluk, yüksek fiyatlar, trafik ve güvenlik endişeleri nedeniyle birçok ziyaretçi seyahat planını ertelemeyi tercih ediyor. Böylece turnuvanın yarattığı ek harcama, beklenenden daha sınırlı kalıyor.
Edwards, televizyon ekranlarında dolu tribünlerin ve kalabalık şehir görüntülerinin ekonomik başarı anlamına gelmediğini vurgulayarak, görünürlüğün ekonomik etkiyle karıştırılmaması gerektiğini ifade etti.
Ev sahibi şehirler yüksek maliyet üstlendi
Uzmanlara göre Dünya Kupası'nın mali yükünün önemli bölümü ev sahibi şehirlerin üzerinde kaldı.
Kuzey Carolina Eyalet Üniversitesi'nin analizine göre Kuzey Amerika'daki 16 ev sahibi şehrin her biri altyapı, ulaşım ve güvenlik yatırımları için yaklaşık 100 milyon ila 200 milyon dolar arasında harcama yaptı.
Bunun yanında FIFA, ev sahibi şehirlerden çeşitli vergi muafiyetleri talep etti. Vergi muafiyetinin yasal olarak sağlanamadığı durumlarda ise şehirler, oluşacak vergi yükünü FIFA'ya tazmin etmeyi kabul etti.
New York Times'ın haberine göre Florida, Georgia ve Missouri eyaletleri, Dünya Kupası maçlarına ev sahipliği yapabilmek için en az 57,8 milyon dolarlık eyalet ve yerel vergi gelirinden vazgeçti.
Bazı şehirler ev sahipliğinden vazgeçti
Yüksek maliyetler nedeniyle bazı ABD şehirleri Dünya Kupası'na ev sahipliği yapma planlarından geri adım attı.
Chicago, FIFA'nın yerel vergi mükelleflerini koruyacak yeterli mali güvenceleri sunmadığı gerekçesiyle adaylıktan çekildi.
Las Vegas ise Allegiant Stadı'nın FIFA'nın saha ölçülerine uygun olmaması ve gerekli düzenlemelerin çok yüksek maliyet yaratacak olması nedeniyle ev sahipliği yapamadı. Bunun yerine şehir, turnuva boyunca geniş katılımlı taraftar etkinlikleri düzenlemeyi tercih etti.
Winston-Salem, Nashville ve Chattanooga gibi bazı kentler ise maç düzenlemek yerine milli takımların kamp merkezlerine ev sahipliği yaparak turnuvada farklı bir rol üstlendi.